هر کودک ۶ ساله ای که اشکالات زیر را داشته باشد باید توسط پزشک متخصص اطفال از نظر اختلالات تکاملی مورد ارزیابی بیشتر قرار گیرد:
 
 
۱) با کودکان همسن و سال خود نمی تواند خوب ارتباط برقرار کند 
و معمولا در بازی کردن با آنها مشکل دارد.

 ۲) در خانه دوست دارد تنها بماند و تمایلی به شرکت در جمع سایر 
کودکان یا جمع بزرگ ترها ندارد.


 ۳) اگر از او پرسیده شود دوست داری مانند چه کسی باشی نمی 
تواند پاسخ بدهد.


 ۴) احساسات خودش را بروز نمی دهد. به عنوان نمونه خوشحال بودن 
یا نبودن او را نمی توان درک کرد. گوشه گیری دارد و کمتر حرف 
می زند.

 ۵) با حیوانات خشن است و از اذیت و آزاررساندن به آنها لذت می 
برد. به عنوان نمونه از له کردن دم گربه یا سنگ زدن به سگ 
خشنود می شود.


 ۶) از بازی کردن با آتش و آتش افروزی مسرور می شود و خطر آتش 
بازی را درک نمی کند.


 ۷) پیشرفت تحصیلی خوبی ندارد و معلم پیش دبستانی وی از اینکه 
همگام با سایر بچه های کلاس نیست نگران است.

 ۸) رفتار وی در مدرسه برای سایر بچه ها مزاحمت ایجاد می کند.

 ۹) اشتیاقی برای به مدرسه رفتن ندارد.

 ۱۰) سر کلاس نمی تواند آرام روی صندلی خود بنشیند و مداوم وول 
می خورد یا از سر جایش بدون اجازه معلم برمی خیزد و در کلاس 
راه می رود.

 ۱۱) سنش را نمی داند.

 ۱۲) در شبانه روز بیش از ۲ ساعت مقابل مانیتور کامپیوتر یا 
تلویزیون می نشیند.

 ۱۳) اگر از او پرسیده شود از چه چیزهایی خوشش می آید نمی تواند 
بگوید.

 ۱۴) صحبت های وی پیچیده و غیرقابل فهم است.

 ۱۵) کشیدن یک علامت + را نمی تواند تقلید کند و اگر به او 
بگوییم یک آدم نقاشی کن و هر چه می توانی آن را خوشگل تر بکش 
(نباید راهنمایی شوند)، تعداد اجزای بدن نقاشی ترسیم شده کمتر 
از ۸ قسمت است.

 ۱۶) اگر مقابل شما بایستد نمی تواند یک توپ پرت شده را با دو 
دست بگیرد.

بقیه در ادامه مطلب      

 

بـخـش اول  فصل اول:  اقتصاد چیست؟ 1-      منبع رفع نيازهاي مادي انسان در زندگي چيست؟ (دانش) 2-      دليل فعاليت و تلاش اقتصادي انسان چيست؟ (دانش) 3-      به چه دليل گفته مي‌شود انسان موجودي سيري ناپذير است؟ با ذكر مثال توضيح دهيد. (درك و فهم) 4-      4 نمونه از نيازهاي مختلف انسان را نام ببريد. (دانش) 5-      به 2 نكته مهم درباره‌ي منابع و امكانات موجود در جهان اشاره كنيد؟ با ذكر مثال براي هر كدام. (دانش و درك و فهم و كاربرد) 6-      منظور از «قابليت مصرف متعدد» در مورد منابع و امكانات چيست؟ با ذكر 2 نمونه (درك و فهم و كاربرد) 7-      به چه دليل انسان بايد ابتدا آن گروه از نيازهاي خود را كه اولويت بيشتري دارند برطرف سازد؟ (درك و فهم) 8-      بهترين روش استفاده از منابع و امكانات كدام است؟ (دانش) 9-      دليل بوجود آمدن «انديشه‌ي اقتصادي» در زندگي انسان چيست؟ (درك و فهم) 10-   تصوير ساده‌اي از اقتصاد جامعه را ارائه دهيد؟ (دانش) 11-   4 نمونه از پرسش‌هايي را كه در محدوده مطالعات اقتصادي قرار مي‌گيرند را بيان كنيد؟ (دانش) 12-   4 مورد از موضوعات مورد بحث علم اقتصاد را نام ببريد؟ (دانش) 13-   اقتصاد دانان چگونه به مطالعه مسائل اقتصادي موجود در جامعه‌ مي‌پردازند؟ (درك و فهم) 14-   آيا اقتصاد علم است؟ چرا؟ (درك و فهم) 15-   علم اقتصاد را تعريف كنيد؟ (دانش) 16-   به 3 نكته‌ي مهم در تعريف علم اقتصاد اشاره كنيد؟ (دانش) 17-   هدف علم اقتصاد چيست؟ (دانش) 18-   اهميت اقتصاد از ديدگاه اسلام را بيان كنيد؟ (درك و فهم) 19-   يكي از علل اهميت روز افزون مسائل اقتصادي در جهان امروز چيست؟ (درك و فهم) 20-   دلايل محدوديت منابع چيست؟ ذكر 2 مورد. (درك و فهم) 21-   كالا چيست؟ با ذكر مثال. (دانش) 22-   خدمات چيست؟ با ذكر مثال. (دانش) 23-   شباهت و تفاوت كالا و خدمات را مشخص نمائيد. با ذكر مثال براي هر كدام. (تجزيه و تحليل) 24-   كالاهاي مصرفي را تعريف كنيد؟ با ذكر مثال. (دانش) 25-   كالاهاي واسطه‌اي را تعريف كنيد؟ با ذكر مثال. (دانش) 26-   كالاهاي ضروري را تعريف كنيد؟ با ذكر مثال. (دانش) 27-   كالاهاي تجملي را تعريف كنيد؟ با ذكر مثال. (دانش) 28-   هزينه فرصت را تعريف كنيد؟ با ذكر مثال. (دانش) 29-   در يك زمين كشاورزي با امكان كاشت دو محصول گندم و پنبه، هزينه فرصت كاشت گندم چگونه به دست مي‌آيد. (كاربرد) فصل دوم:  آشنایی با شاخص های اقتصادی 1-      به چه دليل ميزان توليد كالا و خدمات در جامعه نشان دهنده‌ي قدرت اقتصادي آن جامعه است. (درك و فهم) 2-      به چه دليل دولتها سعي مي‌كنند با به كارگيري سياستهاي گوناگون توليد كالا و خدمات را در جامعه افزايش دهند؟ (درك و فهم) 3-      حسابداري ملي را تعريف كنيد؟ (دانش) 4-      بررسي و اندازه‌گيري ميزان فعاليتهاي اقتصادي در سطح ملي در چه شاخه‌اي از مطالعات اقتصادي انجام مي‌پذيرد؟ (دانش) 5-      موارد مورد بررسي در حسابداري ملي چيست؟ ذكر 4مورد. (دانش) 6-      اهميت حسابداري ملي چيست؟ (درك و فهم) 7-      منظور از «توليد كل» در جامعه چيست؟ (دانش) 8-      دليل اهميت آگاهي از ميزان توليد كالا و خدمات در جامعه چيست؟ (درك و فهم) 9-      از ديدگاه حسابداري ملي فعاليت توليدي را تعريف كنيد؟ (دانش) با ذكر مثال. (كاربرد) 10-   آيا فعاليت موسساتي كه به عرضه‌ي ميوه و سبزيجات بسته‌بندي شده مي‌پردازند فعاليت توليدي محسوب مي‌شود؟ چرا؟ (درك و فهم) 11-   آيا فعاليتهاي خدماتي نيز با عنوان توليد شناخته مي‌شوند چرا؟ (درك و فهم) 12-   آيا حمل محصولات كشاورزي به مراكز مصرف و عرضه‌ي آن در سطح جامعه كار توليدي به حساب مي‌آيد؟ چرا؟ (درك و فهم) 13-   4شرط براي محاسبه و سنجش فعاليتهاي توليدي در حسابداري ملي بنويسيد؟ (دانش) 14-   شرط «از بازار عبور كند» براي محاسبه فعاليتهاي توليدي در حسابداري ملي را توضيح دهيد؟ با ذكر مثال. (دانش و درك و فهم) 15-  اگر لوازم خانگي منزل شما به تعمير نياز داشته باشد و پدر شما خودش آنها را تعمير كند، آيا يك فعاليت توليدي صورت گرفته است و ارزش آن در حسابداري ملي محاسبه مي‌شود؟ چرا؟ (كاربرد) 16-   به چه دليل فعاليتهايي كه به توليد كالا يا خدمات «نهايي» منتهي شوند در حسابداري ملي مورد محاسبه قرار مي‌گيرند؟ (درك و فهم) 17-   در محاسبه‌ي توليد كل جامعه از ارزش كالاهاي واسطه‌اي استفاده مي‌شود يا كالاهاي نهايي؟ چرا؟ (درك و فهم) 18-   كداميك از فعاليتهاي زير در حسابداري ملي مورد محاسبه قرار مي‌گيرد؟ چرا؟ (كاربرد) الف) توليد موتور اتومبيل                        ب) توليد اتومبيل 19-   در حسابداري ملي، همه‌‌ي اشكال توليد با يك معيار سنجيده مي‌شود آن معيار كدام است؟ (دانش) 20-   شرط «توليد در محدوده‌ي مكاني معيني صورت گيرد» در حسابداري ملي به چه معناست؟ (دانش) 21-   تفاوت توليد داخلي و توليد ملي چيست؟ (تجزيه و تحليل) 22-        فعاليت توليدي يك فرد ايراني در خارج از كشور، توليد ناخالص داخلي ايران محسوب مي‌شود يا توليد ناخالص ملي؟ چرا؟ (كاربرد) 23-   توليد توسط خارجيان مقيم ايران جزء توليد ناخالص داخلي ايران محسوب مي‌شود يا توليد ناخالص ملي؟ چرا؟ (كاربرد) 24-   در محاسبه كدام شاخص اقتصادي، توليد آن گروه از مردم كشور كه در خارج اقامت دارند منظور نمي‌گردد؟ (دانش) الف) توليد ناخالص داخلي                       ب) توليد ناخالص ملي 25-   چرا فعاليتهاي توليدي كه در حسابداري ملي مورد محاسبه قرار مي‌گيرند بايد قانوني و مجاز باشند؟ ذكر 2 دليل. (درك و فهم) 26-   فعاليتهاي غيرقانوني نظير قاچاق كالا جزء توليد كشور محاسبه نمي‌شود؟ ذكر 2 دليل. (درك و فهم) 27-   مفهوم استهلاك سرمايه را توضيح دهيد؟ (دانش) 28-   منبع تامين هزينه‌هاي جاي گزيني سرمايه‌هاي فرسوده شده يك كشور چيست؟ (دانش) 29-   منظور از هزينه‌ استهلاك سرمايه چيست؟ (دانش) 30-   تفاوت توليد خالص ملي و توليد ناخالص ملي چيست؟ (تجزيه و تحليل) 31-   توليد خالص ملي چگونه محاسبه مي‌شود؟ (دانش)  32-  در يك جامعه فرضي كالاهاي زير در مدت يك سال توليد شده است، با توجه به رقم توليدات، توليد ناخالص داخلي و توليد خالص داخلي را محاسبه كنيد؟ (كاربرد) الف) مواد غذايي 50تن از قرار هر تن 3000000 ريال   ب) ماشين‌آلات 500 دستگاه از قرار هر دستگاه 5000000 ريال ج) پوشاك 1500 عدد از قرار هر عدد 50000 ريال   د) خدمات ارائه شده ارزش پوشاك  هـ) هزينه استهلاك ارزش ماشين‌آلات 33-   شاخص‌هاي زير به اختصار چه ناميده مي‌شوند؟ (دانش)  الف) توليد ناخالص ملي                ب) توليد ناخالص داخلي   34- «توليد ناخالص ملي» را تعريف كنيد؟ (دانش)   35- «توليد ناخالص داخلي» را تعريف كنيد؟ (دانش) 36- براي انجام تحليل‌هاي مختلف اقتصادي از وضعيت كشورها از چه شاخص‌هايي استفاده مي‌شود؟ (دانش) 37- كدام شاخص‌ها در تعريف با هم تفاوت دارند اما معمولا مقدار آنها به هم نزديك است؟ (دانش) 38- درآمد ملي سرانه نشاندهنده چيست؟ (دانش) 39- درآمد ملي را تعريف كنيد؟ (دانش) 40- اقلام مختلف درآمدي را نام ببريد؟ (دانش) 41- چگونه مي‌توان شاخص‌هاي اقتصادي را به صورت سرانه محاسبه كرد؟ (دانش) 42- درآمد سرانه چگونه محاسبه مي‌شود؟ (دانش) 43- منظور از توليد سرانه و درآمد سرانه چيست؟ (دانش) 44- به چه دليل محاسبه‌ي شاخص‌ها به صورت سرانه مي‌تواند معيار بهتري براي مقايسه‌ي سطح زندگي و رفاه افراد جوامع مختلف باشد؟ (درك و فهم) 45- تصويري ساده از اقتصاد جامعه را رسم كنيد كه بوسيله آن بتوان ارزش كل توليدات جامعه را به روش هزينه‌اي و درآمدي محاسبه كرد؟ (دانش) 46- روش هزينه‌اي را در محاسبه‌‌ي ارزش كل توليدات جامعه با رسم شكل توضيح دهيد؟ (درك و فهم) 47- روش درآمدي را در محاسبه‌ي ارزش كل توليدات جامعه با رسم شكل توضيح دهيد؟ (درك و فهم) 48- «روش توليد» يا «روش ارزش افزوده» را در محاسبه‌ي ارزش كل توليدات جامعه با ذكر يك مثال شرح دهيد؟ (درك و فهم) 49- چرا براي محاسبه توليد كل جامعه حداقل از 2 روش استفاده مي‌كنند؟ (درك و فهم) 50- براي محاسبه ارزش كل توليدات جامعه چه روشهايي وجود دارد آنها را نام ببريد؟ (دانش) 51- ميزان توليد كل جامعه در طي سه سال متوالي به ترتيب 1000، 1100، 1250 ميليارد ريال مي‌باشد آيا افزايش اين ارقام را مي‌توان به حساب افزايش مقدار توبيد كل جامعه گذاشت؟ به چه دليل؟ (درك و فهم) 52- براي جلوگيري از اشتباه ناشي از افزايش قيمت در محاسبه‌ي توليد كل جامعه چه بايد كرد؟ (درك و فهم) 53- براي ارزيابي وضعيت اقتصادي كشور از كدام شاخص استفاده مي‌گردد‌‌‌‌‌‌‌‌؟ به چه دليل؟ (درك و فهم) الف) محاسبه توليد كل به قيمت جاري                   ب) محاسبه توليد كل به قيمت ثابت بـخـش دوم( تولید ) فصل اول:   توليد و عوامل توليد 1-      كالاها و خدماتي كه مورد استفاده‌ي ما قرار مي‌گيرند چگونه تهيه مي‌شوند؟ با ذكر مثال. (درك وفهم و كاربرد) 2-      توليد را تعريف كنيد.(دانش) 3-      آيا محصولات مؤسسات توليدي تماما به مصرف خانوارها مي‌رسد؟ توصيح دهيد. (درك و فهم) 4-   چه ارتباطي بين توليد كنندگاني كه محصولاتشان به صورت مستقيم يا غيرمستقيم به مصرف مردم مي‌رسد وجود دارد؟ با ذكر مثال. (درك و فهم و كاربرد) 5-   به چه دليل صاحبان مشاغل مختلف به فعاليت خود ادامه مي‌دهند و در نتيجه مصرف كنندگان دچار كمبود و دشواري‌هاي حاصل از آن نمي‌شوند؟توضيح دهيد. (درك و فهم) 6-      توليد كنندگان با چه هدفي به توليد و عرضه كالا و خدمات مورد نياز مردم مي‌پردازند؟ (دانش) 7-      «هزينه‌هاي توليد» چيست؟ (دانش) با ذكر مثال. (كاربرد) 8-      «درآمد» چيست؟ (دانش) 9-      در چه صورت توليد كننده از فعاليت خود سود برده است؟ (درك و فهم) 10-   سود چگونه محاسبه مي‌شود؟ (دانش) 11-  اگر توليد كننده‌اي در طول يك دوره‌ي زماني معين (مثلا يك سال) براي فعاليتهاي توليدي خود ده ميليون ريال هزينه كرده باشد و كالاهاي توليد شده را به مبلغ 12ميليون ريال بفروشد چقدر سود برده است؟ (كاربرد) 12-   در چه صورت توليد كننده متحمل زيان مي‌شود؟ (درك و فهم) 13-   توليد كنندگان چگونه مي‌توانند از وضعيت زيان دوري كنند؟ (يا سود خود را افزايش دهند) (درك و فهم) 14-   توليد كنندگان از چه راههايي مي‌توانند هزينه‌هاي توليد خود را كاهش دهند؟ (درك و فهم) 15-   توليد كنندگان چگونه مي‌توانند درآمد خود را افزايش دهند؟ (درك و فهم) 16-  توليد كنندگاني كه به جاي كسب سود در كوتاه مدت به فكر سود در سالهاي آينده هستند ممكن است چه اقداماتي را انجام دهند؟ (درك و فهم) 17-   چرا گروهي از توليد كنندگان ممكن است كالاهايشان را با قيمتي پائين‌تر عرضه كنند؟ (درك و فهم) 18-   چرا گروهي از توليد كنندگان بجاي كاهش در هزينه‌هاي توليد سعي در تهيه و عرضه‌ي كالاهايي با كيفيت بهتر دارند؟ (درك و فهم) 19-   به چه علت بعضي از توليد كنندگان از بخشي از سود فعلي خود صرف نظر مي‌كنند؟ (درك و فهم) 20-   عوامل توليد كدامند؟ آنها را نام ببريد. (دانش) 21-   آيا نيازهاي توليد كنندگان كالاهاي مختلف با هم يكسان است؟ با ذكر مثال توضيح دهيد. (درك و فهم و كاربرد) 22-   نيازهاي عمده‌ي توليد كنندگان كالا و خدمات مختلف را به چه دسته اصلي مي‌توان تقسيم‌بندي كرد؟ آنها را نام ببريد. (دانش) 23-   به چه دليل منابع طبيعي به عنوان يكي از عوامل توليد در نظر گرفته مي‌شود؟ (درك و فهم) 24-   منابع طبيعي در اقتصاد با چه عنوان ديگري معرفي مي‌شود؟ (دانش) 25-   به چه دليل نيروي انساني به عنوان يكي از عوامل توليد در نظر گرفته مي‌شود؟ (درك و فهم) 26-   به چه دليل نقش نيروي انساني در جريان توليد بسيار مهم است؟ (درك و فهم) 27-   نيروي انساني را با توجه به تجربيات و مهارت‌ها و تحصيلات به چند دسته مي‌توان طبقه‌بندي كرد آنها را نام ببريد؟ (دانش) 28-   از نيروي انساني در اقتصاد با چه عنوان ديگري ياد مي‌شود؟ (دانش) 29-   انسان براي بهره‌برداري از منابع طبيعي به چه چيزهايي نيازمند است؟ (دانش) 30-   «سرمايه‌» را تعريف كنيد؟ (دانش) 31-   توليد كنندگان جريان توليد را چگونه شكل مي‌دهند؟ (درك و فهم) 32-   «سرمايه مالي» چيست؟ (دانش) 33-   پولي كه توليد كنندگان براي خريد عوامل توليد مي‌پردازند با چه عنوان‌هايي نصيب خانواده‌ها مي‌شود؟ (دانش) 34-   كداميك از عوامل توليد مهمتر است؟ به چه دليل. (درك و فهم)  فصل دوم :   بازار 1-      هدف توليد كنندگان از توليد كالا و خدمات چيست؟ (دانش) 2-      انگيزه مصرف كنندگان از خريد كالا و خدمات چيست؟ (دانش) 3-      منظور از رفتار اقتصادي توليد كنندگان و مصرف كنندگان چيست؟ (درك و فهم) 4-      عوامل موثر در تصميم‌گيري مصرف كنندگان براي خريد كالا چيست؟ 4 مورد (دانش) 5-      مهمترين عامل موثر در تصميم مصرف‌كنندگان براي خريد يك كالا چيست؟ (دانش) 6-      رابطه بين قيمت يك كالا و مقدار خريد آن بوسيله‌ي مصرف‌كنندگان چگونه است؟ (درك و فهم) 7-      چرا قيمت يك كالا و مقدار تقاضا براي آن با هم رابطه‌ي معكوس دارند؟ ذكر 2 دليل (درك و فهم) 8-      با اعداد فرضي در يك جدول دو ستوني مقدار تقاضا را به ازاي قيمتهاي مختلف نشان دهيد و منحني تقاضا را رسم كنيد؟ (تركيب) 9-      منحني تقاضا نشان دهنده‌ي چيست؟ (دانش) 10-   نزولي بودن منحني تقاضا به چه معناست؟ (درك و فهم) 11-   تصميم توليدكنندگان در مورد ميزان توليد يك كالا از چه عواملي تاثير مي‌پذيرد؟ ذكر 3مورد (دانش) 12-   مهمترين عامل موثر بر ميزان توليد توسط توليدكنندگان چيست؟ (دانش) 13-   رابطه بين قيمت و ميزان توليد كالا چگونه است؟ (درك و فهم) 14-   به چه دليل به افزايش قيمت يك كالا، ميزان توليد و عرضه آن افزايش مي‌يابد؟ ذكر 2 دليل (درك و فهم) 15-  در يك جدول دو ستوني و با اعداد فرضي مقادير عرضه‌ي يك كالا را له ازاء قيمتهاي مختلف نشان دهيد و منحني عرضه را رسم كنيد؟ (تركيب) 16-   منحني عرضه نشان دهنده‌ي چيست؟ (درك و فهم) 17-   صعودي بودن منحني عرضه به چه معناست؟ (درك و فهم) 18-   به چه دليل رفتار اقتصادي توليد كنندگان و مصرف كنندگان بايد با هم هماهنگ باشد؟ (درك و فهم) 19-   عامل ايجاد كننده هماهنگي و تعادل بين رفتار اقتصادي توليد كنندگان و مصرف‌كنندگان چيست؟ (دانش) 20-   منظور از تعادل در بازار يك كالا چيست؟ (دانش) 21-   قيمت تعادلي در بازار يك كالا چيست؟ (دانش) 22-   با رسم يك شكل قيمت تعادلي و نقطه تعادل را در بازار يك كالا مشخص كنيد؟ (تركيب) 23-  جدول زير را كامل كنيد آنگاه نمودار آن را در يك دستگاه مختصات رسم كنيد. نقطه تعادل را روي آن مشخص كنيد؟ (تجزيه تحليل و كاربرد)  قيمت (به ريال) مقدار تقاضا (به كيلو) مقدار عرضه (به كيلو)             300 30 30               24-  در چه شرايطي بازار يك كالا دچار كمبود عرضه مي‌شود؟ (درك و فهم) 25-   در چه شرايطي گفته مي‌شود كه در بازار يك كالا بازار عرضه وجود دارد؟ (درك و فهم) 26-   به چه علت، در سطح قيمت پائين‌تر از قيمت تعادلي در بازار با كمبود عرضه روبرو مي‌شويم؟ (درك و فهم) 27-   به چه علت، در سطح قيمت بالاتر از قيمت تعادلي در بازار با مازاد عرضه روبرو مي‌شويم؟ (درك و فهم) 28-   توضيح دهيد اگر در بازار يك كالا كمبود عرضه وجود داشته باشد چه اتفاقي خواهد افتاد؟ (درك و فهم) 29-   توضيح دهيد اگر در بازار يك كالا مازاد عرضه وجود داشته باشد چه اتفاقي خواهد افتاد؟ (درك و فهم) 30-   در حالت كمبود عرضه در بازار يك كالا، افزايش قيمت تا چه سطحي ادامه مي‌يابد؟ (درك و فهم) 31-   در حالت مازاد عرضه در بازار يك كالا، كاهش قيمت تا چه سطحي ادامه مي‌يابد؟ (درك و فهم) 32-   اگر در بازار قيمت كالايي در حال افزايش باشد به چه دليل مي‌گوييم قيمت به سمت قيمت تعادلي پيش مي‌رود؟ (درك و فهم) 33-   اگر در بازار قيمت كالايي در حال كاهش باشد به چه دليل مي‌گوييم قيمت به سمت قيمت تعادلي پيش مي‌رود؟ (درك و فهم) 34-   در مباحث اقتصادي منظور از بازار يك كالاي خاص چيست؟ (دانش) 35-   وقتي بازار كالايي مانند روغن نباتي را مطالعه مي‌كنيم در واقع چه مواردي را مورد توجه قرار مي‌دهيم؟ (كاربرد) 36-   بازار رقابتي چيست؟ (دانش) 37-  بازاري را كه در آن تعدادي توليد كننده و فروشنده حضور دارند و هر كدام مي‌كوشند كالاي خود را به فروش برسانند چه ناميده مي‌شود؟ (دانش) 38-   بازار انحصاري چيست؟ (دانش) 39-   بازاري را كه در آن يك توليد كننده يا فروشنده حضور دارد و رقيبي در مقابل او فعاليت نكند چه ناميده مي‌شود؟ (دانش) 40-   توليد كننده يا فروشنده‌ي منحصر به فرد را كه رقيبي ندارد چه مي‌نامند؟ (دانش) 41-   در كدام بازار، خريداران قدرت انتخاب دارند و مي‌توانند به سراغ هر يك از فروشندگان بروند؟ (دانش) 42-   تاثير بازار رقابتي بر روي قيمت و كيفيت كالاي عرضه‌ شده در بازار چگونه است؟ (درك و فهم) 43-   در كدام بازار مصرف كنندگان مي‌توانند كالايي با كيفيت مناسب‌تر و قيمت نسبتا پائين‌تر تهيه كنند؟ (درك و فهم) 44-   در كدام بازار تلاش توليد كننده براي بهبود كيفيت كالا چندان ضرورتي ندارد؟ (درك و فهم) 45-   بازار رقابتي و انحصاري را از نظر تعداد فروشندگان و قيمت و كيفيت كالاها با هم مقايسه كنيد؟ (تجزيه و تحليل) 46-   در مقايسه‌ي بين دو وضعيت رقابت و انحصار كدام به نفع مصرف كنندگان است؟ به چه دليل؟ (تجزيه و تحليل) 47-   مزاياي بازار رقابتي نسبت به انحصاري چيست؟ ذكر 2 مورد (درك و فهم) 48-   به چه دليل همكاري توليد كنندگان و عدم رقابت آنها به ضرر مصرف‌كنندگان تمام مي‌شود؟ (درك و فهم) 49-   به چه دليل هر قدر تعداد توليدكنندگان زيادتر و رقابت فشرده‌تر باشد، منافع بيش‌تري نصيب مصرف كنندگان مي‌شود؟ (درك و فهم) 50-   از دو حالت رقابت و انحصار براي خريداران كداميك به نفع فروشندگان است؟ به چه دليل (درك و فهم)  بخش سوم( مدیریت کلان اقتصادی ) فصل اول :  دولت و اقتصاد 1-      دولتها در زمان گذشته چه وظايفي داشتند؟ (دانش) 2-      روابط مالي دولتها با شهروندان در زمان گذشته به چند شكل اعمال مي‌شد؟ توضيح دهيد؟ (درك و فهم) 3-      نقش اقتصادي دولتها را در جوامع گذشته و امروز مقايسه كنيد؟ (درك وفهم) 4-      اهداف اقتصادي دولت را نام ببريد؟ (ذكر 4مورد) (دانش) 5-      اشتغال كامل به چه وضعيتي اطلاق مي‌شود. (دانش) 6-      «اشتغال كامل» را به عنوان يكي از اهداف اقتصادي دولت توضيح دهيد؟ (درك و فهم) 7-      به چه علت ايجاد اشتغال كامل از اهداف اقتصادي دولت به شمار مي‌رود؟ (درك و فهم) 8-      دولتها براي ايجاد اشتغال كامل بايد چه شرايطي را فراهم آورند؟ (درك و فهم) 9-      به چه علت ثبات قيمتها يكي از اهداف دولت در عرصه اقتصاد به شمار مي‌رود؟ (درك و فهم) 10-   نقش دولت را در رشد و توسعه‌ي اقتصادي توضيح دهيد؟ (درك و فهم) 11-   سياستهاي اقتصادي دولت چه تاثيري بر حركت به سمت توسعه خواهد داشت؟ (درك و فهم) 12-   به چه علت مقابله با فقر و بهبود توزيع درآمد يكي از اهداف مهم و مورد توجه دولتها به شمار مي‌رود؟ (درك و فهم) 13-   انواع دخالت دولت در اقتصاد را نام ببريد؟ (دانش) 14-   فعاليتهاي دولت در عرصه‌ي اقتصاد را در چند محور عمده‌ مي‌توان بررسي كرد؟ (دانش) 15-   چگونه دولت در زمينه عرضه كالاها و خدمات اقدام به فعاليت مي‌كند؟ (درك و فهم) 16-   به چه دلايلي دولت به عرضه كالا و خدمات مي‌پردازد؟ (ذكر 3دليل) 17-   به چه علت دولت بهره‌برداري از برخي منابع و معادن را خود عهده‌دار مي‌شود؟ (با ذكر مثال. (درك و فهم و كاربرد) 18-   به چه دلايلي بخش خصوصي در برخي زمينه­ها حاضر به سرمايه گذاري نمي­شود؟ با ذكر مثال. (درك و فهم و كاربرد) 19-   4 نمونه از اهدافي را كه دولت مي‌تواند از طريق طراحي و اجراي سياستهاي مناسب دنبال كند را نام ببريد؟ (كاربرد) 20-   نظر انديشمندان و اقتصاددانان در زمينه فعاليتهاي دولت در عرصه اقتصاد چيست؟ (درك و فهم) 21-   به چه علت برخي اقتصاددانان با جديت مدافع فعاليتهاي توليد و عرضه توسط دولت هستند؟ (درك و فهم) 22-   به چه علت گروهي از اقتصاددانان توصيه مي‌كنند كه دولت مؤسسات وابسته به خود را به بخش خصوصي واگذار نمايد؟ (درك و فهم) 23-   چگونه دولت مي‌تواند قوانيني كارآمد در زمينه اقتصادي طراحي كند؟ (درك و فهم) 24-   دخالت دولت در اقتصاد در چه مواردي همواره مورد توجه اقتصاددانان و سياستمداران بوده است؟ ذكر 3مورد (دانش) 25- تفاوت دو دیدگاه مخالفان و موافقان دخالت دولت در اقتصاد را در محور عرضه ی کالا و خدمات توضیح دهید. ( تجزیه و تحلیل ) 26- تفاوت دو دیدگاه مخالفان و موافقان دحالت دولت در اقتصاد را در محور وضع قوانین و سیاست گذاری بنویسید. ( تجزیه و تحلیل )   فصل دوم : اقتصاد و قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران 1-     فصل چهارم قانون اساسی ایران که شامل اصل چهل و سوم تا پنجاهم می شود چه اموری را مورد بررسی قرار داده است ؟ ( دانش ) 2-     تعالیم اقتصادی اسلام با اقتصاد مصرف گرا و مصرف زده ی غرب چه تفاوتی دارد؟ ( درک و فهم ) 3-     آیا عدم وابستگی اقتصادی را می توان معادل استقلال اقتصادی دانست ؟ توضیح دهید و مثال بزنید. ( کاربرد ) 4-     منظور از کشورهای تک محصولی چیست ؟ با ذکر مثال. ( دانش ) 5-     وضعیت اقتصادی  کشورمان را از لحاظ تک محصولی بودن در گذشته و امروز با یکدیگر مقایسه کنید. ( تجزیه و تحلیل ) 6-     آیا صرفاً تامین رفاه برای انسان کافی است؟ توضیح دهید. ( درک و فهم ) فصل سوم :  بودجه‌ي دولت 1-      يكي از عوامل اصلي تعيين كننده هزينه‌هاي دولت را نام ببريد؟ (دانش) 2-      به چه علت دولتها اقدام به تنظيم بودجه مي‌كنند؟ (درك و فهم) 3-      بودجه چيست؟ (دانش) 4-      مهمترين و اساسي‌ترين سند در دستگاه مالي و اداري كشور چيست؟ (دانش) 5-      يك مورد تفاوت بودجه با ساير صورتحسابها چيست؟ (درك و فهم) 6-      4مورد از كاركردهاي بودجه را نام ببريد؟ (دانش) 7-      «ارزيابي اهداف» را به عنوان يكي از كاركردهاي بودجه توضيح دهيد؟ (درك و فهم) 8-      اهداف دستگاه اداري تئتري يك كشور چگونه ارزيابي مي‌شود؟ (درك و فهم) 9-      چگونه طرز تقسيم وجوه عمومي بين احتياجات متنوع دستگاههاي اداري كشور تعيين مي‌شود؟ (درك و فهم) 10-   «هماهنگ ساختن نظريات» را به عنوان يكي از كاركردهاي بودجه توضيح دهيد؟ با ذكر مثال. (درك و فهم و كاربرد) 11-   چگونه بودجه باعث هماهنگ ساختن نظريات مختلف درباره طرز تقسيم وجوه عمومي در كشور مي­شود . (درك و فهم) 12-   در چه صورت متصديان امور خود را به پيروي و اجراي بودجه مكلف مي‌دانند؟ (درك و فهم) 13-   «كسب مجوز قانوني براي دولت» را به عنوان يكي از كاركردهاي بودجه توضيح دهيد؟ (درك و فهم) 14-   كدام يك از كاركردهاي بودجه از نظر سياسي اهميت زيادي دارد؟ به چه دليل. (درك و فهم) 15-   « ارتباط فعاليتهاي دولتي و غيردولتي را به عنوان يكي از كاركردهاي بودجه توضيح دهيد؟ با ذكر مثال. (درك و فهم و كاربرد) 16-   مراحل چهارگانه بودجه از آغاز تا انجام را نام ببريد؟ (دانش) 17-   در كليه كشورها كدام قوه مسئول تهيه و پيشنهاد بودجه است؟ (دانش) 18-   لايحه بودجه چيست؟ (دانش) 19-  متن پيشنهادي بودجه توسط سازمان مديريت و برنامه‌ريزي كشور تدوين و پس از تصويب هيئت دولت به مجلس تقديم مي‌شود چه نام دارد؟ (دانش) 20-   متن پيشنهادي بودجه توسط كدام سازمان تدوين مي‌شود؟ (دانش) 21-   منظور از ماده واحده و تبصره‌ها در بودجه چيست؟ (دانش) 22-   امروزه در بيشتر كشورها چه نهادي وظيفه‌ي تصويب بودجه را به عهده دارد؟ (دانش) 23-   طبق قانون دولت موظف است لايحه بودجه را تا چه زماني به مجلس تقديم كند؟ (دانش) 24-   لايحه بودجه قبل از طرح در جلسه علني مجلس در كجا مورد بررسي قرار مي‌گيرد؟ (دانش) 25-   طبق قانون مجلس بايد لايحه بودجه را تا چه زماني تصويب كند؟ (دانش) 26-   چگونه لايحه بودجه به قانون بودجه تبديل مي‌شود؟ (دانش) 27-   عملكرد مالي يك سال بخش دولتي در چه محدوده‌اي انجام مي‌پذيرد؟ (دانش) 28-   نظارت بر اجراي بودجه بر عهده كدام ارگان است؟ (دانش) 29-   در چه صورت تصويب بودجه اهميت خود را از دست مي‌دهد؟ (درك و فهم) 30-  ازطرف مجلس شوراي اسلامي نظارت براجراي بودجه برعهده كدام ارگان گذاشته شده­است واعضاي آن چگونه انتخاب مي­شود؟(دانش) 31-   وظيفه ديوان محاسبات چيست؟ (دانش) 32-   خزانه چيست؟ (دانش) 33-   يكي از مهمترين دستگاههاي مالي كه در اجراي بودجه نقش اساسي دارد را نام ببريد؟ (دانش) 34-   5مورد از منابع درآمدهاي دولت را نام ببريد؟ (دانش) 35-   يكي از ابزارهاي مؤثر كسب درآمد براي دولتها چيست؟ (دانش) 36-   مشخصات ماليات در هر كشوري تابع چه عواملي است؟ (دانش) 37-   امروزه در اكثر كشورها قانون ماليات چگونه وضع مي‌شود؟ (دانش) 38-   ماليات را تعريف كنيد؟ (دانش) 39-   هدف دولتها از اخذ ماليات چيست؟ 3مورد. (دانش) 40-   مالياتها را از نظر چگونگي دريافت به 2 دسته طبقه‌بندي كنيد؟ (دانش) 41-   ماليات مستقيم چيست؟ (دانش) 42-   2ويژگي‌ براي ماليات مستقيم بنويسيد؟ (درك و فهم) 43-   براي ماليات مستقيم 3نمونه ذكر كنيد؟ (كاربرد) 44-        در كدام نوع از انواع نرخ ماليات اين امكان وجود دارد كه از اشخاصي كه درآمد و ثروت بيشتري دارند ماليات بيشتري گرفته شود؟ (دانش) 45-   ماليات برحقوق و ماليات بر ثروت و ماليات بر ارث جزؤ كداميك از انواع ماليات‌هاست؟ (كاربرد) 46-   ماليات غيرمستقيم چيست؟ با ذكر مثال. (دانش و كاربرد) 47-   آيا مالياتي را كه شركت دخانيات به دولت مي‌پردازد به عنوان ماليات بر شركت دخانيات است؟ توضيح دهيد. (درك و فهم) 48-   2ويژگي براي ماليات غيرمستقيم بنويسيد؟ (درك و فهم) 49-   در كدام نوع از ماليات فرد از ميزان ماليات پرداختي مطلع نيست؟ (دانش) 50-   تفاوتهاي ماليات مستقيم و غيرمستقيم را بنويسيد؟ ذكر 2مورد. (تجزيه و تحليل) 51-   به طور كلي چند نوع نرخ مالياتي وجود دارد؟ (دانش) 52-   نرخ ثابت ماليات چيست؟ (دانش) 53-   در كدام نوع از انواع نرخ مالياتي، در وضع نسبي افراد قبل و بعد از پرداخت ماليات تغيير بوجود نمي‌آيد؟ (دانش) 54-   يكي از اهداف ماليات توزيع عادلانه درآمدهاست كدام نوع ماليات چنين هدفي را تحقق نمي‌بخشد. (دانش) 55-   نرخ تصاعدي ماليات چيست؟ (دانش) 56-   نرخ تصاعدي ماليات به چند صورت اعمال مي‌شود؟ آنها را نام ببريد؟ (دانش) 57-  جدول مالياتي زير مفروض است. ماليات پرداختي توسط 2نفر را كه اولي ماهيانه 000/10 ريال و دومي 000/80 ريال درآمد دارند را محاسبه كنيد؟ (به روش نرخ تصاعدي كلي) (كاربرد) درآمدهاي تا              000/20 ريال با نرخ 5درصد درآمدهاي تا              000/50 ريال با نرخ 10درصد درآمدهاي تا و بيشتر    000/70 ريال با نرخ 12درصد 58-  تفاوت محاسبه‌ي ماليات بر اساس نرخ تصاعدي طبقه‌اي با نرخ تصاعدي كلي چيست؟ (تجزيه و تحليل) 59-  جدول فرضي نرخهاي مالياتي به قرار زير است، ماليات قابل پرداخت اشخاصي را كه ماهيانه 000/50 ريال و 000/200ريال و 000/450ريال و 000/500 ريال درآمد دارند را محاسبه كنيد؟ (بر اساس نرخ تصاعدي طبقه‌اي) (كاربرد) درآمدهاي تا 000/100 ريال در ماه از پرداخت ماليات معاف‌اند درآمدهاي تا  000/200 ريال در ماه با نرخ 2درصد نسبت به مازاد 000/100 ريال درآمدهاي تا  000/400 ريال در ماه با نرخ 4درصد نسبت به مازاد 000/400 ريال درآمدهاي بالاتر از000/400 ريال در ماه با نرخ 6درصد نسبت به مازاد 000/400 ريال 60-  چهار مورد از انواع ماليات را نام ببريد؟ (دانش) 61-   براي ماليات بر درآمد 4نمونه ذكر كنيد؟ (كاربرد) 62-   براي ماليات بر دارايي 3نمونه ذكر كنيد؟ (كاربرد) 63-   ماليات بر نقل و انتقالات دارايي چيست؟ با ذكر مثال. (دانش و كاربرد) 64-   حقوق و عوارض گمركي چيست؟ (دانش) 65-   ماليات بر تجارت خارجي چه نام دارد؟ (دانش) 66-  انواع مالياتها را در موارد زير مشخص كنيد؟ (كاربرد) ماليات بر حقوق- ماليات بر درآمد املاك- ماليات بر املاك- ماليات بر اتومبيل- ماليات بر ارث- ماليات بر كالاهاي صادر شده 67-   عوارض شهرداري چيست؟ با ذكر مثال. (دانش و كاربرد) 68-   تفاوت سرمايه‌گذاريهاي زيربنايي و اجتماعي با سرمايه‌گذاري مولد از نظر منبع تامين درآمد براي دولت چيست؟ (تجزيه و تحليل) 69-   كداميك از انواع سرمايه‌گذاريها منبع تامين درآمد دولت به شمار مي‌رود؟ (درك و فهم) 70-   در چه شرايطي دولت مجبور به استقراض مي‌شود؟ (درك و فهم) 71-   انواع استقراض توسط دولت را نام ببريد؟ (دانش) 72-   تفاوت عمده استقراض با ساير درآمدهاي دولت چيست؟ (درك و فهم) 73-   كداميك از انواع درآمدهاي دولت در واقع يك درآمد موقت است و در آينده دولت بايد آن را بپردازد؟ (دانش) 74-   در چه صورت بانك مركزي مبادرت به انتشار اسكناس جديد خواهد كرد؟ (درك و فهم) 75-   در چه صورت انتشار اسكناس موجب تورم خواهد شد؟ (درك و فهم) 76-   در چه حالت نشر اسكناس موجب رونق اقتصادي مي‌شود؟ (درك و فهم) 77-  «مخارج عمومي» چيست؟ (دانش) 78-   «يارانه» چيست؟ با ذكر يك مثال آن را توضيح دهيد. (دانش – كاربرد) 79-   بودجه‌ي «يارانه» از چه منبعي تامين مي‌گردد؟ (دانش) 80-   معمولا هزينه‌هاي دولت را به چند دسته عمده تقسيم مي‌كنند؟ آنها را نام ببريد؟ (دانش) 81-   هزينه‌هاي جاري يا عادي دولت چيست؟ (دانش) 82-   به چه دليل كمتر موردي پيش مي‌آيد كه هزينه‌هاي جاري سير نزولي داشته باشند؟ (درك و فهم) 83-   طبقه‌بندي هزينه‌هاي جاري يا عادي دولت را با ذكر مثال بنويسيد؟ (دانش و كاربرد) 84-   هزينه‌هاي پرسنلي چيست؟ با ذكر 2نمونه (دانش و كاربرد) 85-   هزينه‌هاي اداري چيست؟ با ذكر 2نمونه (دانش و كاربرد) 86-   پرداختهاي انتقالي چيست؟ با ذكر 2نمونه (دانش و كاربرد) 87-   هزينه حقوق و مزاياي كليه كاركنان دولت چه ناميده مي‌شود؟ (دانش) 88-   هزينه‌هاي چرخش كار جاري ادارات دولتي چه ناميده مي‌شود؟ (دانش) 89-   هزينه‌هاي ايجاد توازن اجتماعي و رفع نابرابريها چه ناميده مي‌شود؟ (دانش) 90-   هر كدام از موارد زير جزء كداميك از انواع هزينه‌هاي جاري يا عادي است؟ (كاربرد) حقوق و مزاياي نظاميان – هزينه­هاي حمل­ ونقل ادارات دولتي – طرح شهيد رجايي - يارانه 91-   هزينه‌هاي سرمايه‌اي چيست؟ (دانش) 92-  به چه علت هزينه‌هاي استهلاك به عنوان يكي از ضرورتهاي سرمايه‌"ذاري جديد در هر سال در نظر گرفته مي‌شود؟ با ذكر مثال توضيح دهيد. (درك و فهم و كاربرد) 93-   طبقه‌بندي هزينه‌هاي سرمايه‌اي را با ذكر مثال بنويسيد؟ (دانش و كاربرد) 94-   سرمايه‌گذاري مولد چيست؟ با ذكر 2نمونه (دانش و كاربرد) 95-   سرمايه‌گذاري زيربنايي چيست؟ با ذكر 2نمونه (دانش و كاربرد) 96-   سرمايه‌گذاري اجتماعي چيست؟ با ذكر 2نمونه (دانش و كاربرد) 97-   سرمايه‌گذاريهايي كه باعث ايجاد و استقرار كارخانه‌ها و صنايع دولتي مي‌گردد چه ناميده مي‌شود؟ (دانش) 98-   كدام سرمايه‌گذاريها توسط دولت مستقيما به توليد كالاها و خدمات نمي‌انجامد اما باعث تقويت بنيه اقتصادي كشور مي‌گردد؟ (دانش) 99- هر يك از موارد زير جزء كداميك از انواع هزينه‌هاي سرمايه‌اي دولت به شمار مي‌رود؟ (كاربرد) ايجاد كارخانجات نساجي- ساخت راه‌آهن- ساخت نيروگاه- ساخت دانشگاه 100- اهميت سرمايه‌گذاري اجتماعي چيست؟ (درك و فهم) 101- مهمترين نوع سرمايه‌گذاري دولت چيست؟ به چه علت؟ (درك و فهم) 102- تفاوت فاحش بين كشورهاي صنعتي با كشورهاي جهان سوم از نظر پيشرفت اقتصادي مربوط به چه عواملي است؟ (درك و فهم) بخش چهارم (توسعه اقتصادي) فصل اول :       مفاهيم و معيارهاي توسعه 1-      منظور از كشورهاي پيشرفته و كشورهاي عقب‌مانده چيست؟ (درك و فهم) 2-      به چه دليل مطالعه مبحث «توسعه اقتصادي» داراي اهميت است؟ (درك و فهم) 3-      رشد اقتصادي را تعريف كنيد. (دانش) 4-      چرا رشد اقتصادي يك مفهوم كمي است؟ (درك و فهم) 5-      براي رشد اقتصادي سه مثال ذكر كنيد. (كاربرد) 6-      توسعه اقتصادي چيست؟ (دلنش) 7-      توسعه اقتصادي مفهومي كيفي است يا كمي؟ به چه دليل. (درك و فهم) 8-      آيا توسعه اقتصادي بر رشد نيز دلالت دارد؟ به چه دليل. (درك و فهم) 9-      آيا هر افزايش توليدي را مي‌توان توسعه اقتصادي دانست؟ (آيا هر رشدي، توسعه است؟) (درك و فهم) 10-   براي توسعه اقتصادي يك مثال بيان كنيد؟ (كاربرد) 11-   مشاهده نتايج حاصل از رشد اقتصادي با نتايج حاصل از توسعه اقتصادي از لحاظ زماني مقايسه كنيد؟ (تجزيه و تحليل) 12-   به چه دليل گفته مي‌شود كه توسعه اقتصادي فرآيندي بلندمدت است؟ (درك و فهم) 13-   مفاهيم رشد و توسعه اقتصادي را با هم مقايسه كنيد؟ (در 4مورد) (تجزيه و تحليل) 14-        اقتصاددانان معمولا در شاخص رشد و توسعه‌ي اقتصادي جوامع را با چه معيارهايي اندازه‌گيري مي‌كنند؟ به چه علت؟ (دانش و درك و فهم) 15-   بهترين معيار براي سنجش رشد اقتصادي چيست؟ به چه علت؟ (دانش و درك و فهم) 16-   نتايج استفاده از درآمد سرانه به عنوان معيار سنجش رشد اقتصادي چيست؟ (دو مورد) (درك و فهم) 17-   به چه علت بايد درآمد سرانه‌ي كشورهاي مختلف را برحسب واحد پولي يكساني محاسبه كنيم؟ (درك و فهم) 18-   درآمد سرانه‌ي تمامي كشورهاي جهان با كدام واحد پولي محاسبه مي‌شود؟ (دانش) 19-   چگونه مقايسه

 

يک راهکار براي ايجاد محيط سالم به منظور کمک به دانش آموزان در مواجهه با فشارهاي رواني و تعارضاتي که

يک مهارت براي پيش گيري از حاد شدن مشکلات عادي٬ شکست تحصيلي٬ بحران هاي عاطفي و بزه کاري در دانش آموزان به شمار آيد. هم چنين مشاوره مي تواند يک راهکار براي ايجاد محيط سالم به منظور کمک به دانش آموزان در مواجهه با فشارهاي رواني و تعارضاتي که در رشد و تکامل خود با آن ها رو به رو مي شوند قلمداد گردد و يک نيروي محرک عمده براي کمک به دانش آموزان به هنگام رويا رويي با مشکلات باشد تا از طريق ارزيابي و شناخت مشکل خود٬ مشاوره ي فردي يا گروهي٬ مشورت با والدين يا معلّم و ايجاد تغييرات در محيط به فرد کمک نمايد. ( تامپسون و رادولف 1988). چرا براي مشاوره در مدارس به يک الگو نياز داريم؟ بحث اين است که براي راهنمايي و مشاوره در مدارس به يک الگوي خاص نياز داريم؛ چون مشاوره در مدارس با شيوه ي رايج در بيش تر مشاوره ها متفاوت است. به شش دليل مشاوره در مدارس با انواع ديگر مشاوره تفاوت پيدا مي کند: 1¬ قبل از همه آن چه که مشاوره در مدارس را از ساير موقعيّت هاي مشاوره اي متمايز مي کند اين است که مشاوره در مدارس نسبت به ساير موقعيّت هاي مشاوره اي گستره ي وسيع تري از خدمات را شامل مي گردد. در اغلب مشاوره ها تأکيد بر درمان است يعني به مشکلات خاصّي توّجه مي شود که در ارتباط با مراجع است. اّما مشاوره در مدارس علاوه بر تمرکز بر حّل مشکلات دانش آموزان٬ جنبه ي پيش گيرانه و رشدي هم دارد. به عنوان مثال معلّمان با استفاده از مهارت هاي مشاوره اي شرايطي را براي دانش آموزان فراهم مي آورند که در مواردي چون ارايه ي طريق و آگاهي دادن در مورد مصرف داروهاي غير مجاز با هدف جلوگيري از گسترش مشکلاتي که به دنبال آلودگي به مواد ايجاد مي شود موفّق گردند. به علاوه استفاده از فنون مشاوره توّسط معلّمان به منظور تسهيل در رشد فردي٬ اجتماعي٬ اخلاقي و شغلي دانش آموزان در مدارس اهّميّت زيادي دارد. 2¬ دوم اين که مشاوره در مدارس شبيه مشاوره ي رسمي که در بيش تر کتاب هاي مشاوره راجع به آن صحبت شده٬ نيست. در فرم رسمي مشاوره٬ يک مراجع داوطلب به يک مشاوره متخصّص در يک محّل خاص مراجعه نموده و ساعتي را به رايزني مي پردازد در حالي که در مدارس٬ فضا ممکن است يک کلاس خالي يا اتاق کار معلّم باشد و جلسات اغلب مختصر هستند که گاهي اوقات در فاصله ي بين درس ها يا در زمان هاي طولاني تر موجود در زنگ تفريح يا وقت ناهار انجام مي شود. در خيلي از موارد مشاوره در مدارس از قبل قابل پيش بيني نيست٬ مثلاً در پايان يک درس هنگامي که به نظر مي رسد دانش آموز نياز به کمک دارد. 3¬ سومين دليلي که مشاوره در مدارس را متمايز مي کند آن است که در مشاوره ي مدرسه دانش آموز ممکن است به معلّم نزديک شود يا معلّم ممکن است به علّت نگراني در مورد دانش آموز مشاوره را آغاز نمايد و در مقايسه با محيط هاي رسمي مشاوره که مراجعان داوطلب نقش فّعال تري دارند در مشاوره مدرسه بخش زيادي از کار توّسط معلّمان يا والدين به جاي دانش آموزان انجام مي شود. معلّم کلاس ممکن است جهت نگراني در مورد رفتار دانش آموز يا وضعيّت تحصيلي او با مدير مدرسه يا معلّم راهنما تماس حاصل کرده و از آن ها بخواهد که دانش آموز را مورد توّجه قرار دهند و يا يکي از والدين با مراجعه به معلّم٬ مدير يا معلّم راهنماي مدرسه نگراني خود را ابراز کند و از آن ها بخواهد که يک نفر با دانش آموز در مدرسه صحبت کند. بنابراين واقعيّت مشاوره در مدرسه آن است که در اکثر موارد درخواست مشاوره از جانب خود دانش آموزان نمي باشد و لذا اشتياق آن ها براي پذيرش راهنمايي و شرکت فّعال در جلسات مشاوره به نوعي تحت تأثير اين عامل قرار مي گيرد. 4¬ چهارمين دليلي که مشاوره در مدارس را متمايز مي گرداند اين است که افرادي که بيش تر کار مشاوره در مدرسه را انجام مي دهند مشاوران متخصّص نيستند٬ بلکه معلّماني هستند که بسياري از آن ها آموزش کمکي ديده اند يا هيچ دوره اي را در زمينه ي مشاوره طي نکرده اند و در مدارسي که مشاوره ندارند معلّمان مشاوره ها را انجام مي دهند. حتّي در مدارسي که مشاوره دارند عملاً معلّمان بيش تر کار مشاوره اي انجام مي دهند. اين امر به خاطر آن است که بيش تر دانش آموزان در برقراري رابطه با معلّماني که آن ها را خوب مي شناسند احساس راحتي بيش تري مي کنند تا مشاوران و راهنماهايي که براي آن ها کم تر شناخته شده اند. علاوه بر اين مشاوران مدرسه فقط فرصت کار کردن با تعداد کم تري از دانش آموزاني را دارند که ازمشکل بيش تري برخوردارند و مسؤوليّت پرداختن به بيش تر نيازهاي مشاوره اي دانش آموزان را به معلّمان واگذار مي کنند. 5¬ علّت پنجم که مشاوره در مدارس را متمايز مي نمايد اين است که اين نوع مشاوره يک راهکار کمکي مشّخص و خاصّي را ارايه نمي دهد بلکه بخشي از پيوستار راهکارهاي ياورانه مي باشد که همان طور که در فصل اوّل ذکر شد از راهنمايي و نصيحت تا حمايت و مشاوره که در مدارس مورد استفاده قرار مي گيرد درجه بندي شده است. به نظر مي رسد که معلّمان تمايل به استفاده ي بيش تر از راهکارهاي کمک کننده در قالب راهنمايي را دارند تا بهره گيري از فنون مشاوره ( لين 1996 ). اميدوار است که اين کتاب معلّمان را به استفاده از راهکارهاي بيش تر و مؤثّرتر مشاوره اي نيز تشويق نمايد. 6¬ ششمين دليل متمايز کننده ي مشاوره در مدارس اين است که مراجعان به مشاوره مدرسه در مقابل اکثر مراجعان به مشاوره هاي بيرون از مدرسه که بزرگسال هستند از طيف الگوي مشاوره در مدارس 10/27/2015 دکان و نوجوانان مي باشند و ماشوره با کودکان از يک چالش خاصّي برخوردار است٬ چون آن ها در مقايسه با بزرگسالان از رشد شناختي٬ عاطفي و اجتماعي متفاوتي برخوردارند ( ردمان و لمپ (1996 (1 ) و در مراحل اوّليّه ي رشد قادر به تفکّر انتزاعي و در نتيجه انتخاب بهترين راه حل در فّعاليّت هاي علمي مانند بازي درماني٬ هنر درماني يا قصه گويي نمي باشند. آن ها در درک نقطه نظرات ديگران يا استنتاج مفاهيم اساسي مانند علّت و معلول مشکل دارند. هم چنين آن ها در زمينه ي قبول کمک از جانب يک مشاوره به ويژه اگر تمام بزرگسالان را سمبولي از اقتدار بدانند مشکلاتي دارند. نيازهاي مشاوره اي کودکان به هنگام استفاده از راهکارهاي مشاوره با کودکان بايد علاوه بر رشد عاطفي و اجتماعي به سطح رشد شناختي آن ها توّجه شود. يک راهنماي مفيد در اين زمينه الگوي رشد شناختي پياژه مي باشد که رشد شناختي کودکان را طّي چهار مرحله بيان نموده است: حّسي حرکتي٬ پيش عمليّاتي٬ عمليّات عيني و عمليّات صوري. مشّخص شده است که به علّت دامنه ي گسترده ي توانايي هايي که دانش آموزان متفاوت از آن برخوردارند کودکان دبستاني ( 5 ¬11 سال ) ممکن است در هر سطحي از سه سطوح رشد شناختي عمل نمايند. به عنوان مثال در حالي که کودکان با سّن متوّسط 9 سال در مرحله ي عمليّات عيني قرار دارد يک کودک در همين شرايط سنّي ولي با توانايي هوشي پايين تر ممکن است هنوز در مرحله ي پيش عمليّاتي باشد و يک کودک با توانايي بالا ممکن است در مرحله ي عمليّات صوري باشد. بنابراين براي کودکان متفاوت دبستاني٬ فرآيندهاي تفکّر مي تواند از فقدان درک علّت و معلول تا توانايي حّل مسأله با استفاده از تفکّر انتزاعي در نوسان باشد. از اين رو شناخت و توّجه به سطح شناختي کودک دبستاني هنگام مشاوره با آن ها اهّميّت دارد. طبق الگوي پياژه در سطح راهنمايي و متوّسطه (11 ¬18 سال) تمام دانش آموزان در مرحله ي عمليّات صوري قرار دارند که با توانايي تفکّر انتزاعي مشّخص مي شود. در حالي که تحقيقات اخير ( ادي و شاير (1994 (2) نشان مي دهد که در حدود نيمي از دانش آموزان سّن دبيرستان ( هنگامي که 16 ساله هستند ) به مرحله ي عمليّات صوري نرسيده اند. در اين رابطه پياژه سن 12 سال را پيشنهاد کرده بود. اگر اين طور باشد٬ بايد اين گونه فرض شود که گرچه بعضي از دانش آموزان سنين راهنمايي و متوّسطه در مرحله ي عمليّات صوري هستند ولي بيش تر آنها در مرحله ي عمليّات عيني قرار دارند و لذا قادر به تفکّر انتزاعي در سطح گسترده اي نيستند. اين مطلب محدوديّت آن ها را در حّل مسايلي که با آن رو به رو مي شوند نشان مي دهد و لذا بايد در انتخاب راهکارهاي مشاوره اي لازم دقّت شود. هنگام در نظر گرفتن استفاده از راهکارهاي مشاوره اي علاوه بر رشد شناختي کودکان٬ رشد اجتماعي و عاطفي آن ها نيز مهم است. به عنوان مثال٬ تفاوت هاي اساسي بين دانش آموزان سنين دبستان و دبيرستان در روابط اجتماعي خود با همسالان و بزرگسالان و تفاوت در شناخت و بيان هيجانات بين کودکان و نوجوانان بايد مورد توّجه قرار گيرد. يک الگوي مناسب براي مشاوره در مدارس با توّجه به چالش هاي موجود در مشاوره با کودکان و مسايل ديگر ناشي از مشاوره در مدارس که در بالا شرح داده شده استفاده از يک الگوي مشاوره اي که تمام اين عوامل را در نظر داشته باشد ضروري به نظر مي رسد. اين الگو بايد از شرايط زير برخوردار باشد: * قادر به پيش گيري از مشکلات دانش آموزان بوده و در جهت رشد آن ها کمک نمايد. * قادر به سازگاري و انطباق با سطوح مختلف رشد و تکامل کودکان باشد. * داراي کارآيي لازم براي معلّماني باشد که در زمينه ي مشاوره کم ترين آموزش را ديده اند. * داراي کارآيي لازم در شرايط غيرمعمول به صورتي سريع و آسان باشد. * با برنامه هاي راهنمايي٬ تعليم و تربيت فردي و اجتماعي و ديدگاه همه جانبه ي مراقبت هاي هدايتي مدارس هماهنگ باشد. * درک آن براي معلّمان و والدين دانش آموزان آسان بوده و مورد پذيرش آن ها قرار گيرد. الگوي مشاوره اي که ارايه شده است به گونه اي طرح ريزي گرديده که تمام عوامل بالا را در نظر مي گيرد. اين الگو٬ يک مدل رشدي مشاوره است که در چهارچوب انسان گرايانه طرّاحي شده است و بر پايه ي رويکرد رواني ¬ تربيتي براي کمک دانش آموزان قرار دارد. سه بعد عمده ي اين الگو در قسمت زير شرح داده شده است. چهارچوب انسان گرايانه رابطه ي مشاوره اي وسيله ي به فعل در آوردن منابع شخصي و رشد توانايي هاي بالقوّه ي انسان است ( تامپسون و رادولف 2000). اصول انسان گرايانه اي که اين مدل بر اساس آن بنا شده است به طور عمده اي از کارل راجرز (1980) (3) و مزلو (1970) (4) الهام گرفته است. مفروضه هاي بنيادي اين رويکرد آن است که کودکان اساساً خوب هستند و تمايل ذاتي براي رشد و تحّقق توانمندي هاي بالقوّه ي خود يعني رفتن به سوي خود شکوفايي دارند. آن ها معتقدند که دريافت عشق٬ احترام٬ همدلي٬ و صداقت از جانب اشخاص مهّم زندگي کودکان از آن ها انسان هايي شاد و مفيد مي سازد. آن ها افرادي با قابليّت هاي بسيار خواهند شد که قادر به زندگي کامل٬ پذيراي تجارب جديد و عزّت نفس فوق العاده مي باشند و چنان چه اين شرايط موجود نباشد رشد آن ها به سوي خود شکوفايي متوقّف شده٬ عزّت نفس آن ها تهديد مي شود و آن ها احتمالاً مشکلات روان شناختي را تجربه خواهند کرد. از ديدگاه انسان گرايانه يک فرد سالم از لحاظ روان شناختي کسي است که در فرآيند خودشکوفايي داراي عملکردی همه جانبه و منحصر به فرد و قادر به درک واقعيّات است. احترام٬ صداقت و همدلي پايه هاي روابط سالم به شمار مي رود. هر فردي به عنوان شخصي در نظر گرفته مي شود که مسؤوليّت تلاش به سوي پيش رفت رفتارهاي انساني خصوصاً در توّجه به کودکان خردسال٬ سالمندان٬ افراد ناتوان و انسان هاي داراي مشکل را دارد. مشکلاتي که به خاطر آن ها افراد نياز به مشاوره پيدا مي کنند به عنوان مواردي درنظر گرفته مي شوند که به علّت تجربه ي مشکلات در زندگي و نه به خاطر اختلال و يا بيماري رواني پيش مي آيند. ويژگي هاي کليدي فرد سالم از لحاظ روان شناختي ( کول (1982) (5 ) عبارتند از: * عزّت نفس بالا٬ عوامل ضروري اين ويژگي شامل: امنيّت٬ خود آگاهي٬ احساس تعلّق٬ داشتن هدف و احساس صلاحيّت فردي است. * مکان کنترل دروني٬ يعني پيروي از اين عقيده که فرد در تقابل فشارهاي بيروني٬ خود٬ کنترل خويش را در دست دارد. * مديريت خود٬ توانايي برنامه ريزي٬ در نظر گرفتن انتخاب ها و سازگاري با موقعيّت هاي گوناگوني که هر شخص با آن ها برخورد مي کند. * ارزش هاي ذاتي٬ داشن عقايد فلسفي٬ مذهبي يا معنوي براي هدايت رفتار خود. * مسؤوليت اجتماعي٬ احساس مشارکت در رفع نيازها و کمک به ديگران الگوي مشاوره در مدارس 10/27/2015 برخورداري از مهارت هاي زندگي که شامل مهارت هاي فردي٬ اجتماعي٬ شغلي٬ علمي و برنامه ريزي است. واضح است که رويکرد انسان گرايانه با اهداف برنامه هاي هدايتي و تعليم و تربيت فردي و اجتماعي در مدارس سازگار است. در واقع٬ اصول انسان گرايانه مقدار زيادي از پايه ي نظري برنامه هاي هدايتي يا راهنمايي و مشاوره در مدارس را فراهم مي نمايد. الگوي رشدي ياوران و مشاوران حرفه اي در کمک به مراجعان خود مسايل را نظير مراحل رشد٬ وظايف و بحران هاي آن٬ چگونگي تعاملات با چالش هاي زندگي٬ کمبودها٬ ظرفيت ها و توانمندي هاي بالقوّه ي آنان در نظر مي گيرند. ( ايگان (1984 (6) رويکرد تکاملي در مشاوره بر پايه ي اين عقيده قرار دارد که چنان چه قرار است کودکان در آينده به عنوان بزرگسالاني مؤثر در جامعه زندگي کنند٬ بايد از مراحل رشدي خاصّي عبور نمايند. گذرموفّقيّت آميز از اين مراحل بستگي به تحّقق درست وظايف رشدي خاّص در هر مرحله دارد ( هاوينگهرست ٬(1972 و تحّقق اين وظايف رشدي٬ خود وابسته به آموختن مهارت هاي زندگي متناسب با هر مرحله و وظيفه است. عدم تحّقق اين وظايف به تجربه مشکلات يا بحران هاي روان شناختي در زندگي کودکان منتهي مي شود. هم چنين رويکرد تکاملي در رويا رويي علم بوم شناسي رشد انساني ( براون فن برنر (1979 (7) با نقش ها و وظايف رشدي شکل مي گيرد. همان طور که در فصل 8 شرح داده خواهد شد٬ کودکان و خانواده ها نياز دارند که از نگاه اين رويکرد به آن نگريسته شود. يعني به آن ها به عنوان بخشي از يک نظام پويا که تحت تأثير ياديگري مهارت هاي زندگي به سطوح مختلف رشد ارتقا پيدا مي کنند٬ نگاه گردد؛ به عنوان مثال در نظام خانواده٬ غيبت يکي از والدين در اثر طلاق يا مرگ٬ پيش رفت کودک را دشوار مي کند. در ساير موقّعيت ها٬ دريافت حمايت از جانب معلّمان و اعضاي خانواده ي گسترده ممکن است اين مشکل را کاهش دهد. در موقّعيت هاي خارج از خانواده٬ نظام تربيتي که بر تعليم و تربيت فردي و اجتماعي تأکيد مي نمايد به کودکان در مواجهه با فقدان و کمبودهاي آنان کمک مي کند و در حالي که نظام سنّتي مدرسه بيش تر تأکيد بر اهداف تحصيلي دارد به پيش رفت همه جانبه ي کودکان توّجه مي نمايد. به علاوه در سطحي کلّي تر در جامعه ارزش هاي اجتماعي و نگرش هاي عمومي در مورد خانواده هاي تک والدي نقش مهّمي را در تعيين سطح حمايت و استفاده از منابع موجود براي تسهيل رشد سالم اين کودکان ايفا مي کند. هدف همه جانبه ي مشاوره ي تکاملي٬ تسهيل روند خودشکوفايي در کودکان از طريق کمک به آن ها در رويا رويي با وظايف گوناگون در هر يک از مراحل رشد مي باشد. هدف کوتاه مّدت اين رويکرد درمان فوري مشکلات کودکان است٬ در حالي که هدف بلند مّدت٬ مجهزّ ساختن آن ها به مهارت هاي جديد٬ توانا ساختن آنان در حّل مشکلات شخصي و درنتيجه زندگي مسؤولانه و مؤثرتر مي باشد و از آن جا که مشکلات کودکان به دليل فقدان و عدم برخورداري از مهارت هاي ضروري زندگي در جهت پاسخ به وظايف و تکاليف رشدي قلمداد مي شود٬ لذا برنامه ي مشاوره شامل آموزش مهارت هاي مورد نياز در زمينه ي نيازهاي ذکر شده مي باشد. مشاوره با ديدگاه تکاملي به آموزش آن بخش از مهارت هاي زندگي مي پردازد که کودکان در آن ها کمبود دارند و آنان را براي دريافت کمک هايي در جهت مقابله با مشکلات آينده ي زندگي شان و در نتيجه تسهيل خودشکوفايي هدايت مي کند. اين نوع مشاوره ( تکاملي ) با نقش معلّمان هنگام تدارک تعليم و تربيت فردي و اجتماعي سازگار است و معلّم مشاور به کودکان کمک مي کند تا خود مشکل خويش را کشف نموده و مهارت هاي مورد نياز براي غلبه بر آن را از طريق روش هاي الگوسازي٬ بازي نقش و تکاليف درسي و غيره به آنان آموزش دهد. هم چنين معلّم٬ مشاوره از تغييراتي که دانش آموز پيدا مي کند حمايت نموده و به عنوان يک مربّي به او در رشد مهارت هاي زندگي آينده٬ ياري مي رساند. رويکرد رواني ¬ تربيتي هر مشکل چه از نوع فقدان مهارت در يکي از نيازهاي رشدي باشد و چه وجود يک بحران زندگي و يا نياز به عميق تر شدن روابط انساني با ديگران٬ مي تواند از طريق آموزش مهارت هاي خاص بر طرف گردد. ( لارسون 1982 (8)٬). از ديدگاه رواني ¬ تربيتي٬ مشکلات کودکان به جاي تلقي بيماري يا نابهنجاري٬ به عنوان کمبود مهارت در نظر گرفته مي شود. اين الگو با رويکردهاي درماني که بر پايه ي الگوي پزشکي بنا شده٬ متفاوت است. الگوي پزشکي به شرح زير مي باشد: بيماري ← تشخيص ← تجويز ← درمان ← حّل مشکل در مقابل٬ الگوي رواني ¬ تربيتي بر پايه ي مدل زير قرار داده مي شود: مشکل ← شناخت هدف ← آموزش مهارت هاي مورد نياز ← پيش رفت٬ موفّقيّت يعني براي هر مشکل يا هدفي که کودکان دارند با آموزش مهارت هاي ضروري مي توان راه حّل غلبه بر مشکل آن ها يا زمينه سازي براي رسيدن به هدف را پيدا نمود. از ديدگاه اين رويکرد٬ مشاوره فرآيندي است که توّسط آن مشاوران مهارت هاي خود را در ارتباط با کودکان به وسيله ي تسهيل٬ الگو سازي يا آموزش مستقيم مهارت هاي موردنياز به کار مي گيرند. به اين شيوه٬ کودکان مهارت هاي مورد نياز را براي مواجهه با مشکلاتي که با آن رو به رو مي شوند يا دست يابي به اهدافي که در نظر دارند٬ مي آموزند. به علاوه٬ کودکان مي توانند در زمينه ي مهارت هاي ديگري که براي زندگي مؤثرتر نياز دارند٬ آموزش ببينند. اين مهارت ها٬ جزيي از مجموعه ي مهارت هاي زندگي است که دامنه ي گسترده اي از ابعاد زندگي اثر بخش را شامل مي شود و عبارت است از مهارت هاي حّل مسأله٬ مهارت هاي ارتباطي٬ مهارت هاي حفظ سلامت و شايستگي٬ مهارت هاي برنامه ريزي اوقات فراغت٬ مهارت هاي مطالعه٬ مهارت هاي شغلي و مهارت هاي ايفاي نقش والدين ( گازدا (1984 (9 ) در الگوي مشاوره ي رواني ¬ تربيتي٬ تمام مداخلات در حوزه ي آموزش مراجعين در زمينه ي مهارت هاي زندگي مؤثر در نظر گرفته مي شود. بنابراين هر مهارت زندگي که بتوان آن را به کودکان آموزش داد٬ در زمره ي مداخلات مشاوره اي طبقه بندي مي شود. اين امر بدين معني است که تکنيک هاي مطرح شده در ديدگاه ها و نظريّه هاي مختلف مي تواند به عنوان مداخلات رواني ¬ تربيتي مورد استفاده قرار گيرد. به عنوان مثال٬ دانش آموزان مي توانند مهارت هاي برگرفته از نظريّه هاي انسان گرايانه٬ رفتار٬ شناختي يا روان پويشي مشاوره را آموزش ببينند. الگوي رواني ¬ تربيتي همان طور که توسط ايگان در نقل زير پيشنهاد شده است٬ فنوني را براي بهره گيري از ديدگاه هاي التقاطي به طور يکپارچه و نظام دار فراهم مي سازد. ياوران و مشاوران براي استفاده از اين ديدگاه نياز دارند که با بهره گيري از نظريّه ها٬ روش ها و تکنيک هاي مختلف به صورتي نظام دار و يکپارچه نمودن آن ها٬ به فراهم سازي ساختار مفهومي بپردازند که به عنوان يک نظريّه ي شخصي در کار خود از آن استفاده نمايند. الگوي رواني ¬ تربيتي چهارچوبي را فراهم مي کند که کاربرد مداخلات از ديدگاه هاي نظري مختلف را در آموزش مهارت ها جايز مي شمارد. مداخلات از ديدگاه هاي مختلف نظري مي تواند کاربردهاي بسياري از طريق فراهم سازي مهارت هايي براي کمک به کودکان در جهت زندگي مؤثرتر داشته باشد و از آن جايي که بيش تر تکنيک هاي مشاوره مي توانند به اين شيوه تنظيم شوند٬ لذا مي توان ادّعا کرد معلّماني که از يک الگوی رواني ¬ تربيتي استفاده مي کنند٬ طيف گسترده اي از راهکارهاي مداخله اي را در اختيار خود دارند. الگوي مشاوره اي سه مرحله اي الگوي مشاوره در مدارس 10/27/2015 % که در اين کتاب براي مشاوره در مدارس پيشنهاد شده الگوي تکاملي مشاوره است که بر پايه ي اصول انسان گرايانه قرار دارد و در چهارچوب رواني ¬ تربيتي صورت مي گيرد. اين الگو از مدل هاي قبلي مشاوره مانند آن هايي که توّسط ايگان ( 1986 و 1982 ) و هورنباي (1990) پيشنهاد شده تأثير مي پذيرد اّما براي استفاده در زمينه ي مشاوره در مدرسه وفق داده شده است. اين الگو در جدول شماره ي 1 به صورت خلاصه مشّخص شده است. جدول شماره ي 1¬ الگوي مشاوره اي سه مرحله اي براي مدارس تثبيت و تقویت مداخله اکتشاف سه مورد مثال ها سه مورد برنامه های حمایتی – عملی حّل مسأله ایجاد رابطه ی درمانی تثبيت تغييرات شناخت درمانی خود شکوفایی بازی درمانی شناخت مشکلات درمان مبتنی بر راه حّل درمان نوشتاری ارزیابی موقعيّت مشکل زا سه مرحله ي اين الگو بر اکتشاف٬ مداخله و تثبيت و تقويت تأکيد مي نمايد. به طور خلاصه٬ معلّمان از مهارت هاي گوش کردن فّعال براي کمک به دانش آموزان در شناخت مشکلات و احساسات خود استفاده نموده٬ آنگاه با به کارگيري راهکارهاي مختلف٬ طيف گسترده اي از مداخلات را اعمال مي کنند تا به دانش آموزان براي حرکت به جلو کمک نمايند. سرانجام آن ها با تمرکز و توّجه به ظرفيّت هاي بالقوه ي دانش آموزان به تحکيم و تقويت توانايي هاي آنان براي رشد بيش تر پرداخته و به آن ها کمک مي کنند تا نيروهاي خود را براي غلبه بر ضعف هاي شخصي بسيج نمايند. اين گونه در نظر گرفته مي شود که الگوي مشاوره اي سه مرحله اي با آن چه معلّمان ماهر در زمينه ي ياري و کمک انجام مي دهند متناسب است. در آغاز٬ آن ها از مهارت هاي گوش کردن استفاده مي نمايند تا مشکلات و نگراني هاي دانش آموزان را کشف نمايند. دوم اين که آن ها مداخلاتي طرّاحي شده را براي کمک به دانش آموزان به کار مي گيرند؛ به عنوان مثال٬ از تکنيک هاي حّل مسأله براي کمک به دانش آموزان در استفاده از رفتارهايي که به نظر مناسب مي آيد٬ استفاده مي کنند. سوم اين که معلّمان موفّق در اين موقعيّت دانش آموز را رها نمي کنند و هرجا که ممکن است باشد در جست و جوي تقويت و تحکيم توانايي هاي دانش آموزاني هستند که به شيوه هاي مختلف سعي در کمک به آن ها نموده اند٬ به عنوان مثال٬ آن ها ممکن است با دانش آموزان در مورد چگونگي طرّاحي برنامه هاي آنان از طريق پيوستن به يک گروه يا ثبت نام در يک باشگاه يا خواندن يک کتاب مشّخص يا توّسط برقراري ارتباط با شخص ديگري که در اين زمينه تخصّص دارد٬ صحبت کنند. واژه هاي کليدي الگوي سه مرحله اي مشاوره در زير مشّخص شده است: اکتشاف: سه بخش مرحله ي اوّل اين الگو عبارتند از: ايجاد رابطه ي درماني٬ کشف مشکلات و ارزيابي موقعيّت مشکل زا. رابطه ي درماني: ابتدا معلّمان بايد دامنه ي رابطه ي خود را با دانش آموزاني که مشتاق به برقراري ارتباط هستند٬ توسعه دهند. اغلب به اين مورد به عنوان يک تکنيک درماني که بر پايه ي توانايي معلّم در برقراري همدلي٬ صداقت و احترام به دانش آموز قرار دارد٬ اشاره مي شود. استفاده از مهارت هاي گوش کردن براي برقراري اين رابطه ضروري است. کشف مشکلات: مهارت هاي گوش کردن فّعال براي تسهيل کشف مشکلات دانش آموزان نيز ضروري است. با تشويق دانش آموزان به صحبت در مورد مشکلات و اهداف خود و زمينه سازي براي ابراز احساسات٬ معلّمان مي توانند به دانش آموزان در روشن ساختن نيازها و نگراني هاي خود کمک نمايند. ارزيابي موقعيّت مشکل زا: کمک به دانش آموزان در روشن نمودن نگراني هاي خود٬ معلّمان را قادر مي سازد تا علاوه بر مشکلات مراحل رشد٬ کمبودهاي ناشي از فراگيري مهارت هاي لازم براي زندگي را که منجر به بروز مشکل گرديده است درک نمايند. علاوه بر آن که معلّمان بايد به دانش آموزان مشکل دار به عنوان افرادي که نياز به کمک دارند توّجه داشته باشند٬ هم چنين آن ها نياز به بررسي تعاملات دانش آموزان با ديگران و تأثيرات مدرسه٬ خانواده و جامعه بر روي آنان دارند. اين ارزيابي به معلّمان کمک مي کند تا بهترين تصميم را براي مداخله هاي درماني اتّخاذ نمايند. مداخله: در گام دوم از اين الگو٬ راهکارهاي مداخله اي گوناگون براي آموزش مهارت هاي زندگي مورد نياز براي پرداختن به مشکل موجود يا رسيدن به اهداف بايد به کار گرفته شود. دراين مرحله به دو مطلب بايد توّجه شود: انواع راهکارهاي مداخله اي موجود٬ و روش هاي به کارگيري اين راهکارها. انواع راهکارهاي مداخله اي: همان طور که قبل از اين گفته شد در الگوي رواني ¬ تربيتي مشاوره ٬ دامنه ي گسترده اي از راهکارها وجود دارد که مي تواند توّسط معلّمان بدون نياز به کارآموزي طولاني مورد استفاده قرار گيرد. اين راهکارهاي مداخله اي از تکنيک « صندلي خالي » (10) گرفته تا استفاده از تکنيک حّل مسأله که براي کمک به دانش آموزان در تصميم گيري مي باشد٬ در نوسان است. الگوي مشاوره در مدارس 10/27/2015 روش هاي اجراي راهکارهاي مداخله اي: معلّمان در قالب يک مشاور از فنوني نظير « گوش کردن فّعال » و مهارت هاي ابراز خود در تعامل با دانش آموزان استفاده مي نمايند که ممکن است اين مهارت ها ارتباطي به مشکلات آن ها نداشته باشد٬ ولي به رشد و گسترش ظرفيّت هاي آنان در راستاي تحّقق استعدادها و خودشکوفايي منجر شود. به عنوان مثال٬ به دانش آموزان کمک مي شود تا مهارت هاي مطالعه ي خود را به منظور دست يابي به سطوح بالاتر پيش رفت تحصيلي بهبود بخشند. تنوّع راهکارهاي تثبيت و تقويت دانش آموزان در فصول 5 و 6 مشّخص شده است. انعطاف پذيري الگو: استفاده از اين الگوي سه مرحله اي براي معلّمان مفيد است اّما اين بدان معني نيست که کّل اين سه مرحله در مورد تمام دانش آموزاني که مورد مشاوره قرار مي گيرند کاربرد دارد. براي بعضي از دانش آموزان٬ مرحله ي اوّل صرفاً براي کمک در روشن نمودن مشکل يا اهداف آن ها و آغاز اکتشاف در رابطه با چگونگي رفتار کفايت مي نمايد. در حالي که دانش آموزان ديگر نياز به گذر از ميان مرحله ي يک به دو دارند تا بتوانند از برخي مداخلات انجام شده توّسط معلّم سود ببرند و براي يادگيري مهارت هاي لازم در زندگي لازم به منظور مواجهه با نگراني آماده شوند٬ دانش آموزان ديگر نياز به حرکت به سوي مرحله ي سوم را دارند که در آن معلّمان به دانش آموزان در تثبيت تغييرات و تقويت رشد بعدي آن ها به سوي خودشکوفايي کمک مي نمايند. نگرش ها٬ دانش و مهارت هاي مورد نياز براي اجراي اين الگو در مدارس به منظور کسب توانايي براي استفاده از اين الگو در برنامه هاي مشاوره در مدارس٬ معلّمان نيازمند برخورداري از نگرش ها٬ مهارت ها و دانش معيّني مي باشند. قصد اين کتاب فراهم سازي دانش لازم براي معلّمان و کمک به آن ها در رشد مهارت ها و نگرش هاي مورد نياز براي مشاوره ي مؤثّر در مدارس است. اين موارد در بخش هاي بعدي توضيح داده شده است. نگرش ها نگرش هايي که معلّمان براي مشاوره ي مؤثّر در مدارس نياز دارند٬ نگرش هاي زيربنايي و اساسي صداقت٬ احترام و همدلي هستند که توّسط راجرز ( 1980 ) پيشنهاد شده است. آن ها بايد در روابط خود با دانش آموزان٬ والدين آن ها و همکاران خود صادق باشند؛ يعني لازم است به افراد به عنوان انسان هايي واقعي که داراي نقاط قوّت و ضعف مي باشند٬ نگاه کنند. به عنوان مثال٬ آن ها هميشه بايد آمادگي گفتن « نمي دانم » را زماني که در موارد خاص اطّلاعات اندکي دارند داشته باشند. هم چنين معلّمان بايد براي نظرات دانش آموزان٬ والدين آن ها و همکاران خود احترام قايل شوند. به عنوان مثال٬ به عقايد و درخواست هاي دانش آموزان يا والدين آنها بايد بيش ترين توّجه صورت گيرد. مهم تر اين که معلّمان بايد با دانش آموزان و والدين آن ها همدلي کنند. آن ها بايد سعي نمايند که موقعيّت دانش آموز و خانواده ي او را از زاويه ي ديد خود آن ها بنگرند. اگر معلّمان بتوانند درک همدلانه نسبت به ابعاد مختلف وجود دانش آموزان و والدين آن ها داشته باشند٬ در اين صورت روابطي مفيد و ثمربخش ايجاد مي گردد. به علاوه٬ نکات اصلي زيادي وجود دارد که رعايت آن ها براي يک معلّم٬ مشاوره موجب مؤثر بودن جريان مشاوره مي شود ( مانتئي (1997 (11) * تا حّد امکان مشاوره بايد بر شايستگي هاي دانش آموزان به جاي نقص هاي آنان قابليّت هاي آن ها به جاي محدوديت ها تأکيد نمايد. * مشاوره بايد به جاي مشکلات گذشته بر ايجاد يک آينده اي بهتر تأکيد نمايد. * به دانش آموزان بايد به عنوان افرادي شايسته٬ توانا و مسؤول نگريسته شود. * قبل از اعمال مداخلات پيچيده بايد به مداخلات ساده پرداخت. * ايجاد تغييرات اندک مي تواند به تغييرات بيش تر منجر شود. مهارت ها به منظور فراهم سازي مشاوره و راهنمايي مؤثّر براي دانش آموزان و والدين آن ها٬ معلّمان نياز به مهارت هاي ارتباط بين فرادي خوب و مناسب دارند. بخش اساسي اين مهارت برخورداري از مهارت هاي گوش کردن فّعال و مهارت هاي مشاوره اي است. در مجموع٬ معلّمان نياز به بهره بردن از مهارت هاي گوش کردن براي کمک به دانش آموزان در کشف نگراني ها و احساسات خود دارند. هم چنين آن ها نيازمند استفاده از مهارت هاي مداخله اي براي کار روي اين نگراني ها هستند. دارا بودن مهارت هاي مورد نياز براي انجام اين الگوي سه مرحله اي مشاوره به افزايش توانايي معلّمان در تدارک مشاوره و راهنمايي مؤثّر براي دانش آموزان و والدين آن ها کمک مي نمايد. مهارت هاي بين فردي ديگري که معلّمان به آنان نياز دارند شامل مهارت هايي براي ارتباط مؤثّر با والدين وهمکاران خود است هم چنين آن ها نياز به رشد مهارت هاي مديريت و کنترل استرس و نياز به مهارت هاي رهبري گروه دارند. بنابراين آن ها مي توانند تجارب گروهي گوناگوني را با دانش آموزان و والدين به اجرا درآورند. دانش و اطّلاعات معلّمان براي مشاوره ي مؤثّر نياز به دانش و اطّلاعات گسترده اي دارند که به احتمال زياد اکثريّت معلّمان از اين دانش برخوردارند. اين آگاهي ها در ابتدا شامل اين موارد است: 1¬ برخورداري از اطّلاعاتي در حوزه ي رشد کودک و نوجوان که مربوط به وظايف متنوّعي مي شود که در فصل يک شرح داده شد. 2¬ آن ها نياز به درک مشکلات عاطفي و رفتاري مانند اختلال سلوک و ترس هاي مرضي دارند که در فصل يک مشّخص گرديد. 3¬ آن ها نياز به آگاهي از واکنش هاي کودکان نسبت به فقدان٬ شوک ها و موارد حساس ديگر را دارند. 4¬ معلّمان نيازمند آگاهي از نظام هدايتي مدرسه و نهادهاي بيروني به منظور تدارک راهنمايي و مشاوره براي دانش آموزان و والدين آن ها هستند. 5¬ آن ها نياز به شناخت زمينه هاي تربيتي و آگاهي از فرهنگ هاي گوناگوني دارند که بر رفتار دانش آموزان حاکم است. 6¬ معلّمان هم چنين به دانش کاملي در مورد برنامه ي تعليم و تربيت فردي و اجتماعي٬ نياز دارند. آن ها بايد از راهکارهاي مداخله اي آگاهي يابند. 8¬ سرانجام معلّمان نياز به آگاهي از مسايل اخلاقي و حرفه اي مشاوره مانند رازداري٬ نظارت و غيره دارند. ملاحظات عملي براي مشاوره در مدارس الگوي مشاوره در مدارس 10/27/2015 6/6 مشاوران و معلّمان به منظور اثر بخشي بيش تر کار مشاوره نياز به سازگار نمودن ديدگاه و مهارت هاي خود با شرايط و نيازهاي کودکان و نوجوانان دارند ( تامپسون و رادولف 2000) و قبل از اين بايد به جست وجوي جايگاه مناسبي براي مشاوره با کودکان پرداخت. در شرايط ايده آل بايد از يک مکان راحت٬ دور از عوامل ايجاد کننده ي حواس پرتي و صندلي مناسب براي دانش آموزان استفاده شود. بايد به دانش آموزان اجازه داده شود تا جايي را که مي خواهند بنشينند انتخاب نمايند. معلّمان بايد در جايي بنشينند که بتوانند با دانش آموزان تماس چشمي برقرار کنند. برقراري اعتماد در رابطه با دانش آموزان نسبت به بزرگسالان ممکن است نيازمند وقت بيش تري باشد. بنابراين معلّمان نياز دارند که صبور باشند. مهارت گوش کردن بسيار مهم است٬ اّما سؤالاتي که فشار و تهديدي به همراه نداشته باشد مانند سؤال در مورد سن و تعداد اعضاي خانواده ممکن است به آغاز بحث کمک نمايد. پيشنهاد به دانش آموز در مورد نوع کمکي که معلّم مي تواند ارايه دهد باعث مي شود که دانش آموز به ديد يک فرد سلطه گر به معلّم نگاه نکند. به عنوان مثال بيان اين عبارت که « به من بگو چگونه مي توانم در مورد اين مشکل به تو کمک نمايم. » به کارگيري يک شيوه ي تسهيل کننده در مقابل رفتارهايي مانند نصيحت کردن٬ بحث اخلاقي و شوخي کردن که گاه به صورت غيرارادي توّسط معلّمان استفاده مي شود٬ مناسب تر است. هم چنين استفاده از سؤالات به گونه اي مناسب٬ مهم و ضروري است. سؤالات باز پاسخ واضح و روشن مي تواند مفيد باشد اّما از کاربرد سؤالات زياد٬ بسته يا سؤالاتي که با « چرا » شروع مي شود بايد اجتناب گردد. پينوشتها.2 .Rogers .3 .Moslw .4 .Cole .5 .Egan .6 .. تکنيک صندلي خالي براي کمک به دانش آموزان در بيان هيجانات تخليّه نشده ي خود و سازماندهي مجّدد شناختي و در نهايت براي رشد ابراز وجود و ايجاد عزّت نفس٬ مفيد مي باشد. .Manthei .11 منبع مقاله : زير نظر مختار موسوي٬(1391) ٬ مشاوره با دانش آموزان در مدارس ٬ حميد اصغري پور٬ نگار اصغري پور٬ منوچهرفضلي خاني٬ تهران: وراي دان