سواد رسانهای
شاخص هاي سبک زندگي اسلامي و غربي
شاخصه هاي سبک زندگي اسلامي و غربي کدام است؟
سبک زندگي اسلامي ايراني بدون ديدگاه شايد مهمترين و راهبردي ترين فراز و بخش سفر رهبر انقلاب اسلامي به استان خراسان شمالي طرح بحث جديد، جذاب و جالب شاخصه هاي «سبک زندگي اسلامي» و «سبک زندگي غربي» از سوي ايشان باشد. پس از کليدواژه هاي «تهاجم، شبيخون و ناتوي فرهنگي»، «عبرتهاي عاشورا و بحث خواص و عوام»، «جنبش نرم افزاري، توليد علم و نهضت آزاد انديشي» و … اکنون در آستانه دهه پيشرفت و عدالت و در آغاز ورود به مرحله چهارم از مراحل پنجگانه ?- انقلاب اسلامي ?- نظام اسلامي ?- دولت اسلامي ?- جامعه اسلامي و ?- دنيا و تمدن نوين و شکوهمند اسلامي، رهبر حکيم و دورانديش انقلاب در قامت يک نظريه پرداز مسلط به واقعيات کشور، بحث تئوريک، انتقادي و دقيقي را با عنوان «سبک و فرهنگ زندگي» کليد زدند. ? دي اين بحث را به طور جدي و آکادميک پي خواهد گرفت.
«سبک زندگي» چيست؟
مفهوم «سبک زندگي» از جمله مفاهيم علوم اجتماعي و علم جامعه شناسي و مردم شناسي است که اخيراً و در دهه اخير بسيار مورد توجه عالمان علوم اجتماعي و مديران فرهنگي قرار گرفته است؛ سبک زندگي معنايي است که از به هم تنيدگي و پيوند و نظام وارگي و شبکه اي بودن عوامل متعددي که در شيوه هاي زندگي يا اقليم هاي زيستن انسان تأثير مي گذارند، به وجود آمده است.
تقريباً در اکثر تعريف هاي سبک زندگي مي توان دو مفهوم را يافت که در تعريف سبک زندگي در نظر گرفته شده است؛ و در واقع هر دو مفهوم هم، به واژه «سبک» باز مي گردد: اول، مفهوم وحدت و جامعيت و دوم، مفهوم تمايز و تفارق. به اين معني که سبک زندگي حاکي از مجموعه عوامل و عناصري است که کم و بيش به طور نظام مند با هم ارتباط داشته و يک شاکله کلي فرهنگي و اجتماعي را پديد مي آورند. همين پيوستگي، اتحاد و نظام مندي اين کُل را از کُل هاي ديگر متمايز مي کند. وجود کلماتي همچون الگو، نظام مندي، کليت، هويت و تمايز در بيانات اخير رهبر فرزانه انقلاب نيز حاکي از همين مطلب است و به همين دليل است که امروز از دو مدل و الگوي متمايز و متفاوت سبک زندگي اسلامي و غربي سخن مي گوييم. واژگان مترادف سبک زندگي اسلامي: سبک زندگي شيعي، ارزشي، ايدئولوژيک، جهادي، انقلابي، ديني و تعابير معادل سبک زندگي غربي: سبک زندگي اروپايي، مسيحي، آمريکايي و وسترنيزه مي باشد اما آن چه در تعريف هاي سبک زندگي، جلوه گر مي شود آن است که اين تعريف قرابت بسياري با مفهوم هويت پيدا مي کند اما با اين تفاوت که علاوه بر هويت، مناسبات و رفتارهاي عيني و واقعي زندگي را نيز شامل مي شود و مي توان مثالها و مصداقهايي از زندگي واقعي را شاهد آورد که رهبر انقلاب نيز به بيش از بيست مورد از آنها اشاره کردند.
مفهوم شناسي سبک زندگي
مفهوم سبک زندگي(Life style) از زمره مفاهيمي است که پژوهشگران حوزه جامعه شناسي و مطالعات فرهنگي براي بيان پاره اي از واقعيت هاي فرهنگي جامعه آن را مطرح و به کار مي برند و دامنه به کارگيري آن در ادبيات علوم اجتماعي و مطالعات فرهنگي رواج زيادي يافته است تا حدي که بعضي معتقدند که اين مفهوم قابليت جانشيني بسياري از واژگان موجود از جمله مفهوم طبقه را داراست و مي تواند به نحو دقيق تري، گوياي واقعيت پيچيده رفتارها و حتي نگرش هاي فرهنگي و اجتماعي در جامعه امروز ما باشد و حتي برخي انديشمندان به کارگيري آن به جاي مفاهيم فراگيري چون قوميت و مليت را مطرح کرده اند. سبک زندگي در رشته مطالعات فرهنگي به مجموعه رفتارها، مدلها و الگوهاي کنش هاي هر فرد اطلاق مي شود که معطوف به ابعاد هنجاري، رفتاري و معنايي زندگي اجتماعي او باشد و نشان دهنده کم و کيف نظام باورها و کنش ها و واکنش هاي فرد و جامعه مي باشد. به عبارتي سبک زندگي دلالت بر ماهيت و محتواي روابط، تعاملات و کنش هاي اشخاص و آحاد مردم در هر جامعه دارد.
مسائل خرد مقدمه فهم استراتژيک/ روش رهبر انقلاب: از استقراء به استنتاج
از منظري که سبک زندگي و بررسي ابعاد و وجوه آن، حوزه بسيار تخصصي و حرفه اي در مطالعات فرهنگي به خود اختصاص مي دهد، مقوله بسيار تعيين کننده و محوري در مطالعات و بررسي هاي کلان استراتژيک و طراحي چشم اندازهاي يک فرهنگ نيز مي باشد. اصولاً بايد دانست حوزه مطالعات استراتژيک برخلاف بار لغوي آن که همواره نوعي نگاه کلان را مطرح مي سازد، در حوزه فرهنگ تنها بر پايه مطالعات و بررسي هاي جزئي امکان پذير است. به عبارتي در مطالعات و بررسي هاي راهبردي، از لحاظ متدولوژيک و روش شناختي، بايستي بر مبناي مشاهدات و تحليل هاي جزئي، کوچک (و استقرايي) حرکت کرد تا به تحليل و توصيف و تبيين کلان نزديک شد و پس از آن به حوزه پيش بيني، آينده پژوهي و آينده نگري، که اساس مباحث راهبردي بر آن استوار است، نزديک شد. بنابراين مجموعه توصيف هاي ريز و جزئي مبناي تحليل هاي راهبردي محسوب مي شوند و پس از آن متغيرهاي کلان يا ساختاري را بايستي در اين گونه بررسي ها وارد و اعمال نمود. چرا که واقعيت هاي موجود و پراکنده که امکان بررسي و سنجش تجربي و ملاحظه عيني داشته باشند مي توانند پايه نتيجه گيري هاي کلان و راهبردهاي آينده نگرانه باشد. در واقع با به کارگيري مفهوم سبک زندگي و ژرف انديشي و تعميق درباره مفهوم آن مي توان از هنجارهاي پنهان که در اذهان، باورها و رفتارهاي مردم يک جامعه قابل مشاهده است، سردر آورد و از جهت گيري ها و الگوهاي موجود يا در حال شکل گيري آتي جامعه، به نحو واقع بينانه اي تفسير به دست داد.
از اين روست که رهبر انقلاب اسلامي در بحث سبک زندگي به مصاديق و سؤالات دقيق و جزئي و عيني و ريز شده روي آوردند و خرده گيري برخي افراد که به ورود به مصاديق جزئي توسط رهبر عالي رتبه نظام اشکال مي کنند نشان مي دهد که اين افراد با روشهاي مديريت استراتژيک نظام و نيز با متدهاي اصلاح سبک زندگي آشنا نيستند. رهبر انقلاب با درک دقيق و درست انديشي که از واقعيات جامعه ايران دارند مسير استقراء جهت استنتاجات خود انتخاب نموده اند و اين مسيري است که غرب را منفعل خواهد کرد. در ادامه خواهيم گفت که چرا.
فضاي مفهومي «سبک زندگي»
هر اصطلاح از اصطلاحات علوم اجتماعي مانند ساير علوم در فضاي مفهومي (Context) آن قابل درک است. «سبک زندگي» نيز به عنوان يکي از اصطلاحات علوم اجتماعي، پيوند مستقيم و وثيقي با مجموعه اي از مفاهيم دارد؛ مفاهيمي مانند: عينيت و ذهنيت، فرهنگ و جامعه، فرهنگ عيني و ذهني، صورت (شکل، فرمت، قالب و ظرف) و مظروف و محتوا، رفتار و معنا(نگرش، ارزش و هنجار)، اخلاق و ايدئولوژي، سنت و نوگرايي(تجدد)، شخصيت و هويت(فردي و جمعي)، وراثت و محيط، فرديت و عموميت (تفرّد و تعميم)، خلاقيت و بازتوليد، توليد و مصرف، طبقه و قشر(بندي) اجتماعي، زيبايي شناسي(سليقه) و نياز، مقبوليت و مشروعيت و قس علي هذا.
بدون شناخت اين روابط متکثر و متنوع، درک درستي از «سبک زندگي» و نظريه هاي مربوط به آن به دست نخواهد آمد. بدين لحاظ، هر محققي که مي خواهد در اين حوزه به مطالعه بپردازد، موظف به روشن کردن معناي «سبک زندگي» است که آن را در نظر دارد؛ معنايي که حداقل رابطه «سبک زندگي» را با ساير پديده ها و مفاهيم همجوار نشان مي دهد. در بيانات رهبر انقلاب نشانه هاي زيادي از اين رمزگشايي و روشن کردن معنايي مي يابيم. براي رهايي از تعقيد و گره گشايي از مفهوم چند وجهي سبک زندگي مثال هاي ايشان رهنمود خوبي است.
آيا واژه و مفهوم «سبک زندگي» اصطلاح دقيقي در علوم اجتماعي است يا اصطلاحي خاص و ترکيبي از معناي دو واژه «زندگي» و «سبک»است؟ آيا اين واژه دو کلمه اي، موصوف و صفت است يا مضاف و مضاف اليه؟ آيا يک ترکيب وصفي است يا يک ترکيب اضافي؟ آيا کساني که از اين ترکيب بهره برده اند، همگي معناي واحدي را از آن ارائه کرده اند؟
لازمه پاسخ به اين سؤال، بحث واژه شناسي و ترمينولوژي سبک زندگي است که هفته آينده به آن خواهيم پرداخت اما اجمالاً و فعلاً بر سر اين مفهوم توافق مي کنيم که شيوه زندگي يا سبک زيستن منعکس کننده گرايش ها، تمايلات، رفتارها، عقايد و ارزش هاي يک فرد يا جامعه است و مجموعه اي از طرز تلقي ها، عادت ها، نگرش ها، سليقه ها، معيارهاي اخلاقي و سطح اقتصادي، در کنار يکديگر طرز زندگي کردن فرد يا گروهي را مي سازند. با عنايت به تعريف دقيق چند سال گذشته رهبر حکيم انقلاب از واژه «فرهنگ» که آن را «باورها» و «رفتارهاي برخاسته از باورها» تعريف نمودند مشخص مي شود که چرا ايشان دو واژه فرهنگ و سبک زندگي را در کنار هم اصطياد و استفاده مي نمايند.
ضرورت عبرت پژوهي تاريخي و بررسي تاريخي مقوله «سبک زندگي»
در هم تنيدگي فلسفه علم و تاريخ علم ايجاب مي کند در تحليل دقيق يک مقوله، تاريخ آن را بکاويم. بي شک مواجهه فرهنگ و جامعه ايراني با فرهنگ و نگرش غربي و مدرن، سبب تحول در سبک زندگي ايراني شده است و يک زندگي شبه مدرن را که بارقه هايي از سنت نيز در آن وجود دارد، براي جامعه ايراني رقم زده است. با چند دقيقه نظاره و قدم زدن در محيطهاي اجتماعي و شهري اين هويت مونتاژي و ميکسي و هلو انجيري را مشاهده مي نمائيد.
از پايان دوره صفويه و مخصوصاً از دوران قاجاريه تا به امروز، مسأله مواجهه با عالمي جديد و ساحتي نوين به نام غرب و مدرنيته، کم کم در ايران رخ نموده است. غالباً اين مواجهه چند جانبه بوده است اما در هر دوره وجهي از آن بر وجوه ديگر غلبه داشته است: اين مواجهه ابتدا به صورت سلطه جغرافيايي محدود بود. مانند حضور پرتغالي ها در جنوب ايران. پس از قوت صفويه، اين مواجهه، به عرصه کلام قدم مي گذارد و اين مسيونرهاي مسيحي هستند که حامل پيام غرب نوين و اروپاي متجدد در ايران هستند. اولين مدارس جديد را همين مسيونرها بنا مي کنند.(به ويژه دردوره قاجار) پس از اين، از دوران پس از صفويه تا استقرار قاجار و حتي تا زمانه تحريم تنباکو، مواجهه ما بيشتر شکل اقتصادي استعماري دارد.
جنگ هاي ايران و روس و حضور استعماري انگليس در ايران و منطقه، سخن از مواجهه نظامي را مطرح ساخت. از اواسط دوره قاجار غرب و غرب زدگي و مواجهه ما با اين پديده، شکلي جديد به خود گرفت. اين نحوه مواجهه جديد، در حوزه انديشه و تفکر و علم و فرهنگ بوده و غرب زدگي گسترده فرهنگي و علمي را پديدار کرد. بدين سبب طبقه روشنفکران غير ديني و فراماسونرها در اين دوره آن هم تحت نظارت و حمايت و هدايت انگليس و روسيه و بعدها آمريکا شکل گرفت و براساس اين شيوه مواجهه است که کم کم سبک زندگي ايراني دستخوش تغييرات مي شود؛ تغييراتي که هرچه زمان برايش جلوتر مي رفت، سرعت اين تغييرات نيز سريع تر مي شد و واکنش آگاهان، روشنفکران ديني، خواص سياسي و علما را باعث مي گشت.
اين در حالي بود که سبک زندگي سنتي – ديني با مايه ها و جوهره شيعي و گرايشات اهل بيتي مردم ايران از استحکام ديرينه و با پشتوانه اي برخوردار بود و جامعه ايراني را به چاره واداشت که چگونه نه اين را وانهد و نه آن را رد نمايد. پرسشي که هنوز در دوران گذار براي پاسخ به آن هستيم و به سؤال «چه بايد کرد» در برابر هجوم انديشه غربي صدها پاسخ داده شده است. هر چند همگان متفقند جوهره شيعي و اسلامي مردم و جوانان ايران اسلامي ليبراليزه نمي شود اما سبک زندگي در صد سال اخير دچار تحولات عميق و ريشه داري شده است و همواره مسأله تماس، برخورد، پذيرش، طرد، مقابله و يا همزيستي ميان فرهنگ سنتي– اسلامي ايراني و ورود فرهنگ غربي و اروپايي که حامل تجدد و مدرنيته به معناي دقيق کلمه است، مطرح بوده و هنوز هم اين موضوع در قلب تحولات فکري فرهنگي جامعه قرار دارد. اين مسأله براي آگاهان و خواص، آشکار، و براي عموم مردم، مسأله رايج و مبتلابهي است که عامه مردم نسبت به آن تا کنون غفلت معرفتي را ترجيح داده اند و رهبر انقلاب اخيراً اهتمام ويژه اي به غفلت زدائي در اين ساحت نموده اند.
سبک زندگي کنوني ما در مواجهه با غرب مدرن
غرب فرهنگي و فلسفي با تفکري که در آن انسان مي خواهد جاي خدا را بگيرد و به صورت موجودي صاحب علم و اراده و قدرت و در جايگاه تشريع ظاهر شود و مي بايست همه چيز را در تصرف و تملک خود درآورد، پديد آمد. غرب آن چنان که بسياري از متفکران غربي نيز به آن اذعان کرده اند، کوشيده است تاريخي جديد با نگرش و هويتي جديد را براي انسان رقم بزند. امثال نيچه، هايدگر، هانري کربن، رنه گنون، شوان و فوکو هرکدام به نحوي به اين تعارض اشاره داشته اند.
از آن جا که جامعه ايران يک جامعه دين دار، دين محور و خدامحور است و در آن پايبندي به دين و سنت تا حدود زيادي يافت مي شود با ورود نگرش ها و انديشه هاي غربي و جلوه هاي مدرنيته توسط افرادي چون ميرزا ملکم خان، ميرزا آقاخان کرماني و آخوندزاده که از پيشروان آشنايي با تجدد بودند، اين تضاد و چالش بين اين دو فرهنگ کاملاً متفاوت، بروز پيدا کرد و هنوز اين چالش ادامه يافته است.
عده اي که به جريان روشنفکري غير ديني شهرت يافته اند با نام پيشرفت و توسعه و نفي عقب ماندگي تاريخي سعي در القاي انديشه هاي غربي و تجدد حاصل از رشد و گسترش بينش غربي بودند. عده اي ديگر کوشيدند راه هاي ميانه را مطرح کنند و عده اي ديگر به نفي مدرنيته و نقد آن روي آوردند. البته هيچ کدام از ايشان به راهکار و راهبردي در خور براي اين دوران گذار، دست نيافتند و به مقام پرسش و انتقاد اکتفا کردند. (در مقاله کدام غرب، کدام علم، کدام نرم افزار؟ در ويژه نامه انقلاب ناتمام ?دي به تفصيل در اين باره سخن گفتيم)
تاريخ و سنت اسلامي ايراني ما سودايي ديگر و نگاهي متفاوت و معترض نسبت به غرب دارد. مشکل اين است که در عصر حاضر، تاريخ غربي تمام تاريخ بشر را پوشانده و در همه جا درباره گذشته بشر به طور کلي با موازين غربي حکم مي شود. اکنون در نگاه غربزدگان عالم دو بخش دارد: يک بخش متجدد و يک بخش درگير شده با سوداي تجدد.
متأسفانه جامعه ايراني علي رغم مقاومتهاي آگاهانه روحانيت اصيل و مردم دين مدار با بسياري از سنن خويش و امور هويتي و اشکال و قالبهاي سبک زندگي ديني اش وداع کرد و عرصه را براي غرب زدگي فراهم نمود که منجر به تعريف جديدي از هويت، زندگي، عالم، علم و دين و دينداري گشت.
بايد اين نظريه انتقادي رهبر شجاع انقلاب را درک کنيم که مواجهه تمدن ايراني اسلامي با فرهنگ و تمدن غرب که امروزه بر تمام جهان سيطره يافته است، سبب تحولات بسياري در تمام شئونات جامعه ايراني شد و «چرا»هايي که ايشان مطرح مي کنند نياز به ريشه يابي معرفتي دارد.
ايرانيان همان طور که در برخي هويت و ارزش ها، دچار بحران شده اند، در سبک زندگي نيز در ??? ساله اخير به ويژه از دوران روي کار آمدن رضاخان و تجدد آمرانه اش، دچار تشتت و تذبذب بسيار در نگرش ها و گرايش ها، آداب و رسوم، نظامات و سنن اجتماعي، باورها و حتي باورهاي ديني خود گشته و سبک زندگي اسلامي ايراني دچار تضادها و تناقض هاي بسيار شده است، به نحوي که از جامعه ما يک جامعه شبه مدرن ساخته است که نه مي توان آن را سنتي و اسلامي ناميد و نه مي توان بر آن نام مدرن نهاد. بايد از اين تذبذب هويتي نگران بود. نگراني در کلام انتقادي ولي امر مسلمين کاملاً قابل درک است.
رهبر انقلاب اسلامي مي کوشند تا اين فرضيه کلان را اثبات نمايند که زيستن ايراني در زمانه کنوني، برآمده از مواجهه و نزاع دو سبک زندگي غربي و اسلامي است.
زمينه هاي فلسفي و فکري سبک زندگي غربي کدام است؟
تجدد و مدرنيسم يک گفتمان فلسفي و تاريخي است که آغاز آن را بايد در عصر رنسانس يعني قرن هاي ??و ?? سراغ گرفت. اين گفتمان تاريخي سبب تحول درتمام ساحت هاي تفکر و زيستن بشر غربي گرديد و تاکنون نيز اين تحول هم در جغرافياي کشورهاي غربي و هم در عالم شرق، ادامه دارد. هسته و دال مرکزي اين مفهوم را مي توان مفاهيم در هم تنيده خودبنيادي تفکر بشر، انسان گرائي (اومانيسم و هيومنيسم)، قدسيت زدايي و تقدس زدائي ماده گرا (ماترياليسم)، تکنيک زدگي افراطي، غيب ستيزي و شريعت ستيزي و وحي ستيزي و متن گريزي دانست.
اين تفکر مرکزي سبب پديدار شدنِ هنر و ادبيات مدرن (رمانتيسم، کلاسيسيزم، رئاليسم، ناتوراليسم، اکسپرسيونيزم، کوبيزم و دادائيسم)، علم مدرن (آمپريسم، ساينتيسم، نگرش تکنيکي و…)، دين مدرن (پوزيتيويسم و دين پراگمات و…)، نظام سياسي و شهروندي مدرن (ماکياوليسم و سکولاريسم و شهروندي به جاي مفهوم اخوت و برادري)، نظام اقتصادي مدرن (بورژوازي و سوسياليسم و…)، تفکر مدرن (سوبژکتيويسم، پوزيتيويسم منطقي و…)، نظام اجتماعي مدرن (طبقات اجتماعي مدرن همچون طبقه متوسط و بورژوا، بسط فرديت اجتماعي و…) گرديد.
تمامي اين ها سبب شدند که سبک زندگيِ بشر زيست کننده در بستر مدرنيسم دگرگون شود و با سبک زندگي پيشين خود و همچنين با سبک زندگي سنتي و ديني فاصله بگيرد. همينجا خوب است منظورمان از واژه سنت را بيان کنيم؛
سنت در ساده ترين تعريفش به امور متعلق به گذشته تعبير شده است. آن گاه که يک فرهنگ تاريخي مي شود و درون مايه ها و بن مايه هاي يک تمدن مي گردد، تاريخي شدن آن فرهنگ و آن تمدن، سبب پديداري سنت به شمار مي آيند. سنت را بايد يک کلان فرهنگ تاريخي دانست که به انسان و زمانه اش هويت مي بخشد. سنت اسلامي از منظر ما از آبشخور وحي و قرآن و نهج البلاغه و روايات سيراب مي شود و امريست قدسي و آسماني و ملکوتي که مرزهاي شفاف و روشني با خرافه گرائي و تحجر دارد.
به لطف حاکميت فرهنگ ائمه معصومين بخش عظيمي از تاريخ ما و همچنين فرهنگ جاري ما، متأثر از دين و برآمده از دين است و دين شکل دهنده و پديدار کننده سنت خاص در جامعه ايران بوده است. ضعف آشکار بسياري از پژوهش ها و تحليل ها پيرامون سبک زندگي، غفلت از جايگاه دين اسلام و مکتب شيعه در سنت و تاريخ و هويت جامعه ايراني است، به نظر مي رسد به اين دليل در مانيفست و منشور ارائه شده از سوي مقام معظم رهبري تمامي مؤلفه هاي سبک زندگي اعم از: هويت (فهم از خود، فهم از جامعه، فهم از تاريخ و…)، ارزش ها (هم صفات آرماني و هم انسان هاي آرماني)، معماري شهري و خانگي، نظام آموزش، زبان و ادبيات، هنر، خانواده (نظام و نقش)، روابط اجتماعي، ساختار اجتماعي، دين داري فردي و اجتماعي، نظام اقتصادي فردي و خانواده، نظام تغذيه و طب فردي و خانواده، رسانه، تکنولوژي، نحوه نگرش به عالم، نگرش به نظام سياسي اجتماعي با مباحث ديني و اسلامي پيوند خورده است.
عالم ديگر، آدمي ديگر
همانطور که اشاره شد از يک جهت سبک و شيوه زندگي در دوران جهاني شدن مصرف! که من از آن به گلوباليزيشن مصرف گرائي ياد مي کنم از جمله مهمترين مسايل درعلوم اجتماعي و مطالعات فرهنگي است اما غلبه و شيوه و سبک زندگي مصرفي کنوني صرفاً يک مسئله قابل بحث و تحقيق در مراکز علمي – فرهنگي نيست؛ بلکه خطر بزرگي براي آينده فرهنگ ها و سست شدن بنياد انسانيت و سرايت آشوب در همه چيز و همه جا و حتي در شيوه زندگي گسترش يافته کنوني است. يعني وقتي شيوه زندگي را بدون باطن و هسته آن در نظر آوريم در حقيقت يک مسئله خطير انقلاب اسلامي سهل انگاشته مي شود که با بعضي دستورالعمل هاي ساده مي توان از گسترش سبک زندگي غربي و جهاني جلوگيري کرد. اين سبک و شيوه مصرف جهاني و اين شبه مدرنيته تهوّع آور و لذت گرايي علم زده و يأس زدگي مفرط و ذهن زدگي پست مدرن و پوچ گرايي جنگ زده با هيچ ملاک اخلاقي و ديني و عقلي نمي سازد اما اگر بگوييم بسيار خوب آن را هم مي پذيريم و در کنار آن سبک و شيوه ديگري وضع مي کنيم دچار پندار اشتباه شده ايم.
اين پندار کمتر از شيوه ي مصرفي خطرناک کنوني نيست و شايد خطرناک تر باشد. زيرا ممکن است گمان کنيم که مشکل با بعضي تغييرات جزئي در شيوه زندگي شخص حل شده و خطر استيلاي حرص مصرفي، ديگر وجود ندارد. مشکل اينست که قائلان به جمع سبک زندگي غربي و اسلامي نمي دانند مرادشان از سبک زندگي چيست؛ و اين سبک زندگي از لوازم تجدد و جلوه ي جهان جديد، بلکه عين آن است.
سبک زندگي غربي، ظاهر و پوسته جهان متجدد و مدرن و اروپايي است. آيا مي خواهيم ظاهر و پوسته را بي توجه به باطن و هسته آن تغيير دهيم؟ يا آن را به جاي باطن بگذاريم؟ و مي پنداريم که با تغيير ظاهر، آن هم سطحي ترين تغييرها، مي توان به جنگ باطن رفت و بر آن غلبه پيدا کرد؟ رفتارهاي فرهنگي، برخاسته از باورها و عقايد و ذهنيت هائي است که منشأ و مصدر آن رفتارها و نمادها هستند.
تجمل ستيزي و ساده زيستي که در عالم ديني و در اخلاق اسلامي و در فرهنگ نهج البلاغه جايگاه رفيع و ممتاز دارد، در شهري که قوانين مکانيک و تکنيک و الکترونيک بر تمام شئون آن حاکم است عملي نمي شود. در اين وضع مي توان گفت که چه فايده دارد که آدم لباس ساده بپوشد و غذاي ساده بخورد اما ناگزير و به ضرورت، آخرين دستاوردهاي تکنولوژي را مصرف کند؟! وقتي از ساده زيستي مي گوييم بايد بينديشيم که چرا ساده زيستي از ياد رفته است و موانع آن چيست و چگونه مي توانيم به آن بازگرديم بدون اين تذکر ضروري اگر در مورد هر رفتار ممدوح و پسنديده اي غلو شود چه بسا که کار به اشتباه هاي بزرگ بيانجامد. همانطور که توسعه و سازندگي بعد از جنگ با شعار رفاه براي همه به نفي ارزشهاي جهادي و انقلابي و ساده زيستي انجاميد.
عادات و سبک زندگي مردم امر مهمي است و امروز انديشمندان غربي هم از شيوه زندگي غربي دفاع نمي کنند و آراستگي به فضائل انساني و زندگي پرهيزکارانه نيز در نظر همه کس شرط کمال و صورتي از آن است. پس يکي از مشکلات ما مقايسه و انتخاب ميان دو صورت و شيوه زندگي نيست، بلکه در شرايط امکان تحقق آن هاست. براي پاسخ به سؤالات رهبر انقلاب بايد به اين فرضيه نيز توجه جدي کرد که شيوه زندگي غربي در پناه قدرت تکنيک پديد آمده و در سراسر روي زمين بسط يافته است. حکمراني اين قدرت ها اقتضاي شيوه زندگي خاص دارد و بسيار بعيد به نظرمي آيد که معناي اخلاقي و ديني فضيلت و پارسايي بتواند در پناه آن دوام بياورد. اينجا قصد تکنيک ستيزي نداريم بلکه بحث ما توجه به تأثيرات ملزومات قطعي زندگي تکنولوژي زده بر سبک زندگي است. همين جا خوب است به فطانت و زيرکي رهبر عزيزمان براي هزارمين بار تبريک بگوييم که بحث «توليد علم و جنبش نرم افزاري» را در لايني موازي مقوله «سبک زندگي» پيش مي برند. حکمت کلمات اين حکيم وارسته همين جا آشکار مي شود که ايشان لوازم تحقق سبک زندگي اسلامي را نيز پيش بيني نموده اند.
پارسايي به عالمي تعلق دارد و در عالمي مي شکفد که اسماء حق در حجاب هاي غليظ و ضخيم پوشيده نشده باشد. پس بايد به فکر آن حجاب ها بود. شيوه زندگي کنوني وقتي از هم مي پاشد و راهش بسته مي شود که سرچشمه پديد آمدنش پيدا آيد. پس به فکر باطن اين شيوه زندگي باشيم و اصل و فرع و ظاهر و باطن را با هم در نياميزيم.
اگر شيوه زندگي ظاهر است و هر باطني ظاهري دارد پس قدر مسلم اين است که شيوه پارسايي و پرهيزکاري و اخلاق مداري شيوه غالب و ظاهر عالم متجدد و مدرن خداستيز نمي تواند باشد. البته بايد دانست که اولاً آداب و عادات ديگران همواره و ضرورتاً از سنخ رذايل نيست و برخي صفات اجتماعي غربيان همچون ريسک پذيري و خطر کردن، کار جمعي در فعاليتهاي تحقيقاتي و علمي، رعايت برخي قوانين اجتماعي قابل احترام است؛ ثانياً جهان را با تغيير ظواهر آداب و عادات دگرگون نمي توان کرد. پيامبران هم قبل از تعليم شريعت، جان مردمان را مهذّب و آماده قبول دستور کردند و بسياري از مخالفت ها نه منشأ عقلي بلکه منشأ نفساني دارد (و جحدوا بها واستيقنتها انفسهم ظلما و غلوا).
براي اينکه جهان کنوني و شيوه زندگيش دگرگون شود، بايد به فکر عالمي ديگر و آدمي ديگر و جهان بيني متفاوت بود؛ يعني بايد جهاني ديگر با انساني ديگر در افق درک اهل نظر ظاهر شود. با توجه به آن افق و چشم انداز است که شايد شيوه زندگي مردمان به تدريج، بي تکلف و بدون زحمت تغيير کند. در جهاني که اکنون داير است، شرايط پارسايي فراهم نيست و کساني که همه آن شرايط در وجودشان جمع باشد، اگر باشند، تعدادشان بسيار اندک است. پس در کنار اينکه نگران طرز خور و خواب مردمان باشيم، بايد نگران فکر و فرهنگ در اين جهان باشيم؛ در اين صورت مي توان شيوه اي از زندگي تازه اي در پيش گرفت که در آن صفا بر کدورت، و راستي بر دروغ، و اعتماد بر سوء ظن، و مهر و معرفت بر کينه توزي، و رعايت انصاف بر تعدّي و اجحاف، و همدلي و هم زباني بر تحکّم، و اداي وظيفه بر رفع تکليف، مقدم باشد.
سرّ وصيت همزمان اميرالمومنين(ع) به تقوا و نظم
همين جا خوب است از يکي از فرمايشات کليدي اميرالمومنين(ع) رمزگشايي نمائيم.
با توضيحات مبسوط قبل مشخص شد تغيير در سبک زندگي، اگر تغيير در ظاهر حيات مردمان است صد البته تغيير در ظواهر حيات بدون تغيير بواطن آن، راه به مقصود نخواهد برد. بنابراين در کنار پرداختن به ظاهر سبک زندگي بايد به سراغ جان (اخلاق و افکار) انسان رفت و آن جا را آباد کرد که اگر چنين شد، سبک زندگي نيز آباد خواهد شد.
درست است که حيات، ظاهري دارد و باطني، اما هيچ گاه ظاهر حيات جدا و منفک از باطن آن نبوده است، و مگر اين همه سفارش به عمل صالح (که جلوه ظاهري حيات مؤمن است) به مثابه اولين قدم طهارت باطن و نفس، چيزي جز معناي يگانگي اين دو را مي رساند؟
اين تفکيک اگر هم در مأثورات ديني ما وجود دارد، جز براي نشان دادن هدف غايي حيات دنيوي که قرب الي الله است، نمي باشد، پس کوشش در فربه نمودن حيات دنيوي با گرايشات ماترياليستي نتيجه اي جز خسران نخواهد داشت! در اين ميان، برقرار کردن تناظر ديالکتيک ميان باطن و ظاهر که در آن واحد هم بر يکديگر تأثير گذارند و هم از يکديگر تأثير پذيرند؛ راهگشاست. به بيان ديگر، ظاهر و باطن دو حيثيت از يک امر واحدند و نه دو امر مجزا، پس تغيير يکي، تحول آن ديگري و تحول آن، تغيير اين است. مثال بارز اين ارتباط دو سويه، تأکيد بر رعايت احکام شرعي و تأثير طهارت جسم بر نحوه و نتيجه تعقل است. اساساً شريعت ما، کجا با طريقت جدايي داشته و کي اين دو از حقيقت مجزا بوده اند؟ معنويت، عرفان و طريقت جز در اتحاد با شريعت حتي مشروع نيست!
تقوي که اولين و آخرين توصيه تمام انبياء و ائمه (عليهم السلام) و اولياء الهي بوده است، در مراتب عاليه که سرشار از وجوه معنوي و باطني است، باز هم با عمل و زندگي تنيده است و پر واضح است که حتي همان وجوه باطني نيز، پايي در فکر ما و پايي در ذکر ما دارند. اين جاست که يکي از کليدي ترين درسهاي سبک زندگي از نهج البلاغه اميرالمومنين استنباط مي شود؛ توصيه همزمان و همرديف به تقوا و نظم، تجلي اين معناست که نظم در زندگي و رعايت نظامات اسلامي از تقوا و پرهيزگاري منشأ مي يابد؛ آيا حرفي در تحليل سبک زندگي شيعي و اسلامي بهتر از فرمايش مولا علي سراغ داريد؟ توقع تحول رحماني در نفسانيت نفس اماره که حيات روزمره اش در گرو تعلقات شيطاني است توقعي بيجاست! انبياء جان ابناء بشر را متعبد درگاه احديت نموده اند، اما اين تعبد نفس، مگر جز با عمل آغاز شده است؟ ظاهر و باطن با هم تحول مي پذيرند و بر هم اثر مي گذارند؛ بنابراين سوداي تحول سبک زندگي انسان نتيجه اي جز تغيير نسبت هاي نفساني او در بر نخواهد داشت و صد البته چون جان انسان متوجه امري گردد فعل او ظهور آن توجه خواهد شد. نظم ظاهري از تقواي باطني مي آيد و اين کليد واژه کليدي و هديه نهج البلاغه به جامعه تشنه نظم و اخلاق و ارامش و آسايش است.
و اما نقشه راه…
در تکمله سؤالاتي که رهبر انقلاب طرح فرمودند و به عنوان شروع بحثي که در آينده در ?دي به آن خواهيم پرداخت سؤالات زير نيز قابل بحث است:
?? چرا رويکرد کارکردگرايانه سبک زندگي مسيحي و غربي در برابر القاي نگاه انتزاعي و غيرکاربردي از سبک زندگي اسلامي در برخي بخشها موفق جلوه کرده است؟
?? تغيير در جامعه از کجا شروع مي شود؟ لايه عيني و سطحي؟ سبک زندگي، نگرش، انديشه، اخلاق، يا اعتقادات، کدام يک؟
?? سبک زندگي در تحول ساير ابعاد حيات اجتماعي هم چون انديشه، اعتقاد و دانش چه نقشي دارد؟
?? آيا سبک زندگي مستقلاً قابل تغيير است؟ مقصود استقلال در مقابل اخلاق، اعتقاد، انديشه و نظريات علوم اجتماعي و نظام هاي اجتماعي است.
?? مفروض بر آن که پاسخ سوال قبل مثبت باشد، آيا در راستاي ديني کردن جامعه بر اين تغيير فايده اي مترتب است؟ مقصود آن است که آيا آغاز کردن از سبک زندگي براي تغيير ماهيت جامعه با مقصد ديني، آغاز درستي است؟
?? عوامل اصلي تعيين کننده سبک زندگي کدامند؟
?? آيا انديشيدن به راهي براي تغيير سبک زندگي که بتواند بر عوامل اصلي کنوني غلبه کند و يا آن را دور بزند عقلاني است؟
?? از منظر دين، محور و عامل اصل تغيير در سبک زندگي چيست؟
?? آيا مي توان مدلهاي مختلف سبک زندگي را با هم جمع نمود؟
براي طرح صحيح پرسش هاي ديگر بايد فهم دقيق و کلاني از آن چه هستيم داشته باشيم. گاه در خيابان هاي شهري بزرگ مي چرخيم و گاه بر نقشه شهر اشراف مي يابيم. در موضوعي نظير سبک زندگي نيز کثرت عوامل مؤثر و دخيل آن قدر زياد است که اگر عمري را هم در بررسي آن صرف کنيم باز عواملي از قلم خواهد افتاد. براي آشنايي با شهر، چرخيدن در خيابان ها تا حدي لازم و مفيد است اما کسي که سوداي تغيير در نقشه شهر در سر مي پروراند، نمي تواند عمر خود را صرف خيابان گردي کند. او به فهم و طرحي کلان از شهر محتاج است.
در بين کوچه و پس کوچه هاي بي شمار سبک زندگي، بايد بتوانيم گذرگاه هاي اصلي و گلوگاه هاي شهر را تشخيص دهيم. اين ها را گفتيم تا وقتي مي پرسيم سبک زندگي را کدام عوامل تعيين مي کنند از فهرست کردن هزاران عامل خودداري کنيم. در ميان هزاران نيرويي که در جهت هاي مختلف بر يک نقطه وارد مي شود، چند نيروي محوري وجود دارد که برآيندشان جهت اصلي را تعيين مي کند و رفته رفته ريزنيروها را با خود هم جهت مي سازد. اين از نظر فيزيکي درست نيست اما نيروهاي جوامع انساني را حکمي ديگر است. اين نيروها کدامند؟ نقشه راه ترسيمي از سوي رهبر حکيم انقلاب مبناي کار ما خواهد بود. در اين باب مفصل سخن خواهيم گفت. ان شاء الله
طرح درس
طرح درس روزانه بر اساس برنامه درس ملی
|
مشخصات کلی |
طرح درس شماره: |
تعداد دانش آموز: |
عنوان درس: |
صفحه: |
|
|||||||||
|
آموزشگاه: |
پایه: |
تاريخ اجرا: |
مدت تدريس: |
|
||||||||||
|
مدرس: |
|
|||||||||||||
|
فعالیت های قبل از تدریس |
|
|||||||||||||
|
هدف کلی جلسه: |
|
|||||||||||||
|
اهداف جزیی |
انتظارات از دانش آموزان در این درس |
مفاهیم کلیدی |
فضای آموزشی و نحوه چیدمان کلاس |
پیش بینی روش تدریس |
وسایل آموزشی |
|
||||||||
|
|
||||||||||||||
|
|
||||||||||||||
|
منظور معلم از فرایند یاد دهی و یاد گیری عبارت ازاین است که دانش آموزان: 1. 2. و ... |
|
|
|
|
|
|
||||||||
|
فعالیت های حین تدریس |
|
|
||||||||||||
|
فعالیت های یادگیری |
فعالیت دبیر (ایجاد موقعیت یادگیری ) |
فعالیت دانش آموزان (اندیشه ورزی، دست ورزی، خلاقیت توام با خوباوری، خودپایایی و خود ارزیابی ) |
روش تدریس |
وسایل آموزشی |
زمان |
|
||||||||
|
فعالیت های مقدماتی |
|
|
|
|
|
|||||||||
|
پیش بینی رفتار ورودی |
|
|
|
|
|
|||||||||
|
ارزشیابی تشخیصی یا سنجش آغازین |
|
|
|
|
|
|||||||||
|
آماده سازی ( ایجاد انگیزه و معرفی درس جدید) |
|
|
|
|
|
|||||||||
|
ارائه درس جدید لحاظ کردن ارزشیابی فرآیندی
|
|
|
|
|
|
|||||||||
|
فعالیت های بعد از تدریس |
|
|||||||||||||
|
|
فعالیت دبیر |
فعالیت دانش آموزان |
زمان |
|||||||||||
|
فعالیت تکمیلی و جمع بندی |
|
|
|
|||||||||||
|
ارزشیابی پایانی |
|
|
|
|||||||||||
|
تعیین تکلیف و فعالیت های خارج از کلاس |
|
|
|
|||||||||||
|
|
||||||||||||||
نظر بدهید
|
برنامه
|
شرح فعالیت
|
زمان اجرا |
امتیاز |
ملاحظات |
|
طراحی آموزشی |
- تنظیم برنامه عملیاتی سالانه و ارسال مشخصات سرگروهها و دبیران |
مهر ماه
|
3 |
|
|
- نظارت برفرایند آموزش |
در طول سال تحصیلی |
10 |
|
|
|
- برگزاری کارگاه آموزشی فرایند درسپژوهی |
در طول سال تحصیلی |
10 |
-در سطح استان برای سرگروههای شهرستانها و مناطق -در سطح شهرستانها و مناطق، برای همکاران |
|
|
خلاقیت و نوآوری |
- برگزاری نشست علمی تخصصی با محوریت آموزش فرایند درسپژوهی |
آذر ماه
|
8 |
|
|
- ایجاد و به روزرسانی وبلاگ، کلینیک مجازی و ... جهت ارتباط با دبیران |
در طول سال تحصیلی |
5 |
|
|
|
نقد و بررسی |
نقد و بررسی کتاب جامعه شناسی 1 |
بهمن ماه |
15 |
برنامه بومی |
|
نقد و بررسی کتاب تفکر و سواد رسانهای |
اسفند ماه |
15 |
برنامه بومی |
|
|
سنجش و ارزشیابی |
-بازبینی 5 الی 10 درصد اوراق امتحانی(نهایی، هماهنگ و داخلی) و ارایه گزارش |
در طول سال تحصیلی |
5 |
|
|
-بررسی نتایج امتحانات نهایی 95 و ارایه گزارش |
آبان ماه |
2 |
|
|
|
-تهیه بانک سوال جامعه شناسی 1 |
فروردین ماه |
15 |
برنامه بومی |
|
|
ارایه گزارش عملکرد گروه و شهرستانها و مناطق استان |
اردیبهشت ماه |
5 |
|
|
|
سایر برنامههای اجرایی |
ارتباط با انجمن های علمی-المپیاد علمی-دعوت از نویسندگان و سایر برنامههای محول شده از طرف استان. |
|
7 |
برنامه بومی |
|
جمع امتیازات |
100 |
|
||
نمونه سوالات پیش دانشگاهی علوم اجتماعی
- جهان انسانی را تعریف کنید.
- جهان انسانی به چند بخش تعریف می شود، نام ببرید و هر کدام را تعریف کنید.
- چرا جهان اجتماعی را جهان فرهنگی می نامند؟
- فرهنگ را تعریف کنید.
- جهان فرهنگی، بخشی از ......... است. از بخش اجتماعی جهان انسانی با عنوان ............... و از بخش فردی آن با عنوان ......... تعبیر می شود.
- عقاید و ارزش ها در لایه های .... و هنجارها و رفتارها در لایه های .... قرار دارند. ص5
- متفکران مسلمان، جهان عینی را .... می نامند و آن به جهان طبیعت محدود ....... بلکه جهان طبیعت بخشی از جهان .... و .... است.
- چه وقت اندیشههای یک فرد وارد جهان اجتماعی میشوند؟
الف- وقتی که او شروع به نوشتن یک کتاب میکند. *
ب- وقتی که با استفاده از مطالب یک کتاب میاندیشد.
ج- وقتی با دیدن یک فیلم به اندیشهای جدید میرسد.
د- وقتی که با خودش صحبت میکند.
- جهان عینی چه ویژگیهایی دارد؟
الف- جهانی است که در برابر جهان انسانی قرار دارد و مستقل از خواست انسان است. *
ب- جهانی است که شامل جهان فردی و اجتماعی انسانها میشود.
ج- بخشی از جهان انسانی است که ارتباط انسان با طبیعت را برقرار میکند.
د- مجموعه جهان ذهنی و فرهنگی انسانهاست که تبدیل به زندگی روزمره میشود.
- از دیدگاه کسانی که جهان عینی را مهمتر از جهان ذهنی میدانند:
الف- علوم طبیعی مهمتر از علوم انسانی هستند.* ب- علوم طبیعی بخشی از علوم انسانی هستند.
ج- علوم طبیعی بخشی از علوم اجتماعی هستند. د- بین علوم طبیعی و انسانی تفاوت وجود دارد.
- از دیدگاه چه کسانی ذهن افراد و فرهنگ جامعه، هویتی طبیعی و مادی دارد؟
الف- کسانی که جهان فرهنگ را مهمتر از جهان ذهنی میدانند.
ب- کسانی که جهان عینی را به جهان طبیعت محدود میدانند. *
ج- کسانی که جهان فرهنگ را مهمتر از جهان طبیعت میدانند.
د- کسانی که جهان ذهنی را محدود به جهان فرهنگی میدانند.
- کسانی که جهان فرهنگ را مهمتر از جهان ذهنی میدانند:
الف- جهان ذهنی را تابع فرهنگ جامعه میدانند. * ب- جهان عینی را تابع طبیعت میدانند.
ج- جهان ذهنی را تابع جهان طبیعت میدانند. د- جهان فرهنگ را تابع جهان طبیعت میدانند.
- فرهنگی که به سوی جهانی شدن حرکت می کند، بر چند گونه است؟ توضیح دهید.
- فرهنگ صهیونیسم بین الملل و فرهنگ سرمایه داری نمونه هایی از کدام نوع فرهنگ جهانی شدن هستند.
- ویژگی های فرهنگ مطلوب جهانی را نام ببرید و تعریف کنید.
- به چه فرهنگی فرهنگ جهانی گفته میشود؟
الف- فرهنگی که در کشورهای غربی است. ب- فرهنگی که از رسانههای غربی پخش میشود.
ج- فرهنگی که از مرزهای جغرافیایی و قومی عبور کرده است. د- فرهنگی که سلطهجویانه است.
- فرهنگهایی که متعلق به گروهی خاص هستند در صورت جهانی شدن، جهان را به چه گروههایی تقسیم میکنند؟
الف- مناطق مرکزی و مناطق پیرامونی * ب- مناطق مربوط به گروه خودشان و مناطق سرمایه داری
ج- مناطق صهیونیسم بینالملل و مناطق سرمایهداری د- مناطق مرکزی و مناطق سرمایهداری
- مدینه فاسقه از نظر فارابی چه ویژگیهایی دارد؟
الف- عقاید و هنجارهای آن مطابق نیازهای فطری است. ب- عقایدش حق و هنجارهایش مخالف حق است.*
ج- بر اساس عقاید مشترک انسان ساخته شده است. د- هنجارهایش حق و عقایدش مخالف حق است.
- نداشتن کدام ویژگی، فرهنگ جهانی را از پاسخ به نیازهای روحی و روانی محروم میکند؟
الف- معنویت* ب- حقیقت ج- آزادی د- قسط و عدل
- نقطه¬ی مقابل ویژگی تعهد و مسئولیت در یک فرهنگ جهانی چیست؟
الف- غیرعقلانی بودن ب- مادی بودن ج- تقدیرگرایی* د- نسبیت فرهنگی
- فرهنگی که نتواند از لایههای بنیادین و هویتی خود دفاع کند گرفتار چه مشکلی خواهد شد؟
الف- دوقطبی شدن ب- پیرامونی شدن ج- مرکزیت فرهنگی د- نسبیت فرهنگی*
- کدامیک از ارزشهای یک فرهنگ جهانی مطلوب است که مانع دوقطبی شدن جهان میشود؟
الف- معنویت ب- عدالت و قسط * ج- حریت و آزادی د- حقیقت
- مدینه تغلب را از نظر فارابی تعریف کنید.
- عملکرد «فرهنگ سلطه» در گذر تاریخ چگونه بوده است؟
الف- همیشه با استکبار قوم غالب همراه بوده است.* ب- همیشه با کشورگشایی همراه بوده است.
ج- همیشه با قدرت نظامی قوم غالب همراه بوده است. د- همیشه با سلطه فرهنگی همراه بوده است.
- امپریالیسم را تعریف کنید. انواع آن را نام ببرید و هر کدام را تعریف کنید.
- واژه های استعمار، دولت استعماری و مستعمره را تعریف کنید.
- استعمار نو و فرانو را تعریف کنید.
- چرا عصر بیداری اسلامی به این نام نامیده شده است؟
- نقش انقلاب اسلامی در بیداری اسلامی چیست؟
- تا قبل از بیداری اسلامی، نخبگان کشورهای اسلامی با چه روش هایی با استعمار مبارزه می کردند؟
- مهمترین ویژگی هستی شناختی فرهنگ معاصر غرب چیست؟ درباره آن توضیح دهید.
- سکولاریسم آشکار و پنهان را تعریف کنید.
- پروتستانتیسم را تعریف کنید.
- مهمترین ویژگی انسان شناختی فرهنگ معاصر غرب چیست و به چه معناست؟
- روشنگری در معنای عام و خاص را تعریف کنید.
- دوره های تاریخ فرهنگ غرب را نام ببرید.
- دوره¬های چهارگانه تاریخ فرهنگ غرب به ترتیب کدامند؟
الف- یونان باستان، رم باستان، قرون وسطی رنسانس، غرب جدید
ب- روم باستان، رنسانس، قرون وسطی، غرب جدید
ج- یونان و روم باستان، رنسانس، قرون وسطی، غرب جدید
د- یونان و رم باستان، قرون وسطی، رنسانس، غرب جدید*
- رنسانس به معنای چیست و در چه دوره ی تاریخی ایجاد شد؟
الف- تجدید حیات و تولد دوباره- قرن چهاردهم تا شانزدهم *
ب- تجدید حیات و تولد دوباره- قرن چهاردهم و پانزدهم
ج- روشنگری- قرن پانزدهم و شانزدهم میلادی
د- روشنگری- قرن چهاردهم تا شانزدهم میلادی
- چرا دوره ی رنسانس به این نام نامیده شد؟
الف- به دلیل بازگشت به فرهنگ اساطیری مسیحیت ب- به دلیل بازگشت به فرهنگ یونان و رم*
ج- به دلیل ایجاد روشهای نوین در فرهنگ مسیحیت د- به دلیل ایجاد روش های نوین در فرهنگ یونان و رم
- روشنگری در معنای مدرن آن چگونه در تاریخ فرهنگ غرب گسترش یافت؟
الف- نگاه توحیدی مسیحیت و تحریفاتی دینی در مسیحیت بعدی
ب- کثرت در فرهنگ اساطیری، توحید در مسیحیت و تحریفات مسیحیت*
ج- کثرت در فرهنگ یونانی، تثلیث در فرهنگ مسیحیت
د- کثرت در فرهنگ یونان و توحید در فرهنگ مسیحیت
- چه عواملی اقتدار کلیسا را در هم ریخت؟
الف- جنگهای صلیبی و خستگی مردم از کلیسا ب- جنگهای صلیبی، روبرویی با مسلمانان و فتح قسطنطنیه*
ج- فتح قسطنطنیه و خستگی مردم از کلیسا د- استفاده کلیسا از دین برای اهداف دنیاگرایانه
- ویژگی هنر دوران رنسانس چیست؟
الف- توجه به کلیسا ب- بازگشت به اساطیر ج- حذف دین از هنر د- توجه به ابعاد جسمانی انسان*
- پروتستانتیسم به چه جریانی در اروپا اشاره میکند؟
الف- حذف کلیسا ب- حذف دین ج- اعتراض به دین * د- رنسانس
- کدام دسته از جنبش¬های پروتستانی توانستند بخش¬هایی از اروپا را از سلطه کلیسا خارج کنند؟
الف- جنبشهایی که با قدرت پاپ مخالف بودند. * ب- جنبشهایی که با قدرت پاپ موافق بودند.
ج- جنبشهایی که با جریان دنیاگرایی مخالف بودند. د- جنبشهایی که رویکرد معنوی داشتند.
- کدام ویژگی فلسفههای روشنگری زمینه نفوذ سکولاریسم را به فرهنگ جدید غرب فراهم آوردند؟
الف- توجه به علوم طبیعی ب- انکار ارزش علمی وحی* ج- وجود پروتستانتیسم د- وابستگی به اساطیر
- ویژگی مهم علم در دوره رنسانس چه بود؟
الف- وابستگی به کلیسا ب- وابستگی به وحی ج- رویکرد دنیوی* د- توجه به فناوری
- نظام ارباب و رعیتی در غرب با چه عنوانی نامیده شده است؟
الف- قرون وسطایی ب- پروتستانی ج- ارباب و رعیتی د- فئودالیته*
- نظام فئودالیته در چه دوره زمانی در اروپا جریان داشت؟
الف- قرون وسطی* ب- حاکمیت یونان و رم ج- بین قرون وسطی و رنسانس د- از حاکمیت یونان تا پایان رنسانس
- جنبش¬های اعتراضآمیز دوره رنسانس، به حقوق بشر چه نگاهی کردند؟
الف- به حقوق الهی انسان توجه کردند. ب- به حقوق فطری الهی درکنار حقوق دنیوی توجه کردند.
ج- حقوق طبیعی بشر جایگزین حقوق الهی شد. * د- نگاه معنوی و دنیوی در کنار هم قرار گرفتند.
- جایگاه حقیقت الهی انسان در فرهنگ جدید غرب کجاست؟
الف- راه را بر شناخت حقیقت الهی انسان از طریق شناخت دنیوی باز کرد.
ب- به دنبال حاکمیت ارزشهای الهی، عملکرد خود را با دین توجیه کردند.
ج- به دنبال حاکمیت ارزش های الهی نبودند اما عملکرد خود را با دین توجیه کردند.
د- نه به حاکمیت ارزشهای الهی و نه به توجیه عملکرد خود با دین اهمیت دادند.*
- بنیان قوانین در نظامهای سکولار غربی چیست؟
الف- دین مسیحیت ب- همه ادیان ج- اراده انسان* د- اراده الهی انسان
- سکولاریسم، لیبرالیسم را با اباحیت همه امور در قیاس با خواست انسان تعریف کرده است، یعنی چه؟
الف- سکولاریسم، لیبرالیسم را به وجود آورده است. ب- مبنای آزادی انسان، خواست انسان است.*
ج- خواست انسان مبنای سکولاریسم است. د- آزادی یک ارزش متعالی انسانی است.
- انقلاب سال 1789 فرانسه، از نظر کدام ویژگی نخستین انقلاب محسوب میشود؟
الف- سیاست لیبرالی* ب- صنعتی بودن ج- فلسفی بودن د- سیاسی بودن
- انقلابهای سیاسیای که در طول چهار دهه سراسر اروپا را فرا گرفت، از چه جریانی نشات گرفتند؟
الف- قرون وسطی ب- تفکر فلسفی یونان ج- انقلاب صنعتی د- انقلاب فرانسه*
- چه عاملی سکولاریسم را در بنیادهای فرهنگ غرب نهادینه کرد؟
الف- انقلاب صنعتی ب- فلسفههای روشنگری
ج- انقلاب فرانسه د- تفکر فلسفی مسیحی*
- رویکرد دنیوی در غرب، علم جدید را صرفا برای چه هدفی به کار گرفته است؟
الف- مبارزه با دین ب- شناخت حقیقت جهان
ج- عبور انسان از ملک به ملکوت د- تسلط بر طبیعت*
- شبکه روابط پایداری که در یک دوره تاریخی بین جوامع مختلف شکل میگیرد، و محیط بینالملل را شکل میدهد چه نامیده میشود؟
الف- روابط بینالملل ب- نظام جهانی * ج- روابط جهانی د- نظام بینالملل
- اگر فرهنگ¬های مختلف در سطح جهانی حضور فعال و تاثیرگذار داشته باشند، ....
الف- نظام جهانی صحنه¬ی تعامل فرهنگها خواهد شد.*
ب- فرهنگ حاکم بر نظام جهانی مشخص میشود.
ج- فرهنگ حاکم بر نظام جهانی منسجم خواهد شد.
د- نظام جهانی، صحنه انسجام فرهنگی خواهد شد.
- قبل از ظهور غرب جدید، روابط بین¬الملل و جهانی به چه شکلی بود؟
الف- به دو بخش پیرامونی و مرکز تقسیم میشد. ب- تحت نفوذ امپراطوری جهانی یک قدرت برتر بود.
ج- بر تمامی روابط فرهنگی حاکمیت داشت. د- هر فرهنگ قدرت سیاسی مربوط به خود را داشت.*
- چرا در گذشته امکان هضم و جذب گروه¬های مهاجم در فرهنگ خودی وجود داشت؟
الف- زیرا امکان گفتگوی فرهنگی و معرفتی مستقیم بین فرهنگها وجود نداشت.
ب- زیرا رابطه بین گروه مهاجم و گروه مغلوب تابع رابطه نظامی نبود.
ج- زیرا روابط فرهنگی کشورها تابع روابط سیاسی، نظامی و اقتصادی نبود.*
د- زیرا برای فرهنگهای مختلف امکان عبور از مرزهای جغرافیایی وجود نداشت.
- گسترش اسلام در جهان بیشتر از چه طریقی صورت گرفته است؟
الف- سلطه نظامی مسلمانان ب- قدرت سیاسی کشورهای اسلامی
ج- قدرت فرهنگی اسلام * د- قدرت اقتصادی کشورهای اسلامی
- از چه زمانی فرهنگ غربی، نظام جهانی را تحت نفوذ قرار داد؟
الف- قرن هفدهم تا بیستم * ب- قرن هجدهم و نوزدهم
ج- قرن هجدهم تا بیستم د- قرن هفدهم تا نوزدهم
- چه عاملی کشورهای جهان را به دو بخش مرکزی و پیرامونی تقسیم کرد؟
الف- اوضاع سیاسی در کشورهای جهان سوم ب- جریانات سیاسی و اقتصادی کشورهای غربی*
ج- جریانات سیاسی و اقتصادی کشورهای جهان سوم د- اوضاع سیاسی کشورهای غربی
- جوامع مرکزی و پیرامونی به ترتیب چه کشورهایی هستند؟
الف- مرکزی، کشورهای اروپایی و پیرامونی، کشورهای متحد آنها.
ب- مرکزی، کشورهای غربی و پیرامونی، کشورهای اروپایی.
ج- مرکزی، سایر کشورهای جهان و پیرامونی، کشورهای غربی.
د- مرکزی، کشورهای غربی و پیرامونی، سایر کشورهای جهان.*
- فرایند شکلگیری نظام نوین جهان به ترتیب، شامل چه مراحلی است؟
الف- پیدایش سکولاریسم، پیدایش استعمار، جریان فراماسونری، پیوند قدرت با صنعت و سرمایه.
ب- پیدایش سکولاریسم، پیوند قدرت با صنعت و سرمایه، جریان فراماسونری، پیدایش استعمار.*
ج- پیدایش استعمار، پیوند قدرت با صنعت و سرمایه، جریان فراماسونری، پیدایش سکولاریسم.
د- پیدایش استعمار، جریان فراماسونری، پیدایش سکولاریسم، پیوند قدرت با صنعت و سرمایه.
- قدرتهای سکولار با دولت- ملتهای جدید چه ارتباطی دارند؟
الف- قدرتهای سکولار هیچ ارتباطی با دولت- ملتها ندارند.
ب- قدرت¬های سکولار به وسیله¬ی دولت- ملتها به وجود آمدند.
ج- قدرتهای سکولار همان دولت- ملتهای جدید هستند.*
د- قدرتهای سکولار با دولت- ملتهای جدید ارتباط مثبتی ندارند.
- چه عامل یا عواملی سبب شد که جایگاه اجتماعی سرمایهداران بهتر از زمینداران شود؟
الف- رشد تجارت و بردگی سیاهپوستان* ب- حمایت ناوگان نظامی دولتمردان
ب- انتقال سیاهپوستان به مزارع آمریکایی د- انتقال ثروت از اروپا به آمریکا
- دلیل کشورهای غربی برای نیاز به حمایت مبلغان مذهبی و سازمانهای فراماسونری چه بود؟
الف- انگیزههای دینی کشورهای غربی ب- فشار مبلغان مذهبی و فراماسونری
ج- قدرت زیاد سیاسی درکشورهای جهان سوم د- مبارزه با فرهنگ بومی کشورهای جهان سوم *
- دولتهای غربی از چه طریقی بر نخبگان سیاسی کشورهای جهان سوم تاثیر میگذاشتند؟
الف- سازمانهای فراماسونری * ب- مبلغان مسیحی ج- نیروی نظامی د- سکولاریسم
- مهمترین عنصر برای ادغام جوامع غیرغربی در نظام جهانی جدید چه بود؟
الف- صنعت ب- استعمار * ج- مسیحیت د- فراماسونری
- چند نوع کشور استعمارزده وجود دارد؟
الف- فقط یک نوع، کشورهایی که تحت نفوذ کشورهای غربی قرار گرفته باشند.
ب- دو نوع، کشورهایی که مستقیم تحت نفوذ غرب هستند و کشورهای نیمهاستعماری.*
ج- فقط یک نوع، کشورهایی که با استعمار نو و فرانو روبرو هستند.
د- دو نوع، کشورهای تحت نفوذ استعمار نو و کشورهای تحت نفوذ استعمار فرانو.
- وضعیت استعمار در قرن بیستم چگونه شد؟
الف- استعمار به کلی از بین رفته است. ب- به صورت استعمار نو در آمد.
ج- به صورت استعمار فرانو در آمد. د- استعمار نو و فرانو پدید آمد.*
وضعیت استعمار در کشورهای چین، عثمانی و ایران در چه شرایطی قرار داشت؟
الف- چین، استعمار فرانو، عثمانی کهن و ایران نو. ب- هر سه استعمار نو و فرانو.
ج- هر سه در شرایط نیمهاستعماری.* د- چین و ایران، استعمار فرانو و عثمانی کهن.
- دولتهای سکولار برای حذف فرهنگ عمومی در کشورهای غیرغربی از چه عاملی استفاده کردند؟
الف- تبلیغ مسیحیت* ب- تبلیغ سکولاریسم ج- استعمار د- پروتستانتیسم
- چرا کشورهای غربی همیشه تلاش کردهاند که بر کشورهای غیرغربی نفوذ داشته باشند؟
الف- به منظور کشورگشایی ب- با هدف تبلیغ مسیحیت
ج- دستیابی به مواد خام و بازار مصرف* د- سلطه سیاسی
- اولین صورت رسمی جدایی دولت از دین با چه جریانی ایجاد شد؟
الف- زوال کلیسا ب- تقسیم جوامع به مرکز و پیرامون ج- استعمار نو د- انقلاب فرانسه*
- ویژگی های کشورهای استعمارزده در دوران استعمار را نام ببرید.
- ویژگی های دولت- ملت ها را نام ببرید.
- چه عواملی، از اهمیت مرزهای سیاسی کاست؟
- نقش نهادهای بین المللی و بازارهای مشترک در سیاست های بین المللی را توضیح دهید.
- جهانی شدن را تعریف کنید.
- دیدگاه موافقان و مخالفان جهانی شدن را بنویسید.
- امپراطوری رسانه به چه فرایندی گفته می شود؟
- تضاد امپراطوری رسانه را با ارزش های دموکراتیک در غرب توضیح دهید. (جواب پاراگراف بالای بدانیم ص 68)
- تربیت نخبگان غیرغربی در کشورهای غربی و توزیع هدفمند علوم انسانی و علوم تجربی به چه صورت است؟
نمونه سوالات پیش دانشگاهی علوم اجتماعی
- جهان انسانی را تعریف کنید.
- جهان انسانی به چند بخش تعریف می شود، نام ببرید و هر کدام را تعریف کنید.
- چرا جهان اجتماعی را جهان فرهنگی می نامند؟
- فرهنگ را تعریف کنید.
- جهان فرهنگی، بخشی از ......... است. از بخش اجتماعی جهان انسانی با عنوان ............... و از بخش فردی آن با عنوان ......... تعبیر می شود.
- عقاید و ارزش ها در لایه های .... و هنجارها و رفتارها در لایه های .... قرار دارند. ص5
- متفکران مسلمان، جهان عینی را .... می نامند و آن به جهان طبیعت محدود ....... بلکه جهان طبیعت بخشی از جهان .... و .... است.
- چه وقت اندیشههای یک فرد وارد جهان اجتماعی میشوند؟
الف- وقتی که او شروع به نوشتن یک کتاب میکند. *
ب- وقتی که با استفاده از مطالب یک کتاب میاندیشد.
ج- وقتی با دیدن یک فیلم به اندیشهای جدید میرسد.
د- وقتی که با خودش صحبت میکند.
- جهان عینی چه ویژگیهایی دارد؟
الف- جهانی است که در برابر جهان انسانی قرار دارد و مستقل از خواست انسان است. *
ب- جهانی است که شامل جهان فردی و اجتماعی انسانها میشود.
ج- بخشی از جهان انسانی است که ارتباط انسان با طبیعت را برقرار میکند.
د- مجموعه جهان ذهنی و فرهنگی انسانهاست که تبدیل به زندگی روزمره میشود.
- از دیدگاه کسانی که جهان عینی را مهمتر از جهان ذهنی میدانند:
الف- علوم طبیعی مهمتر از علوم انسانی هستند.* ب- علوم طبیعی بخشی از علوم انسانی هستند.
ج- علوم طبیعی بخشی از علوم اجتماعی هستند. د- بین علوم طبیعی و انسانی تفاوت وجود دارد.
- از دیدگاه چه کسانی ذهن افراد و فرهنگ جامعه، هویتی طبیعی و مادی دارد؟
الف- کسانی که جهان فرهنگ را مهمتر از جهان ذهنی میدانند.
ب- کسانی که جهان عینی را به جهان طبیعت محدود میدانند. *
ج- کسانی که جهان فرهنگ را مهمتر از جهان طبیعت میدانند.
د- کسانی که جهان ذهنی را محدود به جهان فرهنگی میدانند.
- کسانی که جهان فرهنگ را مهمتر از جهان ذهنی میدانند:
الف- جهان ذهنی را تابع فرهنگ جامعه میدانند. * ب- جهان عینی را تابع طبیعت میدانند.
ج- جهان ذهنی را تابع جهان طبیعت میدانند. د- جهان فرهنگ را تابع جهان طبیعت میدانند.
- فرهنگی که به سوی جهانی شدن حرکت می کند، بر چند گونه است؟ توضیح دهید.
- فرهنگ صهیونیسم بین الملل و فرهنگ سرمایه داری نمونه هایی از کدام نوع فرهنگ جهانی شدن هستند.
- ویژگی های فرهنگ مطلوب جهانی را نام ببرید و تعریف کنید.
- به چه فرهنگی فرهنگ جهانی گفته میشود؟
الف- فرهنگی که در کشورهای غربی است. ب- فرهنگی که از رسانههای غربی پخش میشود.
ج- فرهنگی که از مرزهای جغرافیایی و قومی عبور کرده است. د- فرهنگی که سلطهجویانه است.
- فرهنگهایی که متعلق به گروهی خاص هستند در صورت جهانی شدن، جهان را به چه گروههایی تقسیم میکنند؟
الف- مناطق مرکزی و مناطق پیرامونی * ب- مناطق مربوط به گروه خودشان و مناطق سرمایه داری
ج- مناطق صهیونیسم بینالملل و مناطق سرمایهداری د- مناطق مرکزی و مناطق سرمایهداری
- مدینه فاسقه از نظر فارابی چه ویژگیهایی دارد؟
الف- عقاید و هنجارهای آن مطابق نیازهای فطری است. ب- عقایدش حق و هنجارهایش مخالف حق است.*
ج- بر اساس عقاید مشترک انسان ساخته شده است. د- هنجارهایش حق و عقایدش مخالف حق است.
- نداشتن کدام ویژگی، فرهنگ جهانی را از پاسخ به نیازهای روحی و روانی محروم میکند؟
الف- معنویت* ب- حقیقت ج- آزادی د- قسط و عدل
- نقطه¬ی مقابل ویژگی تعهد و مسئولیت در یک فرهنگ جهانی چیست؟
الف- غیرعقلانی بودن ب- مادی بودن ج- تقدیرگرایی* د- نسبیت فرهنگی
- فرهنگی که نتواند از لایههای بنیادین و هویتی خود دفاع کند گرفتار چه مشکلی خواهد شد؟
الف- دوقطبی شدن ب- پیرامونی شدن ج- مرکزیت فرهنگی د- نسبیت فرهنگی*
- کدامیک از ارزشهای یک فرهنگ جهانی مطلوب است که مانع دوقطبی شدن جهان میشود؟
الف- معنویت ب- عدالت و قسط * ج- حریت و آزادی د- حقیقت
- مدینه تغلب را از نظر فارابی تعریف کنید.
- عملکرد «فرهنگ سلطه» در گذر تاریخ چگونه بوده است؟
الف- همیشه با استکبار قوم غالب همراه بوده است.* ب- همیشه با کشورگشایی همراه بوده است.
ج- همیشه با قدرت نظامی قوم غالب همراه بوده است. د- همیشه با سلطه فرهنگی همراه بوده است.
- امپریالیسم را تعریف کنید. انواع آن را نام ببرید و هر کدام را تعریف کنید.
- واژه های استعمار، دولت استعماری و مستعمره را تعریف کنید.
- استعمار نو و فرانو را تعریف کنید.
- چرا عصر بیداری اسلامی به این نام نامیده شده است؟
- نقش انقلاب اسلامی در بیداری اسلامی چیست؟
- تا قبل از بیداری اسلامی، نخبگان کشورهای اسلامی با چه روش هایی با استعمار مبارزه می کردند؟
- مهمترین ویژگی هستی شناختی فرهنگ معاصر غرب چیست؟ درباره آن توضیح دهید.
- سکولاریسم آشکار و پنهان را تعریف کنید.
- پروتستانتیسم را تعریف کنید.
- مهمترین ویژگی انسان شناختی فرهنگ معاصر غرب چیست و به چه معناست؟
- روشنگری در معنای عام و خاص را تعریف کنید.
- دوره های تاریخ فرهنگ غرب را نام ببرید.
- دوره¬های چهارگانه تاریخ فرهنگ غرب به ترتیب کدامند؟
الف- یونان باستان، رم باستان، قرون وسطی رنسانس، غرب جدید
ب- روم باستان، رنسانس، قرون وسطی، غرب جدید
ج- یونان و روم باستان، رنسانس، قرون وسطی، غرب جدید
د- یونان و رم باستان، قرون وسطی، رنسانس، غرب جدید*
- رنسانس به معنای چیست و در چه دوره ی تاریخی ایجاد شد؟
الف- تجدید حیات و تولد دوباره- قرن چهاردهم تا شانزدهم *
ب- تجدید حیات و تولد دوباره- قرن چهاردهم و پانزدهم
ج- روشنگری- قرن پانزدهم و شانزدهم میلادی
د- روشنگری- قرن چهاردهم تا شانزدهم میلادی
- چرا دوره ی رنسانس به این نام نامیده شد؟
الف- به دلیل بازگشت به فرهنگ اساطیری مسیحیت ب- به دلیل بازگشت به فرهنگ یونان و رم*
ج- به دلیل ایجاد روشهای نوین در فرهنگ مسیحیت د- به دلیل ایجاد روش های نوین در فرهنگ یونان و رم
- روشنگری در معنای مدرن آن چگونه در تاریخ فرهنگ غرب گسترش یافت؟
الف- نگاه توحیدی مسیحیت و تحریفاتی دینی در مسیحیت بعدی
ب- کثرت در فرهنگ اساطیری، توحید در مسیحیت و تحریفات مسیحیت*
ج- کثرت در فرهنگ یونانی، تثلیث در فرهنگ مسیحیت
د- کثرت در فرهنگ یونان و توحید در فرهنگ مسیحیت
- چه عواملی اقتدار کلیسا را در هم ریخت؟
الف- جنگهای صلیبی و خستگی مردم از کلیسا ب- جنگهای صلیبی، روبرویی با مسلمانان و فتح قسطنطنیه*
ج- فتح قسطنطنیه و خستگی مردم از کلیسا د- استفاده کلیسا از دین برای اهداف دنیاگرایانه
- ویژگی هنر دوران رنسانس چیست؟
الف- توجه به کلیسا ب- بازگشت به اساطیر ج- حذف دین از هنر د- توجه به ابعاد جسمانی انسان*
- پروتستانتیسم به چه جریانی در اروپا اشاره میکند؟
الف- حذف کلیسا ب- حذف دین ج- اعتراض به دین * د- رنسانس
- کدام دسته از جنبش¬های پروتستانی توانستند بخش¬هایی از اروپا را از سلطه کلیسا خارج کنند؟
الف- جنبشهایی که با قدرت پاپ مخالف بودند. * ب- جنبشهایی که با قدرت پاپ موافق بودند.
ج- جنبشهایی که با جریان دنیاگرایی مخالف بودند. د- جنبشهایی که رویکرد معنوی داشتند.
- کدام ویژگی فلسفههای روشنگری زمینه نفوذ سکولاریسم را به فرهنگ جدید غرب فراهم آوردند؟
الف- توجه به علوم طبیعی ب- انکار ارزش علمی وحی* ج- وجود پروتستانتیسم د- وابستگی به اساطیر
- ویژگی مهم علم در دوره رنسانس چه بود؟
الف- وابستگی به کلیسا ب- وابستگی به وحی ج- رویکرد دنیوی* د- توجه به فناوری
- نظام ارباب و رعیتی در غرب با چه عنوانی نامیده شده است؟
الف- قرون وسطایی ب- پروتستانی ج- ارباب و رعیتی د- فئودالیته*
- نظام فئودالیته در چه دوره زمانی در اروپا جریان داشت؟
الف- قرون وسطی* ب- حاکمیت یونان و رم ج- بین قرون وسطی و رنسانس د- از حاکمیت یونان تا پایان رنسانس
- جنبش¬های اعتراضآمیز دوره رنسانس، به حقوق بشر چه نگاهی کردند؟
الف- به حقوق الهی انسان توجه کردند. ب- به حقوق فطری الهی درکنار حقوق دنیوی توجه کردند.
ج- حقوق طبیعی بشر جایگزین حقوق الهی شد. * د- نگاه معنوی و دنیوی در کنار هم قرار گرفتند.
- جایگاه حقیقت الهی انسان در فرهنگ جدید غرب کجاست؟
الف- راه را بر شناخت حقیقت الهی انسان از طریق شناخت دنیوی باز کرد.
ب- به دنبال حاکمیت ارزشهای الهی، عملکرد خود را با دین توجیه کردند.
ج- به دنبال حاکمیت ارزش های الهی نبودند اما عملکرد خود را با دین توجیه کردند.
د- نه به حاکمیت ارزشهای الهی و نه به توجیه عملکرد خود با دین اهمیت دادند.*
- بنیان قوانین در نظامهای سکولار غربی چیست؟
الف- دین مسیحیت ب- همه ادیان ج- اراده انسان* د- اراده الهی انسان
- سکولاریسم، لیبرالیسم را با اباحیت همه امور در قیاس با خواست انسان تعریف کرده است، یعنی چه؟
الف- سکولاریسم، لیبرالیسم را به وجود آورده است. ب- مبنای آزادی انسان، خواست انسان است.*
ج- خواست انسان مبنای سکولاریسم است. د- آزادی یک ارزش متعالی انسانی است.
- انقلاب سال 1789 فرانسه، از نظر کدام ویژگی نخستین انقلاب محسوب میشود؟
الف- سیاست لیبرالی* ب- صنعتی بودن ج- فلسفی بودن د- سیاسی بودن
- انقلابهای سیاسیای که در طول چهار دهه سراسر اروپا را فرا گرفت، از چه جریانی نشات گرفتند؟
الف- قرون وسطی ب- تفکر فلسفی یونان ج- انقلاب صنعتی د- انقلاب فرانسه*
- چه عاملی سکولاریسم را در بنیادهای فرهنگ غرب نهادینه کرد؟
الف- انقلاب صنعتی ب- فلسفههای روشنگری
ج- انقلاب فرانسه د- تفکر فلسفی مسیحی*
- رویکرد دنیوی در غرب، علم جدید را صرفا برای چه هدفی به کار گرفته است؟
الف- مبارزه با دین ب- شناخت حقیقت جهان
ج- عبور انسان از ملک به ملکوت د- تسلط بر طبیعت*
- شبکه روابط پایداری که در یک دوره تاریخی بین جوامع مختلف شکل میگیرد، و محیط بینالملل را شکل میدهد چه نامیده میشود؟
الف- روابط بینالملل ب- نظام جهانی * ج- روابط جهانی د- نظام بینالملل
- اگر فرهنگ¬های مختلف در سطح جهانی حضور فعال و تاثیرگذار داشته باشند، ....
الف- نظام جهانی صحنه¬ی تعامل فرهنگها خواهد شد.*
ب- فرهنگ حاکم بر نظام جهانی مشخص میشود.
ج- فرهنگ حاکم بر نظام جهانی منسجم خواهد شد.
د- نظام جهانی، صحنه انسجام فرهنگی خواهد شد.
- قبل از ظهور غرب جدید، روابط بین¬الملل و جهانی به چه شکلی بود؟
الف- به دو بخش پیرامونی و مرکز تقسیم میشد. ب- تحت نفوذ امپراطوری جهانی یک قدرت برتر بود.
ج- بر تمامی روابط فرهنگی حاکمیت داشت. د- هر فرهنگ قدرت سیاسی مربوط به خود را داشت.*
- چرا در گذشته امکان هضم و جذب گروه¬های مهاجم در فرهنگ خودی وجود داشت؟
الف- زیرا امکان گفتگوی فرهنگی و معرفتی مستقیم بین فرهنگها وجود نداشت.
ب- زیرا رابطه بین گروه مهاجم و گروه مغلوب تابع رابطه نظامی نبود.
ج- زیرا روابط فرهنگی کشورها تابع روابط سیاسی، نظامی و اقتصادی نبود.*
د- زیرا برای فرهنگهای مختلف امکان عبور از مرزهای جغرافیایی وجود نداشت.
- گسترش اسلام در جهان بیشتر از چه طریقی صورت گرفته است؟
الف- سلطه نظامی مسلمانان ب- قدرت سیاسی کشورهای اسلامی
ج- قدرت فرهنگی اسلام * د- قدرت اقتصادی کشورهای اسلامی
- از چه زمانی فرهنگ غربی، نظام جهانی را تحت نفوذ قرار داد؟
الف- قرن هفدهم تا بیستم * ب- قرن هجدهم و نوزدهم
ج- قرن هجدهم تا بیستم د- قرن هفدهم تا نوزدهم
- چه عاملی کشورهای جهان را به دو بخش مرکزی و پیرامونی تقسیم کرد؟
الف- اوضاع سیاسی در کشورهای جهان سوم ب- جریانات سیاسی و اقتصادی کشورهای غربی*
ج- جریانات سیاسی و اقتصادی کشورهای جهان سوم د- اوضاع سیاسی کشورهای غربی
- جوامع مرکزی و پیرامونی به ترتیب چه کشورهایی هستند؟
الف- مرکزی، کشورهای اروپایی و پیرامونی، کشورهای متحد آنها.
ب- مرکزی، کشورهای غربی و پیرامونی، کشورهای اروپایی.
ج- مرکزی، سایر کشورهای جهان و پیرامونی، کشورهای غربی.
د- مرکزی، کشورهای غربی و پیرامونی، سایر کشورهای جهان.*
- فرایند شکلگیری نظام نوین جهان به ترتیب، شامل چه مراحلی است؟
الف- پیدایش سکولاریسم، پیدایش استعمار، جریان فراماسونری، پیوند قدرت با صنعت و سرمایه.
ب- پیدایش سکولاریسم، پیوند قدرت با صنعت و سرمایه، جریان فراماسونری، پیدایش استعمار.*
ج- پیدایش استعمار، پیوند قدرت با صنعت و سرمایه، جریان فراماسونری، پیدایش سکولاریسم.
د- پیدایش استعمار، جریان فراماسونری، پیدایش سکولاریسم، پیوند قدرت با صنعت و سرمایه.
- قدرتهای سکولار با دولت- ملتهای جدید چه ارتباطی دارند؟
الف- قدرتهای سکولار هیچ ارتباطی با دولت- ملتها ندارند.
ب- قدرت¬های سکولار به وسیله¬ی دولت- ملتها به وجود آمدند.
ج- قدرتهای سکولار همان دولت- ملتهای جدید هستند.*
د- قدرتهای سکولار با دولت- ملتهای جدید ارتباط مثبتی ندارند.
- چه عامل یا عواملی سبب شد که جایگاه اجتماعی سرمایهداران بهتر از زمینداران شود؟
الف- رشد تجارت و بردگی سیاهپوستان* ب- حمایت ناوگان نظامی دولتمردان
ب- انتقال سیاهپوستان به مزارع آمریکایی د- انتقال ثروت از اروپا به آمریکا
- دلیل کشورهای غربی برای نیاز به حمایت مبلغان مذهبی و سازمانهای فراماسونری چه بود؟
الف- انگیزههای دینی کشورهای غربی ب- فشار مبلغان مذهبی و فراماسونری
ج- قدرت زیاد سیاسی درکشورهای جهان سوم د- مبارزه با فرهنگ بومی کشورهای جهان سوم *
- دولتهای غربی از چه طریقی بر نخبگان سیاسی کشورهای جهان سوم تاثیر میگذاشتند؟
الف- سازمانهای فراماسونری * ب- مبلغان مسیحی ج- نیروی نظامی د- سکولاریسم
- مهمترین عنصر برای ادغام جوامع غیرغربی در نظام جهانی جدید چه بود؟
الف- صنعت ب- استعمار * ج- مسیحیت د- فراماسونری
- چند نوع کشور استعمارزده وجود دارد؟
الف- فقط یک نوع، کشورهایی که تحت نفوذ کشورهای غربی قرار گرفته باشند.
ب- دو نوع، کشورهایی که مستقیم تحت نفوذ غرب هستند و کشورهای نیمهاستعماری.*
ج- فقط یک نوع، کشورهایی که با استعمار نو و فرانو روبرو هستند.
د- دو نوع، کشورهای تحت نفوذ استعمار نو و کشورهای تحت نفوذ استعمار فرانو.
- وضعیت استعمار در قرن بیستم چگونه شد؟
الف- استعمار به کلی از بین رفته است. ب- به صورت استعمار نو در آمد.
ج- به صورت استعمار فرانو در آمد. د- استعمار نو و فرانو پدید آمد.*
وضعیت استعمار در کشورهای چین، عثمانی و ایران در چه شرایطی قرار داشت؟
الف- چین، استعمار فرانو، عثمانی کهن و ایران نو. ب- هر سه استعمار نو و فرانو.
ج- هر سه در شرایط نیمهاستعماری.* د- چین و ایران، استعمار فرانو و عثمانی کهن.
- دولتهای سکولار برای حذف فرهنگ عمومی در کشورهای غیرغربی از چه عاملی استفاده کردند؟
الف- تبلیغ مسیحیت* ب- تبلیغ سکولاریسم ج- استعمار د- پروتستانتیسم
- چرا کشورهای غربی همیشه تلاش کردهاند که بر کشورهای غیرغربی نفوذ داشته باشند؟
الف- به منظور کشورگشایی ب- با هدف تبلیغ مسیحیت
ج- دستیابی به مواد خام و بازار مصرف* د- سلطه سیاسی
- اولین صورت رسمی جدایی دولت از دین با چه جریانی ایجاد شد؟
الف- زوال کلیسا ب- تقسیم جوامع به مرکز و پیرامون ج- استعمار نو د- انقلاب فرانسه*
- ویژگی های کشورهای استعمارزده در دوران استعمار را نام ببرید.
- ویژگی های دولت- ملت ها را نام ببرید.
- چه عواملی، از اهمیت مرزهای سیاسی کاست؟
- نقش نهادهای بین المللی و بازارهای مشترک در سیاست های بین المللی را توضیح دهید.
- جهانی شدن را تعریف کنید.
- دیدگاه موافقان و مخالفان جهانی شدن را بنویسید.
- امپراطوری رسانه به چه فرایندی گفته می شود؟
- تضاد امپراطوری رسانه را با ارزش های دموکراتیک در غرب توضیح دهید. (جواب پاراگراف بالای بدانیم ص 68)
- تربیت نخبگان غیرغربی در کشورهای غربی و توزیع هدفمند علوم انسانی و علوم تجربی به چه صورت است؟
درس امادگی دفاعی با جواب
مشخصات همکا ران
مشخصات همکا ران علوم اجتماعی شهرستان ازنا سال تحصیلی 96-95 سرگرو ه : علوم اجتماعی :خانم ام البنین لک هندری
|
|
نام خانوادگی |
نام پدر |
سابقه کار |
رشته تحصیلی |
عنوان مدرک تحصیلی |
رسمی |
ساعت کار |
شماره پرسنلی |
شماره |
ساعت ضمن خدمت |
|
1- |
ام البنین لک هندری
|
حسن |
23 |
علوم اجتماعی |
فوق لیسانس |
* |
20 |
38635839 |
09360072488
|
1130 |
|
2- |
رویا روح الهی
|
محمد حسن |
23 |
اقتصاد |
لیسانس |
* |
20 |
38635691 |
09163649358
|
894 |
|
3- |
فاطمه بیات |
رضا |
23 |
علوم اجتماعی |
لیسانس |
* |
20 |
33481566 |
|
626 |
|
4- |
یار علی انصاری |
حسین |
26 |
علوم اجتماعی |
لیسانس |
* |
20 |
38621095 |
09166643830
|
773 |
|
5- |
مختار زارعی |
علی |
23 |
علوم اجتماعی |
لیسانس |
* |
20 |
80003868 |
09360077272
|
602 |
|
6- |
بیژن ترک |
ولی |
22 |
علوم اجتماعی |
لیسانس |
* |
20 |
38568661 |
096966724 |
695 |
نویسند ه بهرم نیا نظارت بالینی در برنامه شاد
نویسند ه بهرم نیا نظارت بالینی در برنامه شاد
نویسند ه بهرم نیا نظارت بالینی در برنامه شاد
نقد بررسی کتابنقد و بررسی درس یازدهم، کتاب جامعه شناسی 1، سال 1398دوم دبیرستان
مشخصات همکاران علوم اجتماعی شهرستان ازنا سال تحصیلی 98-97
|
نام نام خانوادگی |
مشخصات همکا ران علوم اجتماعی شهرستان ازنا سال تحصیلی -98-97 سرگرو ه : علوم اجتماعی : سرگروه : کیانا یهرام نیا
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
نقد بررسی درس یازدم انسانی
نقد و بررسی درس یازدهم، کتاب جامعه شناسی 1، سال دوم دبیرستان
موضوع درس: پیامدهای جهان اجتماعی
مطالب این درس، همانند سایر مطالب درسهای قبلی در برخی مفاهیم بسیار انتزاعی و دور از ذهن تدوین شده است.
2- بسیاری از مفاهیم و کلمات نیاز به پیش یادآور قبلی دارد، چون مطالب و کلمات، در درس مطالعات اجتماعی که پیش زمینه، سال دوم است، هیچگونه تمرین و تدریسی نداشتهاند، لذا مطالب بسیار مبهم و غیر کاربردی است.
3- چینش تصاویر این درس نامناسب است به طوری که اگر هر عکس همراه با توضیحات در جای مناسب آن قرار میگرفت در تسریع یادگیری دانشآموزان مؤثرتر میبود، به ویژه عکس صفحه 75، هیچگونه سنخیتی با متن مقابل آن ندارد.
4- چنانچه الزامات و پیامدها با مثالهای متعدد تفکیک میشدند، ابهامات دانشآموزان کمتر میشد.
5- بسیاری از واژههای این درس، تکرار شدهاند و کلماتی مثل کنشگر، منفعل، بسط و توسعه، ارادهی نوین و ………… نیز متن را سنگین و پیچیده کرده است.
6- در صفحهی 76 مربوط به فرصتها و محدودیتها در تقسیمبندی مثالها: اول باید فرصتها نگاشته میشد و بعد محدودیتها مورد بحث قرار میگرفت. اگرچه در قسمت محدودیتها مثال واضحی بیان نشده و این فرصت بیشتر به محدودیت شبیه است. چون با جملات نادیده میگیرند، فراهم نمیآورند، مانع از بسط ابعاد دنیوی، وجود انسان
میشوند، … تدوین شده است.
7- در صفحه 76 قسمت جهان متجدد، این اشتباه را به دانش آموز القاء میکند که جهان متجدد واقعاً همین جهانی است که ماکس و بر بعد از رنسانس در غرب، آن را نظریه پردازی کرده است. نویسنده هیچگونه نقد و بررسی، برخوب بودن یا بد بودن این نظریه نداده است. اگر تیتر مزبور به [جهان به اصطلاح متجدد غرب] تغییر میکرد خیلی قابل فهمتر بود.
8- در صفحه 42 کتاب همزمان با معرفی دیلتای متفکر آلمانی که از ماکس و برالهام گرفته بود، به دیدگاه جامعه شناسی ماکس وبر نیز پرداخته شده، که اگر دیدگاه ماکس وبر، همراه با مختصری زندگینامه وی در این درس، یا در همان صفحه 42 آورده میشد، دیدگاههایش را برای دانشآموز واضحتر میساخت و از پراکندگی مطالب جلوگیری مینمود.
9- در شکل صفحه 77 که ویژگیهای مثبت و منفی جهان را به 6 قسمت تقسیم کرده است، بهتر بود در دایرهی جهان متجدد، جملهی ویژگیهای مثبت و منفی جهان متجدد آورده میشد.
10- برای هیچ کدام از ویژگیهای مثبت یا منفی جهان متجدد، مثال واضحی آورده نشده است. اگر چه، قسمت قفس آهنین تقریباً قابل فهمتر است.
11- تصویر چارلی چاپلین، در قسمت فقس آهنین، اگر زیر متن قرار میگرفت بهتر بود.
12- کلمهی چارلین چاپلین به چارلی چاپلین در صفحه 78 قسمت تحلیل کنید تغییر کند.
13- در این درس چنانچه اهداف رفتاری در ابتدای درس تدوین میشد، کمک بسیار به دبیر در طراحی درس و به دانش آموز جهت آشنایی با مفاهیم و واژهها مینمود.
14- نگارنده این درس هر جا به جهان اجتماعی رسیده امکان این که انسان در این جهان اجتماعی به هدف و نتیجه نرسد، را تکرار کرده که روحیه نشاط و آنچه او آن را [ظرفیتها و توانمندهای بشر] میداند را زیر سوال برده که با توجه به سن دانشآموز، امکان گریز از هدف اصلی را متبادر میسازد.
15- امید است با نگارش مجدد و تجدیدنظر در مطالب کتاب مزبور به مسائل علوم انسانی که مورد تأیید مقام معظم رهبری است، به شکل کاربردی و به صورت زیربنایی از سطوح پایینتر، توجه شود تا در سطوح بالاتر تحصیلی، از تضییع زمان، جهت تفسیر تک تک واژهها ممانعت به عمل آید.
از خداوند متعال، موفقیت همگان را خواهان و خواستارم.
سوالات درس یازدهم انسانی
- جهان انسانی را تعریف کنید.
- جهان انسانی به چند بخش تعریف می شود، نام ببرید و هر کدام را تعریف کنید.
- چرا جهان اجتماعی را جهان فرهنگی می نامند؟
- فرهنگ را تعریف کنید.
- جهان فرهنگی، بخشی از ......... است. از بخش اجتماعی جهان انسانی با عنوان ............... و از بخش فردی آن با عنوان ......... تعبیر می شود.
- عقاید و ارزش ها در لایه های .... و هنجارها و رفتارها در لایه های .... قرار دارند. ص5
- متفکران مسلمان، جهان عینی را .... می نامند و آن به جهان طبیعت محدود ....... بلکه جهان طبیعت بخشی از جهان .... و .... است.
- چه وقت اندیشههای یک فرد وارد جهان اجتماعی میشوند؟
الف- وقتی که او شروع به نوشتن یک کتاب میکند. *
ب- وقتی که با استفاده از مطالب یک کتاب میاندیشد.
ج- وقتی با دیدن یک فیلم به اندیشهای جدید میرسد.
د- وقتی که با خودش صحبت میکند.
- جهان عینی چه ویژگیهایی دارد؟
الف- جهانی است که در برابر جهان انسانی قرار دارد و مستقل از خواست انسان است. *
ب- جهانی است که شامل جهان فردی و اجتماعی انسانها میشود.
ج- بخشی از جهان انسانی است که ارتباط انسان با طبیعت را برقرار میکند.
د- مجموعه جهان ذهنی و فرهنگی انسانهاست که تبدیل به زندگی روزمره میشود.
- از دیدگاه کسانی که جهان عینی را مهمتر از جهان ذهنی میدانند:
الف- علوم طبیعی مهمتر از علوم انسانی هستند.* ب- علوم طبیعی بخشی از علوم انسانی هستند.
ج- علوم طبیعی بخشی از علوم اجتماعی هستند. د- بین علوم طبیعی و انسانی تفاوت وجود دارد.
- از دیدگاه چه کسانی ذهن افراد و فرهنگ جامعه، هویتی طبیعی و مادی دارد؟
الف- کسانی که جهان فرهنگ را مهمتر از جهان ذهنی میدانند.
ب- کسانی که جهان عینی را به جهان طبیعت محدود میدانند. *
ج- کسانی که جهان فرهنگ را مهمتر از جهان طبیعت میدانند.
د- کسانی که جهان ذهنی را محدود به جهان فرهنگی میدانند.
17- کسانی که جهان فرهنگ را مهمتر از جهان ذهنی میدانند:
الف- جهان ذهنی را تابع فرهنگ جامعه میدانند. * ب- جهان عینی را تابع طبیعت میدانند.
ج- جهان ذهنی را تابع جهان طبیعت میدانند. د- جهان فرهنگ را تابع جهان طبیعت میدانند.
- فرهنگی که به سوی جهانی شدن حرکت می کند، بر چند گونه است؟ توضیح دهید.
- فرهنگ صهیونیسم بین الملل و فرهنگ سرمایه داری نمونه هایی از کدام نوع فرهنگ جهانی شدن هستند.
- ویژگی های فرهنگ مطلوب جهانی را نام ببرید و تعریف کنید.
- به چه فرهنگی فرهنگ جهانی گفته میشود؟
الف- فرهنگی که در کشورهای غربی است. ب- فرهنگی که از رسانههای غربی پخش میشود.
ج- فرهنگی که از مرزهای جغرافیایی و قومی عبور کرده است. د- فرهنگی که سلطهجویانه است.
- فرهنگهایی که متعلق به گروهی خاص هستند در صورت جهانی شدن، جهان را به چه گروههایی تقسیم میکنند؟
الف- مناطق مرکزی و مناطق پیرامونی * ب- مناطق مربوط به گروه خودشان و مناطق سرمایه داری
ج- مناطق صهیونیسم بینالملل و مناطق سرمایهداری د- مناطق مرکزی و مناطق سرمایهداری
- مدینه فاسقه از نظر فارابی چه ویژگیهایی دارد؟
الف- عقاید و هنجارهای آن مطابق نیازهای فطری است. ب- عقایدش حق و هنجارهایش مخالف حق است.*
ج- بر اساس عقاید مشترک انسان ساخته شده است. د- هنجارهایش حق و عقایدش مخالف حق است.
- نداشتن کدام ویژگی، فرهنگ جهانی را از پاسخ به نیازهای روحی و روانی محروم میکند؟
الف- معنویت* ب- حقیقت ج- آزادی د- قسط و عدل
- نقطه¬ی مقابل ویژگی تعهد و مسئولیت در یک فرهنگ جهانی چیست؟
الف- غیرعقلانی بودن ب- مادی بودن ج- تقدیرگرایی* د- نسبیت فرهنگی
- فرهنگی که نتواند از لایههای بنیادین و هویتی خود دفاع کند گرفتار چه مشکلی خواهد شد؟
الف- دوقطبی شدن ب- پیرامونی شدن ج- مرکزیت فرهنگی د- نسبیت فرهنگی*
- کدامیک از ارزشهای یک فرهنگ جهانی مطلوب است که مانع دوقطبی شدن جهان میشود؟
الف- معنویت ب- عدالت و قسط * ج- حریت و آزادی د- حقیقت
- مدینه تغلب را از نظر فارابی تعریف کنید.
- عملکرد «فرهنگ سلطه» در گذر تاریخ چگونه بوده است؟
الف- همیشه با استکبار قوم غالب همراه بوده است.* ب- همیشه با کشورگشایی همراه بوده است.
ج- همیشه با قدرت نظامی قوم غالب همراه بوده است. د- همیشه با سلطه فرهنگی همراه بوده است.
- امپریالیسم را تعریف کنید. انواع آن را نام ببرید و هر کدام را تعریف کنید.
- واژه های استعمار، دولت استعماری و مستعمره را تعریف کنید.
- استعمار نو و فرانو را تعریف کنید.
- چرا عصر بیداری اسلامی به این نام نامیده شده است؟
- نقش انقلاب اسلامی در بیداری اسلامی چیست؟
- تا قبل از بیداری اسلامی، نخبگان کشورهای اسلامی با چه روش هایی با استعمار مبارزه می کردند؟
- مهمترین ویژگی هستی شناختی فرهنگ معاصر غرب چیست؟ درباره آن توضیح دهید.
- سکولاریسم آشکار و پنهان را تعریف کنید.
- پروتستانتیسم را تعریف کنید.
- مهمترین ویژگی انسان شناختی فرهنگ معاصر غرب چیست و به چه معناست؟
- روشنگری در معنای عام و خاص را تعریف کنید.
- دوره های تاریخ فرهنگ غرب را نام ببرید.
- دوره¬های چهارگانه تاریخ فرهنگ غرب به ترتیب کدامند؟
الف- یونان باستان، رم باستان، قرون وسطی رنسانس، غرب جدید
ب- روم باستان، رنسانس، قرون وسطی، غرب جدید
ج- یونان و روم باستان، رنسانس، قرون وسطی، غرب جدید
د- یونان و رم باستان، قرون وسطی، رنسانس، غرب جدید*
- رنسانس به معنای چیست و در چه دوره ی تاریخی ایجاد شد؟
الف- تجدید حیات و تولد دوباره- قرن چهاردهم تا شانزدهم *
ب- تجدید حیات و تولد دوباره- قرن چهاردهم و پانزدهم
ج- روشنگری- قرن پانزدهم و شانزدهم میلادی
د- روشنگری- قرن چهاردهم تا شانزدهم میلادی
- چرا دوره ی رنسانس به این نام نامیده شد؟
الف- به دلیل بازگشت به فرهنگ اساطیری مسیحیت ب- به دلیل بازگشت به فرهنگ یونان و رم*
ج- به دلیل ایجاد روشهای نوین در فرهنگ مسیحیت د- به دلیل ایجاد روش های نوین در فرهنگ یونان و رم
- روشنگری در معنای مدرن آن چگونه در تاریخ فرهنگ غرب گسترش یافت؟
الف- نگاه توحیدی مسیحیت و تحریفاتی دینی در مسیحیت بعدی
ب- کثرت در فرهنگ اساطیری، توحید در مسیحیت و تحریفات مسیحیت*
ج- کثرت در فرهنگ یونانی، تثلیث در فرهنگ مسیحیت
د- کثرت در فرهنگ یونان و توحید در فرهنگ مسیحیت
- چه عواملی اقتدار کلیسا را در هم ریخت؟
الف- جنگهای صلیبی و خستگی مردم از کلیسا ب- جنگهای صلیبی، روبرویی با مسلمانان و فتح قسطنطنیه*
ج- فتح قسطنطنیه و خستگی مردم از کلیسا د- استفاده کلیسا از دین برای اهداف دنیاگرایانه
- ویژگی هنر دوران رنسانس چیست؟
الف- توجه به کلیسا ب- بازگشت به اساطیر ج- حذف دین از هنر د- توجه به ابعاد جسمانی انسان*
- پروتستانتیسم به چه جریانی در اروپا اشاره میکند؟
الف- حذف کلیسا ب- حذف دین ج- اعتراض به دین * د- رنسانس
- کدام دسته از جنبش¬های پروتستانی توانستند بخش¬هایی از اروپا را از سلطه کلیسا خارج کنند؟
الف- جنبشهایی که با قدرت پاپ مخالف بودند. * ب- جنبشهایی که با قدرت پاپ موافق بودند.
ج- جنبشهایی که با جریان دنیاگرایی مخالف بودند. د- جنبشهایی که رویکرد معنوی داشتند.
- کدام ویژگی فلسفههای روشنگری زمینه نفوذ سکولاریسم را به فرهنگ جدید غرب فراهم آوردند؟
الف- توجه به علوم طبیعی ب- انکار ارزش علمی وحی* ج- وجود پروتستانتیسم د- وابستگی به اساطیر
- ویژگی مهم علم در دوره رنسانس چه بود؟
الف- وابستگی به کلیسا ب- وابستگی به وحی ج- رویکرد دنیوی* د- توجه به فناوری
- نظام ارباب و رعیتی در غرب با چه عنوانی نامیده شده است؟
الف- قرون وسطایی ب- پروتستانی ج- ارباب و رعیتی د- فئودالیته*
- نظام فئودالیته در چه دوره زمانی در اروپا جریان داشت؟
الف- قرون وسطی* ب- حاکمیت یونان و رم ج- بین قرون وسطی و رنسانس د- از حاکمیت یونان تا پایان رنسانس
- جنبش¬های اعتراضآمیز دوره رنسانس، به حقوق بشر چه نگاهی کردند؟
الف- به حقوق الهی انسان توجه کردند. ب- به حقوق فطری الهی درکنار حقوق دنیوی توجه کردند.
ج- حقوق طبیعی بشر جایگزین حقوق الهی شد. * د- نگاه معنوی و دنیوی در کنار هم قرار گرفتند.
- جایگاه حقیقت الهی انسان در فرهنگ جدید غرب کجاست؟
الف- راه را بر شناخت حقیقت الهی انسان از طریق شناخت دنیوی باز کرد.
ب- به دنبال حاکمیت ارزشهای الهی، عملکرد خود را با دین توجیه کردند.
ج- به دنبال حاکمیت ارزش های الهی نبودند اما عملکرد خود را با دین توجیه کردند.
د- نه به حاکمیت ارزشهای الهی و نه به توجیه عملکرد خود با دین اهمیت دادند.*
- بنیان قوانین در نظامهای سکولار غربی چیست؟
الف- دین مسیحیت ب- همه ادیان ج- اراده انسان* د- اراده الهی انسان
- سکولاریسم، لیبرالیسم را با اباحیت همه امور در قیاس با خواست انسان تعریف کرده است، یعنی چه؟
الف- سکولاریسم، لیبرالیسم را به وجود آورده است. ب- مبنای آزادی انسان، خواست انسان است.*
ج- خواست انسان مبنای سکولاریسم است. د- آزادی یک ارزش متعالی انسانی است.
- انقلاب سال 1789 فرانسه، از نظر کدام ویژگی نخستین انقلاب محسوب میشود؟
الف- سیاست لیبرالی* ب- صنعتی بودن ج- فلسفی بودن د- سیاسی بودن
- انقلابهای سیاسیای که در طول چهار دهه سراسر اروپا را فرا گرفت، از چه جریانی نشات گرفتند؟
الف- قرون وسطی ب- تفکر فلسفی یونان ج- انقلاب صنعتی د- انقلاب فرانسه*
- چه عاملی سکولاریسم را در بنیادهای فرهنگ غرب نهادینه کرد؟
الف- انقلاب صنعتی ب- فلسفههای روشنگری
ج- انقلاب فرانسه د- تفکر فلسفی مسیحی*
- رویکرد دنیوی در غرب، علم جدید را صرفا برای چه هدفی به کار گرفته است؟
الف- مبارزه با دین ب- شناخت حقیقت جهان
ج- عبور انسان از ملک به ملکوت د- تسلط بر طبیعت*
- شبکه روابط پایداری که در یک دوره تاریخی بین جوامع مختلف شکل میگیرد، و محیط بینالملل را شکل میدهد چه نامیده میشود؟
الف- روابط بینالملل ب- نظام جهانی * ج- روابط جهانی د- نظام بینالملل
- اگر فرهنگ¬های مختلف در سطح جهانی حضور فعال و تاثیرگذار داشته باشند، ....
الف- نظام جهانی صحنه¬ی تعامل فرهنگها خواهد شد.*
ب- فرهنگ حاکم بر نظام جهانی مشخص میشود.
ج- فرهنگ حاکم بر نظام جهانی منسجم خواهد شد.
د- نظام جهانی، صحنه انسجام فرهنگی خواهد شد.
- قبل از ظهور غرب جدید، روابط بین¬الملل و جهانی به چه شکلی بود؟
الف- به دو بخش پیرامونی و مرکز تقسیم میشد. ب- تحت نفوذ امپراطوری جهانی یک قدرت برتر بود.
ج- بر تمامی روابط فرهنگی حاکمیت داشت. د- هر فرهنگ قدرت سیاسی مربوط به خود را داشت.*
- چرا در گذشته امکان هضم و جذب گروه¬های مهاجم در فرهنگ خودی وجود داشت؟
الف- زیرا امکان گفتگوی فرهنگی و معرفتی مستقیم بین فرهنگها وجود نداشت.
ب- زیرا رابطه بین گروه مهاجم و گروه مغلوب تابع رابطه نظامی نبود.
ج- زیرا روابط فرهنگی کشورها تابع روابط سیاسی، نظامی و اقتصادی نبود.*
د- زیرا برای فرهنگهای مختلف امکان عبور از مرزهای جغرافیایی وجود نداشت.
- گسترش اسلام در جهان بیشتر از چه طریقی صورت گرفته است؟
الف- سلطه نظامی مسلمانان ب- قدرت سیاسی کشورهای اسلامی
ج- قدرت فرهنگی اسلام * د- قدرت اقتصادی کشورهای اسلامی
- از چه زمانی فرهنگ غربی، نظام جهانی را تحت نفوذ قرار داد؟
الف- قرن هفدهم تا بیستم * ب- قرن هجدهم و نوزدهم
ج- قرن هجدهم تا بیستم د- قرن هفدهم تا نوزدهم
- چه عاملی کشورهای جهان را به دو بخش مرکزی و پیرامونی تقسیم کرد؟
الف- اوضاع سیاسی در کشورهای جهان سوم ب- جریانات سیاسی و اقتصادی کشورهای غربی*
ج- جریانات سیاسی و اقتصادی کشورهای جهان سوم د- اوضاع سیاسی کشورهای غربی
- جوامع مرکزی و پیرامونی به ترتیب چه کشورهایی هستند؟
الف- مرکزی، کشورهای اروپایی و پیرامونی، کشورهای متحد آنها.
ب- مرکزی، کشورهای غربی و پیرامونی، کشورهای اروپایی.
ج- مرکزی، سایر کشورهای جهان و پیرامونی، کشورهای غربی.
د- مرکزی، کشورهای غربی و پیرامونی، سایر کشورهای جهان.*
- فرایند شکلگیری نظام نوین جهان به ترتیب، شامل چه مراحلی است؟
الف- پیدایش سکولاریسم، پیدایش استعمار، جریان فراماسونری، پیوند قدرت با صنعت و سرمایه.
ب- پیدایش سکولاریسم، پیوند قدرت با صنعت و سرمایه، جریان فراماسونری، پیدایش استعمار.*
ج- پیدایش استعمار، پیوند قدرت با صنعت و سرمایه، جریان فراماسونری، پیدایش سکولاریسم.
د- پیدایش استعمار، جریان فراماسونری، پیدایش سکولاریسم، پیوند قدرت با صنعت و سرمایه.
- قدرتهای سکولار با دولت- ملتهای جدید چه ارتباطی دارند؟
الف- قدرتهای سکولار هیچ ارتباطی با دولت- ملتها ندارند.
ب- قدرت¬های سکولار به وسیله¬ی دولت- ملتها به وجود آمدند.
ج- قدرتهای سکولار همان دولت- ملتهای جدید هستند.*
د- قدرتهای سکولار با دولت- ملتهای جدید ارتباط مثبتی ندارند.
- چه عامل یا عواملی سبب شد که جایگاه اجتماعی سرمایهداران بهتر از زمینداران شود؟
الف- رشد تجارت و بردگی سیاهپوستان* ب- حمایت ناوگان نظامی دولتمردان
ب- انتقال سیاهپوستان به مزارع آمریکایی د- انتقال ثروت از اروپا به آمریکا
- دلیل کشورهای غربی برای نیاز به حمایت مبلغان مذهبی و سازمانهای فراماسونری چه بود؟
الف- انگیزههای دینی کشورهای غربی ب- فشار مبلغان مذهبی و فراماسونری
ج- قدرت زیاد سیاسی درکشورهای جهان سوم د- مبارزه با فرهنگ بومی کشورهای جهان سوم *
- دولتهای غربی از چه طریقی بر نخبگان سیاسی کشورهای جهان سوم تاثیر میگذاشتند؟
الف- سازمانهای فراماسونری * ب- مبلغان مسیحی ج- نیروی نظامی د- سکولاریسم
- مهمترین عنصر برای ادغام جوامع غیرغربی در نظام جهانی جدید چه بود؟
الف- صنعت ب- استعمار * ج- مسیحیت د- فراماسونری
- چند نوع کشور استعمارزده وجود دارد؟
الف- فقط یک نوع، کشورهایی که تحت نفوذ کشورهای غربی قرار گرفته باشند.
ب- دو نوع، کشورهایی که مستقیم تحت نفوذ غرب هستند و کشورهای نیمهاستعماری.*
ج- فقط یک نوع، کشورهایی که با استعمار نو و فرانو روبرو هستند.
د- دو نوع، کشورهای تحت نفوذ استعمار نو و کشورهای تحت نفوذ استعمار فرانو.
- وضعیت استعمار در قرن بیستم چگونه شد؟
الف- استعمار به کلی از بین رفته است. ب- به صورت استعمار نو در آمد.
ج- به صورت استعمار فرانو در آمد. د- استعمار نو و فرانو پدید آمد.*
وضعیت استعمار در کشورهای چین، عثمانی و ایران در چه شرایطی قرار داشت؟
الف- چین، استعمار فرانو، عثمانی کهن و ایران نو. ب- هر سه استعمار نو و فرانو.
ج- هر سه در شرایط نیمهاستعماری.* د- چین و ایران، استعمار فرانو و عثمانی کهن.
- دولتهای سکولار برای حذف فرهنگ عمومی در کشورهای غیرغربی از چه عاملی استفاده کردند؟
الف- تبلیغ مسیحیت* ب- تبلیغ سکولاریسم ج- استعمار د- پروتستانتیسم
- چرا کشورهای غربی همیشه تلاش کردهاند که بر کشورهای غیرغربی نفوذ داشته باشند؟
الف- به منظور کشورگشایی ب- با هدف تبلیغ مسیحیت
ج- دستیابی به مواد خام و بازار مصرف* د- سلطه سیاسی
- اولین صورت رسمی جدایی دولت از دین با چه جریانی ایجاد شد؟
الف- زوال کلیسا ب- تقسیم جوامع به مرکز و پیرامون ج- استعمار نو د- انقلاب فرانسه*
- ویژگی های کشورهای استعمارزده در دوران استعمار را نام ببرید.
- ویژگی های دولت- ملت ها را نام ببرید.
- چه عواملی، از اهمیت مرزهای سیاسی کاست؟
- نقش نهادهای بین المللی و بازارهای مشترک در سیاست های بین المللی را توضیح دهید.
- جهانی شدن را تعریف کنید.
- دیدگاه موافقان و مخالفان جهانی شدن را بنویسید.
- امپراطوری رسانه به چه فرایندی گفته می شود؟
- تضاد امپراطوری رسانه را با ارزش های دموکراتیک در غرب توضیح دهید. (جواب پاراگراف بالای بدانیم ص 68)
- تربیت نخبگان غیرغربی در کشورهای غربی و توزیع هدفمند علوم انسانی و علوم تجربی به چه صورت است؟
بسمه تعالی
فرم اطلاعا ت دبیران رشته علوم اجتماعی ..... شهرستان ازنا 67-1396
|
|
نام نام خانوادگی |
مدرک |
علوم اجتماعی |
سابقه |
استخدام رسمی |
نام اموزشگاه |
ساعت موظف |
تلفن همراه |
|
|
1- |
کیانا بهرام نیا |
فوق لیسانس |
علوم اجتماعی |
24 |
رسمی |
خدیجه کبری |
20 |
09360072488 |
سرگروه |
|
2- |
رویا روح الهی |
لیسانس |
اقتصاد |
24 |
رسمی |
شاهد |
20 |
09386356910 |
|
|
3- |
یار علی انصاری |
لیسانس |
علوم اجتماعی |
27 |
رسمی |
شهید رضیعی |
20 |
09166643830 |
|
|
4- |
بیژن ترک |
لیسانس |
علوم اجتماعی |
20 |
رسمی |
شاهد |
20 |
09166646421 |
|
|
5- |
خاطره میرزایی |
لیسانس |
علوم اجتماعی |
1 |
رسمی |
شبانه روزی |
24 |
09170471577 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
گزارش نیمه اول سال عملکرد سرگروه رشته ...علوم اجتماعی..شهرستان ازنا کیانا بهرام نیا. متوسطه دوم سال تحصیلی 96-95
|
ردیف |
تاریخ |
بند برنامه عملیاتی |
فعالیت انجام شده مربوط به دبیرخانه |
فعالیت انجام شده شهرستان ازنا |
||
|
1 |
6/7/95 |
|
|
ارسال لیست مشخصات گروه علوم اجتماعی استان و آدرس وبلاگاستان |
||
|
2 |
13/7/95 |
شرکت در وب کنفر انس درس پژوهی |
|
گارگاه درس پژوهی |
||
|
3 |
27/7/95 |
بازدید از مدارس ناحیه یک و ارسال گزارش به دبیر خانه |
|
بازدید از مدارسشهید رضیعی ازنا |
||
|
4 |
4/8/95 |
بازدید از مدارس شهرستان دورود و ارسال گزارش به دبیر خانه |
|
|
||
|
5 |
11/8/95 |
بازدید از مدارس شهرستان کوهدشت و ارسال گزارش به دبیر خانه |
|
بازدید از مدارس دخترانه ازنا شاهد |
||
|
6 |
18/8/95 |
نشست هم اندیشی با محوریت درس پژوهی و سیره علویو ارسال گزارش کارگاه آموزشی فرایند درسپژوهی به دبیر خانه |
|
تشکیل گروه تلگرامی |
||
|
7 |
25/8/95 |
تشکیل گروه تلگرامی و تعامل با سرگروه های مناطق و شهرستان ها |
|
تشکیل گروه تلگرامی شهرستان ازنا |
||
|
8 |
2/9/95 |
برگزاری کلاس کارگاهی درس جامعه شناسی در ناحیه یک توسط عارف شاکرمی |
|
برگزاری کلاس کارگاهی درس جامعه شناسی |
||
|
9 |
9/9/95 |
برگزاری کلاس کارگاهی درس جامعه شناسی در ناحیه دو توسط عارف شاکرمی |
|
برگزاری کلاس کارگاهی درس جامعه شناسی |
||
|
10 |
16/9/95 |
برگزاری کلاس کارگاهی درس جامعه شناسی در در محل گروه های آموزشی توسط حسن اسماعیل زاده |
|
برگزاری کلاس کارگاهی درس جامعه شناسی |
||
|
11 |
23/9/95 |
برگزاری کلاس کارگاهی درس سواد رسانه ای در ناحیه یک توسط حسن اسماعیل زاده |
|
ارسال نمونه سوال و بارم بندی از طریق وبلاگ و تلگرام |
||
|
12 |
30/9/95 |
ارسال نمونه سوال و بارم بندی از طریق وبلاگ و تلگرام به همکاران |
|
مراقبت امتحانات |
||
|
13 |
7/10/95 |
مراقبت امتحانات |
|
|
||
|
14 |
14/10/95 |
تعطیل رسمی |
|
|
||
|
15 |
21/10/95 |
بازبینی 5درصداوراق |
|
|
||
|
16 |
28/10/95 |
|
|
|
|
ردیف |
تاریخ |
بند برنامه عملیاتی |
|
فعالیت انجام شده شهرستان ازنا سال 96-95 |
||
|
1 |
6/7/95 |
|
|
ارسال لیست مشخصات گروه علوم اجتماعی استان و آدرس وبلاگاستان |
||
|
2 |
13/7/95 |
شرکت در وب کنفر انس درس پژوهی |
|
گارگاه درس پژوهی |
||
|
3 |
27/7/95 |
بازدید از مدارس ناحیه یک و ارسال گزارش به دبیر خانه |
|
بازدید از مدارسشهید رضیعی ازنا |
||
|
4 |
4/8/95 |
بازدید از مدارس شهرستان دورود و ارسال گزارش به دبیر خانه |
|
|
||
|
5 |
11/8/95 |
بازدید از مدارس شهرستان کوهدشت و ارسال گزارش به دبیر خانه |
|
بازدید از مدارس دخترانه ازنا شاهد |
||
|
6 |
18/8/95 |
نشست هم اندیشی با محوریت درس پژوهی و سیره علویو ارسال گزارش کارگاه آموزشی فرایند درسپژوهی به دبیر خانه |
|
تشکیل گروه تلگرامی |
||
|
7 |
25/8/95 |
تشکیل گروه تلگرامی و تعامل با سرگروه های مناطق و شهرستان ها |
|
تشکیل گروه تلگرامی شهرستان ازنا |
||
|
8 |
2/9/95 |
برگزاری کلاس کارگاهی درس جامعه شناسی در ناحیه یک توسط عارف شاکرمی |
|
برگزاری کلاس کارگاهی درس جامعه شناسی |
||
|
9 |
9/9/95 |
برگزاری کلاس کارگاهی درس جامعه شناسی در ناحیه دو توسط عارف شاکرمی |
|
برگزاری کلاس کارگاهی درس جامعه شناسی |
||
|
10 |
16/9/95 |
برگزاری کلاس کارگاهی درس جامعه شناسی در در محل گروه های آموزشی توسط حسن اسماعیل زاده |
|
برگزاری کلاس کارگاهی درس جامعه شناسی |
||
|
11 |
23/9/95 |
برگزاری کلاس کارگاهی درس سواد رسانه ای در ناحیه یک توسط حسن اسماعیل زاده |
|
ارسال نمونه سوال و بارم بندی از طریق وبلاگ و تلگرام |
||
|
12 |
30/9/95 |
ارسال نمونه سوال و بارم بندی از طریق وبلاگ و تلگرام به همکاران |
|
مراقبت امتحانات |
||
|
13 |
7/10/95 |
مراقبت امتحانات |
|
|
||
|
14 |
14/10/95 |
تعطیل رسمی |
|
|
||
|
15 |
21/10/95 |
بازبینی 5درصداوراق |
|
|
||
|
16 |
28/10/95 |
|
|
|
برنامه عملیاتی سال96-95
|
برنامه
|
شرح فعالیت
|
زمان اجرا |
امتیاز |
ملاحظات |
|
طراحی آموزشی |
- تنظیم برنامه عملیاتی سالانه و ارسال مشخصات سرگروهها و دبیران |
مهر ماه
|
3 |
|
|
- نظارت برفرایند آموزش |
در طول سال تحصیلی |
10 |
|
|
|
- برگزاری کارگاه آموزشی فرایند درسپژوهی |
در طول سال تحصیلی |
10 |
-در سطح استان برای سرگروههای شهرستانها و مناطق -در سطح شهرستانها و مناطق، برای همکاران |
|
|
خلاقیت و نوآوری |
- برگزاری نشست علمی تخصصی با محوریت آموزش فرایند درسپژوهی |
آذر ماه
|
8 |
|
|
- ایجاد و به روزرسانی وبلاگ، کلینیک مجازی و ... جهت ارتباط با دبیران |
در طول سال تحصیلی |
5 |
|
|
|
نقد و بررسی |
نقد و بررسی کتاب جامعه شناسی 1 |
بهمن ماه |
15 |
برنامه بومی |
|
نقد و بررسی کتاب تفکر و سواد رسانهای |
اسفند ماه |
15 |
برنامه بومی |
|
|
سنجش و ارزشیابی |
-بازبینی 5 الی 10 درصد اوراق امتحانی(نهایی، هماهنگ و داخلی) و ارایه گزارش |
در طول سال تحصیلی |
5 |
|
|
-بررسی نتایج امتحانات نهایی 95 و ارایه گزارش |
آبان ماه |
2 |
|
|
|
-تهیه بانک سوال جامعه شناسی 1 |
فروردین ماه |
15 |
برنامه بومی |
|
|
ارایه گزارش عملکرد گروه و شهرستانها و مناطق استان |
اردیبهشت ماه |
5 |
|
|
|
سایر برنامههای اجرایی |
ارتباط با انجمن های علمی-المپیاد علمی-دعوت از نویسندگان و سایر برنامههای محول شده از طرف استان. |
|
7 |
برنامه بومی |
|
جمع امتیازات |
100 |
|
||
سوالت و جواب امادگی دفاعی
- منیت در زبان فارسی چیست؟امنیت در زبان فارسی به معنی در امان بودن از آسیب ها ، امن بودن ، در پناه بودن ، نداشتن دلهره ، نگرانی و ترس.
- امنیت چیست؟در ساده ترین تعریف ، امنیت یعنی دور بودن از خطراتی که علیه منافع مادی ( جان ، مال ، سرزمین و ...) و ارزش های معنوی ( دین ، فرهنگ ، اعتقادات و ...) ما وجود دارد.
- امنیت چگونه نیازی است و ریشه و سر چشمه آن چیست؟چرا؟نیاز فطری است و ریشه و سرچشمه آن ایمان به خداست زیرا کسی که به خداوند توانا ایمان داشته باشد ، دارای تکیه گاهی روحی و معنوی است که به اواطمینان و آرامش می بخشد.
- امنیت از نظراسلام و قرآن چیست؟امنیت یکی از نعمتهای بزرگی است که خداوند به انسان عطا کرده تا در سایه آن ، در جهت بندگی و رضایت آفریدگار خویش حرکت کند.
- مهمترین دلیل اجتماعی زندگی کردن انسان در شهرها چگونه بوده است؟نیاز آنها به امنیت مشترک بوده است بنابراین یکی از عوامل اصلی و اولیه پیدایش سکونت گاهها وشهر ها نیاز به امنیت بوده است .
- عوامل نا امنی را نامبرده و با هم مقایسه کنید؟عوامل داخلی و بیرونی مانند جنگها ، ماهواره ها و رسانه که ساخته خود انسانهاست –در نا امنی داخلی ، ریشه های خطر در داخل مرز های یک کشور یا جامعه نهفته است،مانند هرج و مرج ، شورش ، جدایی طلبی و...اما در نا امنی خارجی ، عوامل بیرون از مرزها قرار دارند ، عواملی مانند تحریم های اقتصادی ، تبلیغات منفی ، رسانه های بیگانه و..
- مهمترین وظیفه هر حکومت چیست؟امروزه مهمترین وظیفه هر حکومتی تامین امنیت شهروندان آن است ، به طوری که همه احساس آرامش داشته باشند.
- ابعاد امنیت را نام ببرید؟نظامی ، اقتصادی ، سیاسی ، اجتماعی ، فرهنگی ، زیست محیطی
- امنیت نظامی چگونه امنیتی است؟امنیت نظامی به معنای توان پاسداری و دفاع مردم یک کشور از سرزمین و شهروندان خود است که به وسیله نیروی نظامی و ابزارهای دفاعی امکان پذیر می شود.
- علائم امنیت اقتصادی را بنویسید؟داشتن ثبات اقتصادی ، تولید انبوه ، صادرات زیاد ، کافی بودن منابع مالی ، تامین رفاه اقتصادی و معیشت مردم و...از علائم امنیت اقتصادی است.
- چه کشوری از نظر امنیت اقتصادی آسیب پذیر است؟اگرکشوری از نظر داشتن پایه ها و زیر بناهای اقتصادی ضعیف باشد از نظر امنیت اقتصادی آسیب پذیر خواهد بود
- وظایف حکومت را برای حفظ امنیت سیاسی بنویسید؟1. فراهم کردن حضور افراد در فعالیتهای سیاسی 2. جلوگیری از هرج و مرج سیاسی 3. ممانعت از دخالت بیگانگان در امور کشور از وظایف حکومت برای حفظ امنیت سیاسی است
- امنیت سیاسی چیست؟امنیت سیاسی بدان معناست که بیگانگان به جای مردم تصمیم نگیرند و مردم خود بتوانند سرنوشت خویش را تعیین کنند
- چگونه کشوری دارای امنیت اجتماعی و فرهنگی است؟وقتیکه یک ملت توانایی حفظ الگوهای اجتماعی و سنتی مانند زبان ، مذهب ، آداب و رسوم ، نوع پوشش و... خود را داشته باشد دارای امنیت اجتماعی و فرهنگی است
- چگونه زمینه نابودی اجتماعی وفرهنگی یک کشور فراهم می شود؟اگر اعضای یک جامعه ریشه های فرهنگی و اعتقادی خود را از دست بدهند، به تدریج از اصل و اساس خود دور می شوند ، و زمینه نابودی اجتماعی و فرهنگی خود را فراهم می کنند.
- امنیت زیست محیطی به چه معنا می باشد؟ مثال بزنید. امنیت زیست محیطی به معنی پایداری محیط زیست و طبیعت جانوری و گیاهی اطراف ماست –مثال وقوع سیلاب های بزرگ ، از بین رفتن جنگل ها ، گرم شدن هوای کره زمین
- تهدید چیست؟به خطراتی که امنیت ما را از بین ببرد تهدید می گویند.
- معنی لغوی تهدید چیست؟تهدید به معنی ترساندن وبیم دادن
- انواع تهدید را از نظر منشاء آن نامبرده و توضیح دهید؟تهدیداتطبیعی و انسانی
- تهدیدات انسانی چند نوع است ؟ توضیح دهید.تهدید سخت تهدید نرم
- تهدید نرم با چه هدفی صورت میگیرد؟تهدید نرم با این هدف صورت میگیرد که یک ملت از ارزش های خود دست بر دارد و به ارزشهای دیگران تمایل پیدا کند
- تهدید در مقابل چه چیزی وجود دارد؟تهدید در مقابل امنیت قرار دارد زیرا هدف تهدید از بین بردن امنیت است . در واقع تهدید برای تاثیر گذاشتن بر اراده ، اعتقادات و افکار دیگران به منظور تسلیم کردن آنها در برابر خواست تهدید کنندگان است
- ابعاد یا انواع تهدید را نام ببرید؟1. تهدید سیاسی 2. تهدید اقتصادی 3. تهدید نظامی 4. تهدید فرهنگی و اجتماعی 5. تهدید زیست محیطی
- مهمترین تهدید علیه هر کشوری چیست؟ 1. فقر 2. عقب ماندگی اقتصادی
- تهدیدات فرهنگی اجتماعی چه ریشه هایی دارند؟ نام ببرید؟ریشه های آن داخلی یا خارجی است مثل بی سوادی ، مواد مخدر ، فساد
- تهدیدات زیست محیطی شامل چه مواردی می شود ؟1.آلودگی هوا وآبها 2. گرم شدن کره زمین 3. از بین رفتن جنگل ها 4. بالا آمدن آب دریا ها 5. احتمال وقوع زلزله
- تهاجم را تعریف کنید ؟تهاجم به معنی شبیخون، هجوم و حمله یک کشور به کشوری دیگر به منظور اشغال و سلطه بر سرزمین است
- چه موقع تهاجم آغاز می شود ؟ کشور تهدید کننده سعی می کند ، با تهدید وایجاد ترس میزان توان و آمادگی دفاعی آن کشور را آزمایش کند . اگر آن کشور آماده نبود آن وقت تهاجم آغاز می شود .
- چگونگی تهاجم در گذشته و امروز را مقایسه کنید ؟تهاجم در گذشته بیشتر شکل نظامی داشت ، اما وضعیت جهان امروز به گونه ای است که احتمال تهاجم نظامی در آن کمتر است ، در مقابل تهاجم فرهنگی بیشتر از گذشته صورت می گیرد
- ابزار مهم مقابله با تهاجم خارجی چیست ؟علاوه بر آمادگی نظامی ، آمادگی فرهنگی نیز هست
- آمادگی دفاعی چیست ؟به هر گونه آمادگی در مقابل تهاجم آمادگی دفاعی گفته می شود
- آمادگی دفاعی بر چه اساسی استوار است؟ الف) آمادگی اعتقادی ، روحی ومعنوی ب) آمادگی نظامی ، سیاسی واقتصادی
- تهاجم نظامی، سیاسی چگونه صورت میگیرد ؟ در تهاجم نظامی دشمن با ابزار های مادی مانند هواپیما ، تانک و سرباز به قصد اشغال یک کشور می کند. اما در تهاجم فرهنگی ، دشمن با ابزارهای غیر نظامی دست به حمله می زند
- هدف اصلی دشمن از تهاجم فرهنگی چیست ؟ در تهاجم فرهنگی ، اشغال ذهن و اعتقادات و تغییر ارزش ها وباور های دینی مردم ، هدف اصلی دشمن است.
- تهاجم نظامی با تهاجم فرهنگی را مقایسه کنید؟ در تهاجم نظامی هدف تصرف خاک است ولی در تهاجم فرهنگی فکر وذهن است در نظامی مدت معمولا کوتاه و محدود ولی فرهنگی تدریجی ، بلند مدت و نا محدود در نظامی ابزار تهاجم توپ و تانک و موشک ولی فرهنگی امواج ماهواره ها ، فیلمها ی سینمایی رسانه در نظامی آثار آن تلفات انسانی ، زیانهای اقتصادی ولی فرهنگی فساد اخلاقی شیوع موادمخدر ، فروپاشی خانواده ها در نظامی مکانهای مورد تهاجم مراکز اقتصادی و نظامی است ولی در فرهنگی مدارس، دانشگاهها و مراکز فرهنگی است
- اهداف تهاجم فرهنگی را بنویسید ؟ 1. اسلام ستیزی و جلوگیری از اسلام گرایی 2. ایجاد بحران های اخلاقی و از بین بردن امنیت اخلاقی جامعه 3. از بین بردن ارزشهای دینی و ملی جامعه 4. ایجاد روحیه یاس و نا امیدی در جامعه
بقیه در ادامه مطالب
درس دوم: جنگ ودفاع
- جنگ چیست؟ جنگ نبرد خشن و مسلحانه ای است که بین دو یا چند اجتماع مستقل اتفاق می افتد.
- دلایل شروع جنگ های بزرگ را بنویسید؟1.طمع به خاک کشور دیگر و رسیدن به منافع مادی 2. تحت تسلط قرار دادن کشور های دیگر 3. اختلافات مرزی و منطقه ای 4. اختلافات سیاسی ، قومی ، مذهبی 5. روحیه خود خواهی و قدرت طلبی حاکمان
- چرا جنگ امر خوشایندی نیست و افراد عاقل آن را دوست ندارند؟ زیرا می دانند افراد زیادی در جنگ کشته می شوند و آسیب های فراوانی به امکانات و ثروت های مادی و معنوی هر دو طرف وارد می شود اما اگر تهاجمی صورت پذیرد تحت هر شرایطی باید دفاع کرد زیرا به همان اندازه که جنگ عملی ناخوشایند و ناپسند است دفاع امری عقلانی و پسندیده می باشد.
- قرآن درباره دفاع چه می فرماید ؟ اگر خداوند بعضی از مردم را به وسیله بعضی دیگر دفع نمی کرد صومعه ها ، کلیساها ، کنیسه ها و مساجدی که نام خدا در آنها بسیار برده می شود ویران می شد.
- دفاع از نظر لغت به چه معنی می باشد ؟ دفاع از نظر لغوی به معنی بدی و آزاری را از خود یا از دیگران دور کردن ، وطن و ناموس و حقوق خود را از دستبرد دشمن حفظ کردن ، آمده است
- دفاع چیست؟ بنابراین دفاع به مجموعه اقداماتی گفته می شود که انسان برای حفظ و حراست از حیات ، اعتقادات ، سرزمین و..خود در برابر خطراتی که او را تهدید می کند انجام می دهد
- انواع دفاع را نام ببرید؟ دفاع آگاهانه و غریزی
- دفاع غریزی راتوضیح دهید؟به دفاعی که ناخود آگاه انجام می شود و در بین تمام موجودات زنده مشترک است دفاع غریزی می گویند . حمله به دشمن یا حتی فرار سریع جانوران از محدوده ای که در آن احساس خطر می کنند ، از نوع دفاع غریزی است
- دفاع آگاهانه را توضیح دهید ؟دفاع آگاهانه مخصوص انسان است و با استفاده از عقل و اراده و اختیار صورت می گیرد در دفاع آگاهانه انسان نوع و شیوه دفاع خود در برابر تهدیدات را متناسب با شرایط زمانی ، مکانی و چگونگی خطر و... انتخاب می کند .
- دفاع آگاهانه شامل چه مواردی می شود ؟1. دفاعاز اصول و ارزشهای دینی و ملی 2. دفاع از حق در برابر باطل 3. دفاع از ناموس در برابر بیگانگان 4. دفاع از مظلومان در برابر ظالمان 5. دفاع از کشور و سرزمین
- نقش دفاع را در زندگی انسان بگویید؟ دفاع در زندگی انسان نقش مهمی دارد زیرا تمام انسانها امنیت و آرامش را دوست دارند و بهدنبال حفظ آن در زندگی فردی و اجتماعی خویش هستند.
- آیه 249 سوره بقره به چه اشاره دارد؟ چه بسا گروهی اندک که بر گروهی بسیار به اذن خدا پیروز شدند.
- آثار و نتایج دفاع را بنویسید؟1. حفظ سرزمین و حراست از ارزش های جامعه 2. سربلندی مردم و حفظ اعتبار کشور در مقابل جهانیان 3. پیشگیری از طمع و تجاوز سایر کشور ها 4. جلوگیری از ظلم و فساد تجاوز گران 5. جلوگیری از ایجاد نا امنی در جامعه
درس سوم: انقلاب اسلامی ،تداوم نهضت عاشورا
- انقلاب در چه تاریخی به پیروزی رسید و مردم به چه نظامیرای دادند؟بهمن ماه سال 1357 و بیش از 98 درصد به نظام جمهوری اسلامی رای آری دادند
- انقلاب در لغت به چه معناست؟به معنی دگرگون شدن ، زیر و رو شدن ، تغییر و تحول ، قیام گروهی برای واژگون کردن یک حکومت و.. آمده است.
- انقلاب اسلامی ایران به چه معناست؟ به معنی قیام و اراده مردم مسلمان و با ایمان ما برای سرنگونی حکومت ستم شاهی و بر قراری حق و عدالت بر اساس مکتب انسان ساز اسلام است
- ریشه های انقلاب اسلامی را بنویسید؟ 1 . اعتقاد مردم به اسلام 2. پیروی آنها از پیامبر اسلام و ائمه اطهار(ع)
- دوامانت بزرگی که پیامبر (ص) پس از خود برای امت خود بهیادگار گذاشت رانام ببرید؟قرآن و اهل بیت علیهم اسلام
- مردم ما چه درسی از امام حسین علیه السلام آموختند؟ مردم ما درس عزت و آزادگیرا از مکتب امام حسین علیه السلام و قیام عاشورا آموخته اند و نمی توانند در مقابل ظلم و ستم بی عدالتی و اهانت به اعتقادات دینی خود ساکن بمانند.
- زمینه های وقوع انقلاب اسلامی را بنویسید؟ 1.بی اعتنایی و بی احترامی شاه و حکومتش به احکام و قوانین اسلام 2. دیکتاتوری شاه 3. وابستگی اقتصادی به بیگانگان 4. دوستی با رژیم اشغالگر سرزمین فلسطین 5. محرومیت اقتصادی اکثریت مردم ایران 6. عدم وجود شرایط مناسب برای تحصیل کودکان و نوجوانان
- شاه و حکومتش با چه اقداماتی به اسلام بی احترامی میکردند؟1.بی توجهی رژیم شاه به دستورات اسلامی در جامعه 2. گسترش بی حجابی و بی بند و باری 3. ایجاد مراکز فروش و مصرف مشروبات الکلی 4. گسترش فساد در جامعه و در میان مسولین حکومت 5.جلوگیری از فعالیت های تبلیغی روحانیون و حق طلبان
- ویژگی های انقلاب اسلامی ایران را بنویسید ؟ 1.رهبری امام خمینی و پیشگامی روحانیت 2. وحدت و یکپارچگی مردم 3. اعتقاد به اسلام و الگو قرار دادن قیام امام حسین علیه السلام 4. عدم وابستگی انقلاب اسلامی به قدرت های بیگانه
- از چه سالی امام خمینی سکوت را ممنوع کرد ؟ بعد از حوادث سال 1341 سکوت در برابر شاه خائن و حکومت ستمگرش را جایز نمی دانست
- پس از دستگیری امام در قم یکی از سران نظامی به امام چهگفت و در پاسخ چه فرمود؟ سربازان و طرفداران تو کجا هستند مگر تو می توانی جلوی این حکومت بزرگ بایستی ؟ حضرت امام با لحنی مطمئن و محکم به او می گوید طرفداران من در گهواره ها خفته اند.
- نتایج و دستاوردهای انقلاب اسلامی ایران را بنویسید؟ 1. استقرار اسلام و نظام جمهوری اسلامی بارای مردم 2.برقراری استقلال و آزادی 3. عمران و آبادانی کشور 4. شکوفایی و پیشرفت کشور 5. حمایت از مظلومان در سراسر کشور
- خواسته اصلی مردم از نظام و انقلاب چه بود ؟ اجرای اسلام و دستورات دین خدا
- چند دستاورد ارزشمند انقلاب اسلامی را بنویسید؟ ، احیای نمازهای جمعه و جماعت رعایت حجاب اسلامی ، بسته شدن مراکز فساد ، تصویب و اجرای قانون اساسی طبق آیات نورانی قرآن و سنت پیامبر (ص) و ائمه(ع) و تصویب اصل ولایت فقیه برای رهبری نظام در قانون اساسی
- امام در موردحفظ و تداوم انقلاب اسلامی چه فرموده است؟حفظ و دفاعاز انقلاب اسلامی مهم تر از پیروزی آن است
- دشمن با چه اقداماتی تصمیم به نابودی انقلاب گرفت ؟ کودتا ، تحمیل جنگ هشت ساله به ایران و محاصره اقتصادی
- خطرناک ترین روش دشمن برای نابودی انقلاب چه روشی است ؟ ایجادجنگ نرم و استفادهاز روش های ضد فرهنگی و رواج فساد اخلاقی و بی بند و باری ، ایجاد بدبینی نسبت به اسلام و قوانین آن و ایجاد اختلاف بین مردم است.
- راه حفظ و ادامه انقلاب چیست؟ ایمان به خدا ، وحدت مردم و پیروی از رهبری
- وظیفه دانش آموزان در حفظ انقلاب چیست؟ با اعتقاد به قرآن کریم با خدای خود عهد می بندیم تا با استفاده از تفکر و تعقل ، کسب علم و دانش و با اخلاق نیکو و عمل صالح
درس چهارم : بسیج ، مدرسه عشق
- امام خمینی (ره) در مورد بسیج چه فرمایشی داشتند؟ بسیج مدرسه عشق ، مکتب شاهدان و شهیدان گمنامی است که پیروانش بر گلدسته های رفیع آن اذان شهادت و رشادت سر داده اند .
- یکی از عوامل مهم پیروزی انقلاب اسلامی چه بود ؟ حضور با انگیزه مردم در تمام صحنه های مورد نیاز سیاسی و اجتماعی جامعه است .
- امام خمینی (ره) در چه تاریخی فرمان تشکیل بسج را صادر کرد ؟ 5 آذر 1358 دستور تشکیل ارتش بیست میلیونی (بسیج) را صادر کرد
- مفهوم بسیج باچه چیزهایی آمیخته است ؟ دفاع از اصول و ارزشهای دینی ، مقاومت در برابر دشمنان ، پایداری در مقابل متجاوزان و ایثار و فداکاری برای حفظ استقلال و سر بلندی میهن ما در هم آمیخته است
- مفهوم بسیج از نظر حضرت آیه ا.. خامنه ای چیست؟ بسیج عبارت است از مجموعه ای که در آن پاک ترین انسانها ، فداکار ترین و آماده به کار ترین جوانان کشور ، در راه اهداف عالی این امت ، برای به کمال رساندن و به خوشبختی رساندن این کشور جمع شده اند
- سلاح نیروهای بسیجی چه بود ؟ ایمان ، اعتقاد ، ایثار و فداکاری
- نیرو های بسیجی چه افرادی بودند ؟ چه اعتقادی داشتند؟ و دفاع از کشور را از چه کسی آموخته بودند؟مردم عادی کوچه و خیابانهای میهن اسلامی ما بودند و معتقد بودند که برای حفظ استقلال جمهوری اسلامی ایران و ارزش های بدست آمده باید در مقابل متجاوزین پایداری کرد و این پایداری را از سرور شهیدان حضرت ابا عبد ا.. آموختند و شهادت در این راه مقدس را پاداشی بزرگ از جانب خداوند می دانستند
- دشمنان پس از پایان جنگ به چه نتیجه ای رسیدند ؟ وظیفهمهم بسیج بعد از دفاع مقدس چیست ؟باتهاجم نظامی نمی توانند به اهداف خود برسند به همین جهت نوع تهاجم از نظامی به فرهنگی و از جنگ سخت به جنگ نرم تغییر کرد وظیفه مهم بسیج و نیرو های بسیجی مقابله با تهاجم فرهنگی و جنگ نرم دشمنان است
- برنامه ها و وظایف بسیج دانش آموزی را بنویسید ؟ 1. تقویت اعتقادات دینی و آگاهی سیاسی دانش آموزان 2. تربیت دانش آموزانی منطبق با الگوهای دینی 3. برنامه ریزی برای پر کردن اوقات فراغت دانش آموزان 4. مشارکت دانش آموزان در زمینه های فرهنگی ، سیاسی و سازندگی 5. تقویت توان علمی دانش آموزان و تشکیل انجمن های علمی و ادبی 6. برگزاری مسابقات در زمینه های علمی ، فرهنگی ، ادبی و داستان نویسی 7. آموزش رشته های مختلف ورزشی و برگزاری اردوهای متنوع و با نشاط
- فعالیت های بسیج را بنویسید ؟ 1.علمی و پژوهشی 2. فرهنگی و هنری 3. سیاسی 4. سازندگی و امداد رسانی 5. ورزشی
- فعالیتهای سیاسی بسیج رانام ببرید؟ 1 تلاش در جهت بالا بردن آگاهی سیاسی مردم 2. حضور در صحنه های مهم سیاسی ، مانند انتخابات ، راهپیمایی ها، نمازهای جمعه و جماعت 3. ترویج و تبلیغ اندیشه های امام خمینی و مقام معظم رهبری
درس پنجم : هشت سال دفاع مقدس
- سپاه پاسداران در چه سالی تاسیس شد ؟ اردیبهشت 1358
- جنگ در چه تاریخی آغاز شد ؟ سی و یکم شهریور 1359
- امام خمینی پس از حمله عراق به ایران چه گفت ؟من از ملت ایران خواهانم که در هر مسئله ای که پیش می آید ، قوی باشند ، قدرتمند باشند ، متکی به خدای تبارک و تعالی باشند و از هیچ چیز باک نداشته باشند . ما از آن قدرت های بزرگ نترسیدیم ، این (صدام ) که قدرتی ندارد ، عراق که چیزی نیست
- خرمشهر در چه تاریخی سقوط کرد ؟ چهارم آبان 1359
- عملیات ثامن الائمه چه نتیجه ای داشت ؟ باعث شکست محاصره آبادان شد
- خرمشهر در چه تاریخی آزاد شد ؟ سوم خرداد 1361
- جنگ تحمیلی در چه تاریخی به پایان رسید ؟ با پذیرش قطعنامه صلح ، مرداد1367
- چرا ما خود را پیروز جنگ میدانیم ؟1. چون ما در این جنگ اجازه ندادیم حتی یک وجب از خاک میهنمان در اشغال تجاوز گران باقی بماند .2 . ما در حالی از سرزمینمان دفاع کردیم که هیچکدام از قدرت های سیاسی و نظامی جهان از ما حمایت نمی کردند. 3. ما در شرایطی دشمن را از کشورمان بیرون کردیم که اغلب کشور های منطقه و همچنین قدرت های سیاسی و نظامی دنیا از صدام حمایت سیاسی ، نظامی و اقتصادی می کردند. 4. برای تصرف خاک عراق جنگ نکردیم ، بلکه برای حفظ استقلال و یکپارچگی کشورمان دفاع کردیم.
- چرا ما جنگ را دفاع مقدس می دانیم ؟ 1. هشت سال دفاع ما برای حفظ استقلال و تمامیت ارضی کشور بود 2. استقامت ما در برابر ظالمین ، اطاعت از فرمان خداوند برای دفع فتنه بیگانگان بود 3. هشت سال مقاومت ما به منظور حفظ ارزش های دینی و ملی جامعه بود. 4. هشت سال ایستادگی ما برای دفع تجاوز دشمن و رسیدن به صلح و امنیت بود.
- دستاورد های داخلی هشت سال دفاع مقدس را نام ببرید ؟ 1. اعتماد به نفس و خود باوری 2. تولد تفکر بسیجی 3. پیشرفت در صنایع دفاعی کشور 4 . کسب تجارب نظامی 5. ترویج فرهنگ ایثار و شهادت 6. نقش آفرینی مساجد در دفاع از میهن
- نقش مسجد در دوران دفاع مقدس به چه شکل بود؟ مسجد نقش تعیین کننده ای داشته به گونه ای که در دوران هشت سال دفاع مقدس ، مساجدپایگاه بزرگی در ترویج فرهنگ ایثار و شهادت ، اعزام نیرو ها ی بسیجی ، جمع آوری کمک های مردمی برای کمک به مدافعان میهن بودند .
- تعداد شهدا ، جانبازان واسیران جنگ را بنویسید ؟ در دوران جنگ بیش از 188000 شهید ، 400000 جانباز و بیش از 42000 اسیر درس ششم : مردان مبارز
- چه کسانی در ترویج اسلام در زمان پیامبر (ص) نقش بسیاری داشتند؟ سلمان ، عمار یاسر ، ابوذر و مقداد
- سلمان فارسی کیست؟ و چگونه مسلمان شد و چه اقداماتی داشت؟ سلمان یک ایرانی بود که در جی اصفهان به دنیا آمد نامش روز به بود و در خانواده ای زردشتی بزرگ شده بود از اقدامات ایشان پیشنهاد حفر خندق دور مدینه بود
- پیامبر (ص) در مورد سلمان چه فرمودند ؟ سلمان از ما اهل بیت است .
- وقتی مسلمانان از اصل و نسب سلمان پرسیدند ، سلمان چه گفت ؟من مسلمانم ، بنده ای از بندگان خداوند یکتایم ، من گمراه بودم ، خدایم با محمد (ص) هدایتم نمود برده بودم خداوند توسط محمد(ص) آزادم کرد فقیرو بی چیز بودم به دست محمد (ص) بی نیازم کرد
- پیامبر (ص) وقتی از رفتار مسلمانان با سلمان آگاه شد چه فرمود ؟ ای قریشیان نسب افتخار آمیز هر کس دین اوست ، مردانگی هر کس خلق و خو و شخصیت اوست و اصل و ریشه هر کس عقل و فهم اوست
- پس از فتح ایران سلمان به چه مقامی رسید ؟ با مشورت امیر المومنین استاندار مدائن شد .
درس هفتم : زنان قهرمان
98- نمونه ای از زنان قهرمان در تاریخ زندگی اسلام را نام ببرید ؟ ملکه قوم سبا ، آسیه همسر فرعون ، مادر حضرت موسی ، حضرت مریم ،حضرت خدیجه ، سمیه و حضرت فاطمه
درس هشتم : پدافند غیر عامل
99-حوادث طبیعی را نام ببرید ؟ زلزله ، طوفان های سهمگین ، سقوط بهمن ، گرد باد و سونامی
100- حوادث غیر طبیعی را نام ببرید ؟آتش سوزی ، تصادف ، انفجار ، ترور ، آلودگی هوا ، جنگ
101- جنگ جزء حادثه طبیعی است یا غیر طبیعی ؟غیر طبیعی
102- کشور پهناور ایران در طول تاریخ به چه دلایل در معرض حوادث طبیعی و غیر طبیعی بوده؟ به دلیل ویژگیهای جغرافیایی ، اقتصادی ، فرهنگی و سیاسی و واقع شدن در منطقه حساس خاورمیانه و بهره مندی از ذخایر طبیعی
103- رهبر انقلاب اسلامی در رابطه با دفاع در برابر حوادث غیر طبیعی چه می فرمایند؟دفاع جزئی از هویت یک ملت زنده است ، هرملتی که نتواند از خود دفاع کند زنده نیست
104- دفاع به چند بخش تقسیم میشود؟ عامل و غیر عامل
105- دفاع یا پدافند چیست ؟ به مجموعه اقداماتی گفته میشود که انسان برای دفاع از سرزمین ، اعتقادات و... خود در برابر خطراتی که او را تهدید می کند ،انجام میدهد.
106- دفاع عامل چیست ؟ مقابله و مبارزه مستقیم و استفاده از تجهیزات جنگی به منظور دفع حملات و اقدامات جنگی دشمن پدافند عامل گفته میشود
107- یک نمونه از دفاع عامل را نام ببرید ؟دفاع همه جانبه مردم ایران در مقابل حمله ارتش صدامدر سال 1359 علیه کشوز عزیزمان
108- دفاع غیر عامل را تعریف کنید ؟مجموعه اقداماتب است که بدون ایتفاده از تجهیزات جنگی میتوان انجام داد تا از وارد شدن تلفات جانی به افراد و زیان اقتصادی به مراکز و تاسیسات حیاتی و مهم کشور جلوگیری نکود یا آنها را به حداقل کاهش داد.
109- دفاع غیر عامل در جنگ ها برای چه چیز صورت میگیرد؟مقابله با تهاجمات دشمن وکاهش خسارات ناشی از حملات زمینی ، هوایی ، دریایی صورت میگیرد.
110- خدا در آبه 60 سوره انفال در رابطه با اهمیت آمادگی دفاعی چه می فرماید؟هرقدر که میتوانیم نیروبمان را جمع کنیم و همیشه آماده ی دفاع از سرزمین مان باشیم.
111- در چه کشورهایی از پدافندغیر عامل استفاده کرده اند؟آلمان ،سوئیس ،روسیه
112- چرا کشور ما تهدید میشود؟
1.داشتن ایمان و اعتقاد به اسلام ناب محمدی و ایستادگی در مقابل ظالمین
2.داشتن شرایط قتصادی و بهره مندی از منایع عظیم نفت و گاز
3.موفقیت در عرصه های فناوری های نوین و دستیابی به انرژی هسته ای
4.الگو شدن ایران برای مردم منطقه
113- اهداف اساسی پدافند غیر عامل را نام ببرید؟
1.ایمن سازی مراکز حیاتی و مهم کشور
2.افزایش مقاومت ، حفظ روحیه و انسجام مردم در مقایل تهدیدات
3.فرهنگ سازی و ایجاد باور عمومی در مورد تاثیر پدافند غیر عامل در کاهش آسیب پذیری
4.قانونی کردن رعایت اصول و ضوابط پدافند غیر عامل در طرح های ملی
114- اصول پدافند غیر عامل را نام ببرید؟استتار ،اختفاء ،پراکندگی ، فریب ، مکان یابی
115- استتار راتعریف کنید ؟هم رنگ و هم شکل کردن تاسیسات ، تجهیزات و نیروی انسانی با محیط اطراف است به گونه ای که شناسایی آن برای دشمن بسیار دشوار و تا حدی غیر مکن باشد مانند استفاده از بادگیر سفید در محیط برفی
115- یکی از موثرترین روش های دفاع غیر عامل در دنیاچیست؟استتار
116-برای استتار از چه وسایلی استفاده میکنند ؟رنگ ، تور ، شاخ و یرگ درختان
117- اختفا را تعریف کنید ؟به کلیه کارهایی که از قرار گرفتن تاسیسات ، تجهیزات و نفرات در دید مستقیم دشمن جلوگیری به عمل می آورد مانند پنهان کردن هواپیمای جنگی در تونل
118- روش های اختفا را بگویید؟الف)استفاده مناسب از عوارض زمین و احداث تاسیسات در محلی که به سهولت قابل تشخیص و مشاهده نیاشدب)عادی و غیرمهم جلوه دادن تاسیسات با کارهایی مانند جدول بندی ، درختکاری
119-پراکندگی را تعریف کنید ؟پخش نمودن و عدم تجمع نیرو ها ، تجهیزات و تاسیسات به منظور کاهش آسیب پذیری آنها در مقابل عملیات دشمن
120- فریب را تعریف کنید؟انجام کارهایی که فکر و دید دشمن را از اهداف اصلی و مهم به سوی اهداف فرعی و غیر اصلی و کم اهمیت منحرف نماید
121- مکان یابی را تعریف کنید؟اقدامات اساسی و مهم پدافند غیر عامل ، انتخاب محل مناسب برای ایجاد تاسیسات حیاتی و مهم کشور
122- مزیت هایی که رعایت اصول پدافند هوایی دارد را نام ببرید؟
الف ) قدرت دفاعی کشور را افزایش میدهد و باعث حفظ مراکز و تاسیسات مهم جامعه میشود
ب)هرچه توان و قدرت دفاع عامل و غیرعامل کشور بیشتر باشد ، احتمال تهاجم دشمنان کمتر میشود.
درس نهم : جنگ نرم
123- کشورهای استعمارگر در گذشته برای رسیدن به اهداف خود از چه چیز استفاده میکردند؟از تهاجم نظامی
124- نام دیگر جنگ نظامی چیست ؟جنگ سخت
125- در دنیای امروز کشوراستعمارگر چگونه به منابع خود میرسند ؟سعی میکنند با روش های جدبد و کم هزینه به دنبال منافع خود باشند بر این اساس تهاجم شکل و محتوای دبگری پیدا کرد که در عصر حاضر به آن جنگ نرم گفته میشود.
126- مهمترین ابزار تاثیرگذاری در جنگ نرم چیست ؟رسانه های جمعی
127- جنگ نرم را تعریف کنید؟جنگ نرم درازمدت است و به گونه ای طراحی میشود که به تدریج و قدم به قدم فرهنگ ، اعتقادات ، افکار و حتی نوع پوشش افراد جامعه ای که مورد تهاجم قرار میگیرد ، به سمتی تمایل پیدا کند که خواست برنامه ریزان تامین گردد.
128- شکل های مختلف جنگ نرم را نام ببرید؟جنگ روانی ، جنگ رایانه ای ، جنگ اینترنتی ، شبکه های ماهواره ای
129-خطرناک ترین نوع جنگها چیست ؟ چرا ؟جنگ روانی . زیرا اندیشه، احساس و رفتار انسان ها را مورد هدف قرار میدهد و با تضعیف روحیه و سست کردن ارده افراد ، آن ها را به شکست می کشاند.
130- جنگ روانی را تعریف کنید؟شامل هر نوع اقدامی که به منظور نفوذ در فکر و رفتار طرف مقابل و تضعیف و تخریب روحیه آنها صورت میگیرد
131- در دوره کنونی یکی از موثرترین شیوه برای بهره مندی کدام است؟جنگ روانی
132- اهداف جنگ روانی علیه اسلام و انقلاب اسلامی ایران را بیان کنید؟
1_ تضعیف فرهنگ و تمدن اسلامی و ایرانی
2_ ایجاد شک و تردید در بین مردم نسبت به رهبری جامعه و ناکارآمد نشان دادن نظام اسلامی
3_ ایجاد شکاف و چند دستگی در بین مردم و اقوام و مذاهب مختلف
4_کاهش اعتماد به نفس و از بین بردن روحیه مقاومت مردم
133-نمونه هایی از جنگ روانی را نام ببرید که باعث بالا بردنروحیه فردی و ایجاد ترس در افراد طرف مقابل میشود؟استفاده از نوع آرایش نظامی ، ایجاد تغییرات در چهره سربازان در هنگام جنگ ، استفاده از موسیقی سرودهای رزمی ، رجزخوانی ، علائم و نشانه های خاص
134- آیا هدف از جنگ روانی ضربه زدن به جسم انسان است؟ خیر بلکه روح ، روان ، فکر ، اندیشه ، احساسات و در نهایت تغییر رفتار و خواسته های انسان است
135- میزان اثرگذاری جنگ روانی بر روی اشخاص به چه ویژگی هایی بستگی دارد؟از یک طرف به ویژگیهای شخصیتی افراد مانند : اعتقادات دینی ، شجاعت ، اعتماد به نفس ، پایبندی به ارزش های اخلاقی و... . از طرف دیگر به میزان علم و آگاهی انسانها و نیز شناخت دوستان و دشمنان واقعی بستگی دارد.
136-روش های جنگ روانی را نام ببرید؟تبلیغات ، شایعه، تحریف واقعیات ، تفرقه افکنی ، ترور،
137-تبلیغات را تعریف کنید؟منتقل کردن و رساندن پیام ، افکار و عقاید به دیگران است.
138- شایعه را تعریف کنید؟انتشار مطالب و اخباری است که درستی و نادرستی آن معلوم نیست و عموما منبع مطمئن و مشخصی هم ندارد
139-از نظر اخلاقی و دینی معمولا شایعه به چه چیزهایی گفته میشود؟مجموعه ای از غیبت ف تهمت ، نشر مطالب غیر مطمئن است که بر اساس احکام صریح اسلامی تایید یا سکوت در برابر آن و عدم مقابله با آن گناه محسوب میشود
140- در آیات قرآن کریم در رابطه با شایعه چه تاکیدی شدهاست؟در مورد اموری که اطلاع و علم کافی درباره ی ان ندارند بررسی کنند زیرا چشم و گوش و زبان و قلب انسان در پیشگاه خداوند مسول هستند
141- تحریف واقعیات را تعریف کنید؟منحرف کردن خبری از مسیر و موضوع اصلی خود که به طور انحراف اذهان مردم از حق به سوی باطل صورت میگیرد
142- در تحریف واقعیات سخن به چه صورت بیان میشود؟معمولا دروغ گفته نمیشود بلکه وافعیات به صورت دیگری بیان میشود که با اصل موضوع تفاوت زیادی دارد .در تحریف وافعیات گاهی کلماتی به متن اصلی اضافه یا از آن کم میشود
143- تفرقه افکنی را تعریف کنید؟از روش های جنگ روانی ، دامن زدن له اختلافات موجود در یک یا چند کشور است که به منظور ایجاد بدبینی و به وجود آوردن درگیری و در نهایت برای از بین بردن وحدت و یکپارچگی یک جامعه صورت میگیرد
144- ترور به چه معنی است؟تهدید و تلاش برای ایجاد ترس و حشت در مورد یک گروه یا یک کشور جهت تحت فشار قرار دادن آنها به منظور تسلیم در برابر خواسته های طراحان آن میباشد.
145- ترور چند نوع است؟ترور شخص و ترور شخصیت
146- ترور شخص چگونه است؟در ترور شخص افراد موجه ، توانمند و ارزشمند یک کشور که نقش موثری در آگاهی مردم و پیشرفت جامعه دارند ، مورد تهاجم جسمی و فیزیکی قرار میگیرند.
147- ترور شخصیت چگونه است؟یعنی افراد از سوی دشمنان مورد هدف قرار میگیرند و با استفاده از شایعه ، تحریف وافعیات و نسبت دادن صفات ناروا سعی کردند تا شخصیت تاثیرگذار آنها را تخریب کنند.
148- اهداف شبکه های ماهواره ای فارسی زبان چیست؟
1_ بدبین کردن مردم به اسلام و نظام جمهوری اسلامی
2_ قطع رابطه مردم با رهبری نظام
3_ترویج بی بندوباری اخلاقی
4_از بین ببردن استحکام خانواده
5_جدایی دین از سیاست
6_دور کردن مردم از ارزش های دینی
149-سه مورد از راههای مقابله با جنگ روانی را بیان کنید؟شناخت دشمن و روش های تبلیغاتی آنها
داشتن اعتماد به نفس و روحیه ی دفاع از اعتقادات دینی
دقت و مراقبت در ارتباطات اینترنتی
درس دهم : نظام جمع ( بخش عملی می باشد)
150-سلاح انفرادی چیست؟وسیله ای است که یک رزمنده مدافع میهن میتواند آن را حمل نموده و در صورت نیاز از آن استفاده نمایدمانند اسلحه انفرادی کلاشینکف
فرم اطلاعات دبیران رشته…علوم اجتماعی …………… شهرستان/ناحیه/منطقه ازنا ………………… در سال تحصیلی 96 -95
|
تلفن همراه
|
تعداد ساعات تدريس |
آموزشگاه محل خدمت
|
نوع استخدام (رسمي ،پيماني،......) |
سابقه خدمت |
رشته تحصیلی |
مدرک تحصیلی |
نام و نام خانوادگی |
ردیف
|
||||||||
|
|
غيرموظف
|
موظف
|
دبیرستان خدیجه کبری |
رسمی |
اداري |
آموزشي |
علوم اجتماعی |
لیسانس فوق |
کیانا بهرام نیا
|
1 |
||||||
|
|
|
24 |
–امام عتی |
رسمی |
|
17 |
علوم اجتماعی |
لیسانس |
مختار زارعی |
2 |
||||||
|
0 |
|
24 |
شاهد- رضیع رضیعی ی – مومن اباد |
رسمی |
|
20 |
علوم اجتماعی |
لیسانس |
یار علی انصاری |
3 |
||||||
|
|
|
24 |
شهید رضیعی |
رسمی |
|
18 |
علوم اجتماعی |
لیسانس |
بیژن ترک |
6 |
||||||
|
|
|
24 |
دبیرستان شبانه روزی |
رسمی |
|
22 |
لیسانس قتصاد |
لییسانس قتصاد |
رویا رو الهی
|
7- |
||||||
كارشناسي تكنولوژي و گروه هاي آموزشي متوسطه سازمان
مشخصات همکاران
فرم اطلاعات دبیران رشته…علوم اجتماعی …………… شهرستان/ناحیه/منطقه ازنا ………………… در سال تحصیلی 96 -95
|
تلفن همراه
|
تعداد ساعات تدريس |
آموزشگاه محل خدمت
|
نوع استخدام (رسمي ،پيماني،......) |
سابقه خدمت |
رشته تحصیلی |
مدرک تحصیلی |
نام و نام خانوادگی |
ردیف
|
||||||||
|
|
غيرموظف
|
موظف
|
دبیرستان خدیجه کبری |
رسمی |
اداري |
آموزشي |
علوم اجتماعی |
لیسانس فوق |
کیانا بهرام نیا
|
1 |
||||||
|
|
|
24 |
–امام عتی |
رسمی |
|
17 |
علوم اجتماعی |
لیسانس |
مختار زارعی |
2 |
||||||
|
0 |
|
24 |
شاهد- رضیع رضیعی ی – مومن اباد |
رسمی |
|
20 |
علوم اجتماعی |
لیسانس |
یار علی انصاری |
3 |
||||||
|
|
|
24 |
شهید رضیعی |
رسمی |
|
18 |
علوم اجتماعی |
لیسانس |
بیژن ترک |
6 |
||||||
|
|
|
24 |
دبیرستان شبانه روزی |
رسمی |
|
22 |
لیسانس قتصاد |
لییسانس قتصاد |
رویا رو الهی
|
7- |
||||||
كارشناسي تكنولوژي و گروه هاي آموزشي متوسطه سازمان
سرفصل ها ومحتوای پیشنهادی دروس پایه دهم با توجه به سرفصل های کتاب مطالعات اجتماعی
عارف شاکرمی
گروه علوم اجتماعی متوسطه دوم استان لرستان
سوالات جامعه شناسی نهایی
به نام خدا
مجموعه سئوالا ت نهائی درس جامعه شناسی (2) متوسطه ی دوم
ویژ گی های این مجموعه:
v ازدیماه 90 تا دیماه 93 « شامل 10 نوبت »
v سئوالات بصورت درس به درس می باشد.
v سئوالا ت عینا وبدون تغییر نوشته شده است.
v پاسخ برخی سئوالا ت نوشته شده است.
v بارم سئوالا ت ونوبت امتحان مشخص شده است.
v فراوانی سئوال (سئوالات پُرتکرار) به راحتی مشخص می شود.
v جمع بارم هردرس نوشته شده است.
تهیه شده توسط سر گروه علوم اجتماعی متوسطه ی دوم شهرستان گمیشا ن
عبدالمجــید طاووسی
زمستان - 93
ردیف
سئوالات نها یی جامعه شناسی درس یک ( دی 90 تا دی 93)
بارم
نوبت امتحا ن
1
2
خانواده پدیده ای که با .......... انسان به وجود می آید.
معیار شناسایی پدیده های جهان اجتماعی چیست؟
5/0
5/0
دی 90
3
4
5
6
هرچیزی که بازندگی انسان ارتباط داشته باشد درون جهان اجتماعی قرار می گیرد. ص غ
جهان اجتماعی وازه ای ست که برای اشاره به مجموعه های بزرگ به کار می رود. ص غ
شناخت خداوند وجهان ماوراء طبیعی، آرمان ها وارزش های آدمیان را تغییر می دهد و کنش های اجتماعی آنها را دگرگون می سازد. ص غ
احترام به قانون یک کنش اجتماعی است و درون جهان اجتماعی جای می گیرد. ص غ
5/0
5/0
5/0
5/0
خرداد 91
7
8
معیار شناسایی پدیده های جهان اجتماعی چیست؟
دو مورد از پدیده هایی را که با کنش اجتماعی انسانها به وجود می آیند، بنویسید.
5/0
5/0
شهریور 91
9
10
دو مورد از پدیده هایی را که با کنش اجتماعی انسانها به وجود می آیند، بنویسید.
معیار شناسایی پدیده های جهان اجتماعی چیست؟
5/0
5/0
دی 91
11
12
کدامیک از پدیده های زیر با کنش اجتماعی انسان ها بوجود نمی آید؟
الف) احترام به قانون ب) خانواده پ) زلزله ت) امنیت
معیار شناسایی پدیده های جهان اجتماعی چیست؟
5/0
5/0
خرداد 92
13
14
مجموعه پدیده هایی است که در گستره ی زندگی اجتماعی انسان ها قرار می گیرد.
پدیده ی " زلزله" به کدام جهان تعلق دارد : جهان طبیعی یا جهان اجتماعی؟ چرا؟
پدیدهی زلزله به جهان طبیعی تعلق دارد 5/0 ولی از جهت ارتباطی که با زندگی اجتماعی پیدا می کند درون جهان اجتماعی قرار می گیرد.5/0
25/0
1
شهریور 92
15
به مجموعه پدیده هایی که در گستره زندگی اجتماعی انسان قرار می گیرند ............ می گویند.
5/0
دی 92
16
17
هرچیزی که بازندگی انسان ارتباط داشته باشد درون .................. قرار می گیرد.
کدامیک از پدیده های زیر ، درون جهان اجتماعی قرار می گیرد؟
الف) فلزات ب) کوهها پ ) خانواده ت) آب
5/0
5/0
خرداد 93
18
19
احترام به قانون یک کنش ........... است .
الف) طبیعی ب) فردی ج) اجتماعی د) اقتصادی
زلزله و خشکسالی از جهت ارتباطی که با زندگی اجتماعی پیدا می کنند، درون .................. قرار می گیرد.
5/0
5/0
شهریور 93
20
21
تمامی پدیده ها به واسطه ارتباط شان ، با زندگی اجتماعی انسان ، در گسترهً .................. قرار می گیرند.
" امنیت " پدیده ای است که با ............ انسان به وجود می آید.
5/0
5/0
دی 93
75/10
1
ردیف
سئوالات نها یی جامعه شناسی درس دو( دی 90 تا دی 93)
بارم
نوبت امتحا ن
1
2
به خرده نظام هایی که نقش مهم وتعیین کننده در نظام اجتماعی کل داشته باشند ویکی از نیازهای اساسی آن را برطرف کنند ، ........... می گویند.
از نوع ارتباط و پیوندی که بین پدیده های اجتماعی وجود دارد، با چه عنوانی یاد می شود؟
5/0
5/0
دی 90
3
4
به خرده نظام هایی که نقش مهم وتعیین کننده در نظام اجتماعی کل داشته باشند ، گفته می شود.
الف) نهاد فرهنگی ب) نهاد اجتماعی پ) ساختار اجتماعی ت)جهان اجتماعی
کدام مفهوم ،مجموعه پدیده های اجتماعی را از جهت ساختار وارتباطی که با هم دارند مورد توجه قرار می دهد؟
5/0
5/0
خرداد 91
5
6
هر نظام اجتماعی به بخشها و اجزایی تقسیم می شود که به آنها ................ می گو یند.
کدام مفهوم ،مجموعه پدیده های اجتماعی را از جهت ساختار وارتباطی که با هم دارند مورد توجه قرار می دهد؟
الف) نهاد اجتماعی ب) نظام اجتماعی پ) جهان اجتماعی ت)ساختار اجتماعی
5/0
5/0
شهریور 91
7
8
9
مجموعه پدیده های جهان اجتماعی را از نظر ساختار وارتباط آن ها با یکدیگر نظام اجتماعی می گویند.
به خرده نظام هایی که نقش مهم وتعیین کننده در نظام اجتماعی کل داشته باشند ، نهاد فرهنگی می گویند.
از نوع ارتباط و پیوندی که بین پدیده های اجتماعی وجود دارد، با عنوان ............... یاد می شود.
5/0
5/0
5/0
دی 91
10
11
به خرده نظام هایی که نقش مهم وتعیین کننده در نظام اجتماعی کل داشته باشند ، .................. می گویند.
مجموعه پدیده های جهان اجتماعی را از جهت ساختار وارتباط آن ها با یکدیگر چه می نامند؟
الف) نظام اجتماعی ب) جهان اجتماعی پ) ساختار اجتماعی ت) نظام اجتماعی کل
5/0
5/0
خرداد 92
12
13
14
نوع ارتباط و چینش پدیده هایی است که جهان اجتماعی را می سازند.
مجموعه پدیده های جهان اجتماعی را با توجه به ساختار آنها مورد توجه قرار می دهد.
خرده نظام هایی که نقش مهم وتعیین کننده در نظام اجتماعی کل داشته باشند.
25/0
25/0
25/0
شهریور 92
15
16
مهمترین نها دهای اجتماعی را نام ببرید. (3مورد کافیست)
ساختار اجتماعی را تعریف کنید.
از ارتباط وپیوندی که بین پدیده های اجنماعی وجود دارد با نام ساختار اجتماعی یاد می شود.
75/0
1
دی 92
17
تفاوت بین "جهان اجتماعی" و"نظام اجتماعی" را بنویسید.
جهان اجتماعی از مجموعه پدیده هایی حکایت می کند که مربوط به اجتماع هستند ونظام اجتماعی همان مجموعه پدیده ها را از جهت ساختاروارتباطی که با هم دارند مورد توجه قرار می دهد.
1
خرداد 93
18
" نهاد اجتماعی" را تعریف کنید.
به خرده نظام هایی که نقش مهم وتعیین کننده در نظام اجتماعی کل داشته باشند ویکی از نیازهای اساسی آن را برطرف کنند نهاد اجتماعی می گویند.
1
شهریور 93
19
تفاوت بین "جهان اجتماعی" و"نظام اجتماعی" را بنویسید.
1
دی 93
11
2
ردیف
سئوالات نها یی جامعه شناسی درس سه ( دی 90 تا دی 93)
بارم
نوبت امتحا ن
1
2
3
4
5
مفهوم فرهنگ به شیوه ونوع زندگی افراد یک جامعه اشاره دارد.
خانواده ، یک نهاد فرهنگی ا ست.
فرهنگ پدیده ای اکتسابی و اموختنی است .
شیوه های یادگیری ، از مصادیق جامعه به شمار می رود.
به خرده فرهنگ های سازگار با فرهنگ عمومی چه می گویند؟
25/0
25/0
25/0
25/0
5/0
دی 90
6
7
8
« باورها وارزش های اخلاقی » امصادیق فرهنگ به شمار می رود یا جامعه؟
خرده فرهنگ سازگار با فرهنگ عمومی .
بخشی از فرهنگ که مردم یک جامعه دران اشتراک دارند .
25/0
25/0
25/0
خرداد 91
9
10
11
فرهنگ غریزی نیست ، بلکه پدیده ای اکتسابی و اموختنی است .
جامعه در حکم جان و روح و فرهنگ در حکم جسم وکالبد است .
به خرده فرهنگ های سازگار با فرهنگ عمومی چه می گویند؟
الف ) فرهنگ ارمانی ب) فرهنگ واقعی پ) خرده فرهنگ واقعی ت)خرده فرهنگ موافق
25/0
25/0
5/0
شهریور 91
12
درچه صورت یک خرده فرهنگ را ، « ضد فرهنگ » می نامند ؟ یک مثال بنویسید .
اگر عقاید ، ارزش ها و هنجارهای درون یک خرده فرهنگ ، مخالف با ارزشها وعقاید فرهنگ عمومی باشد خرده فرهنگ را ضد فرهنگ می نامند مانند بزهکاران – سارقان
1
دی 91
13
14
15
16
فرهنگ پدیده ای اموختنی است و از راه اموزش از نسلی به نسل دیگر انتقال می یابد .
خرده فرهنگ های سازگار با فرهنگ عمومی ، خرده فرهنگ موافق گفته می شود.
بخش هایی از فرهنگ که مربوط به قشر و گروه خاصی است ، فرهنگ عمومی نام دارد .
در نظام سرمایه داری ، افزایش ثروت از ارزش های اصلی نهاد اقتصادی است .
25/0
25/0
25/0
25/0
خرداد 92
17
درچه صورت ، یک خرده فرهنگ را ، « ضد فرهنگ » می نامند ؟ دو مثال بنویسید .
1
شهریور 92
18
فرهنگ شیوه زندگی گروهی از انسا ن ها است که با یکدیگر زندگی می کنند .
25/0
دی 92
19
20
کدام نهاد فرهنگی ، در تامین خرده فرهنگ های سا یر نهاد های اجتماعی سهم بیشتری دارد .
الف) خانواده ب) رسانه های عمومی پ) اموزش وپرورش ت) اموزش عالی
نمو نه ای از خرده فرهنگ موافق را ذکر کنید .
5/0
5/0
خرداد 93
21
22
23
جامعه به گروهی از انسان ها اطلاق می شود که سالیان متمادی با یکدیگر زندگی می کنند .
فرهنگ چه نوع پدیده ای است ؟
الف) فطری ب) غریزی ج) اکتسابی د) انتسابی
کدام نهاد فرهنگی ، دا نش تخصصی سا یر نهاد ها را فراهم می کند ؟ فقط نام ببرید .
25/0
5/0
25/0
شهریور 93
24
نهاد های فرهنگی که فرهنگ عمومی را به افراد انتقال می دهند، کدامند؟
5/9
1
دی 93
3
ردیف
سئوالات نها یی جامعه شناسی درس چهار( دی 90 تا دی 93)
بارم
نوبت امتحا ن
1
2
فارابی جامعه ای را که از فرهنگ حق برخوردار باشد .............. می نامد.
هریک از تعاریف زیر (ستون اول) به کدام یک ازمفاهیم (ستون دوم ) اشاره دارد. (یک مورد اضافی است)
تعاریف
مفاهیم
الف) بخش هایی از فرهنگ که بر اساس خرافات شکل گرفته است
1- فرهنگ عمومی
ب) بخش هایی از فرهنگ که مردم از آن جانبداری می کنند، ولی درعمل ممکن است ان را نادیده بگیرند.
2- فرهنگ ارمانی
پ) بخش هایی از فرهنگ که مطابق با فطرت انسان باشد.
3- فرهنگ واقعی
ت) بخش هایی از فرهنگ که مردم به ان عمل می کنند.
4- فرهنگ حق
5- فرهنگ با طل
5/0
1
دی 90
3
4
5
علوم اجتماعی در چه صورتی می تواند در باره حق یا با طل بودن فرهنگ های مختلف داوری کند؟
در صورتی که علم را به معنای تجربی آن محدود نکند.
بخشی از فرهنگ که مردم به ان عمل می کنند.
بخشی از فرهنگ که مردم رعایت ان را لازم می دانند ولی در عمل ممکن است ان را نادیده بگیرند.
5/0
25/0
25/0
خرداد 91
6
در جدول زیر، دو نمونه از ارزش های فرهنگ حق و فرهنگ با طل را بنویسید
الف= فرهنگ حق
ب) = فرهنگ با طل
1-
1-
2-
2-
1
شهریور 91
7
دو نمونه از ارزش های فرهنگ حق و فرهنگ با طل را بنویسید.
الف) فرهنگ حق :.......................، ...........................
ب) فرهنگ با طل : ........................، ..........................
1
دی 91
8
9
10
علوم اجتماعی ، اگر علم را به معنای تجربی ان محدود نکند ، می تواند در باره ی حق و با طل بودن فرهنگ ها داوری کند.
حق یا با طل بودن عقاید و ارزش ها بر اساس نوع نگاه و رفتار جوامع مختلف تعیین می شود .
به بخشی از فرهنگ که مردم یک جامعه از آن جانبداری می کنند، اما درعمل ممکن است ان را نادیده بگیرند.چه می گویند؟
الف) فرهنگ واقعی ب) فرهنگ ارمانی پ) فرهنگ عمومی ت) خرده فرهنگ
25/0
25/0
5/0
خرداد 92
11
12
13
14
بخش هایی از فرهنگ که از نظر علمی صحیح و مطابق با فطرت انسان باشد ، فرهنگ باطل است.
عقل و وحی ، دو ابزار مهم برای شناخت عقاید و ارزش ها هستند.
علوم اجتماعی ، اگر علم را به معنای تجربی ان محدود نکند ، می تواند در باره ی حق و با طل بودن فرهنگ ها داوری کند.
برنامه ریزان فرهنگی می کوشند تعلیم و تربیت لازم را برای ورود فرهنگ واقعی به عرصه ی فرهنگ ارمانی فراهم اورند.
25/0
25/0
25/0
25/0
شهریور 92
15
16
فارابی جامعه ای را که از فرهنگ حق برخوردار باشد ، مدینه فاضله می نامد.
هریک از تعاریف زیر (ستون اول) به کدام یک ازمفاهیم (ستون دوم ) اشاره دارد. (یک مورد اضافی است)
تعاریف
مفاهیم
الف) بخش هایی از فرهنگ که مردم به ان عمل می کنند.
1- فرهنگ ارمانی
ب) بخشی از فرهنگ که مردم رعا یت آن را لازم می دانند، ولی درعمل ممکن است ان را نادیده بگیرند.
2- خرده فرهنگ موافق
پ) بخشی از فرهنگ که از نظر علمی قابل دفاع نباشد وبر اساس خرافات شکل گرفته باشد.
3- فرهنگ واقعی
ت) بخش هایی از فرهنگ که مردم به ان عمل می کنند.
4- فرهنگ با طل
25/0
75/0
دی 92
17
18
دو ابزار مهم برای شناخت عقاید و ارزش های حق ، .............. و وحی هستند.
در جوامعی که "علم " محدود به دانش تجربی است ،عقاید و ارزش ها ، پدیده هایی صرفاٌ .............. هستند.
الف) تاریخی ب) معرفتی پ) فلسفی ت) اجتماعی
5/0
5/0
خرداد 93
19
20
بخشی از فرهنگ که مردم یک جامعه از آن جانبداری می کنند، اما درعمل ممکن است ان را نادیده بگیرند.............. می گویند.
دو نمونه از عناصر فرهنگ حق که در اغلب یا همه فرهنگ ها حضور دارند را نام ببرید.
5/0
5/0
شهریور 93
21
هر یک از مفاهیم ستون راست به کدام تعریف ستون چپ مربوط است ؟ (یک تعریف اضافی است )
مفاهیم
تعاریف
1) فرهنگ آرمانی
2)فرهنگ واقعی
3) فرهنگ باطل
4)فرهنگ حق
الف) بخشی هایی از فرهنگ که مربوط به قوم، قشر، صنف و گروه خاص است.
ب)بخشی هایی از فرهنگ که از نظر علمی قابل دفاع نباشد وبر اساس خرافات شکل گرفته باشد.
پ) آن بخش از فرهنگ که مردم به ان عمل می کنند.
ت) بخشی از فرهنگ که از نظرعلمی صحیح و مطابق با فطرت انسان باشد.
ث) بخشی از فرهنگ که مردم از آن جانبداری می کنند، اما عملا ممکن است ان را نادیده بگیرند.
1
دی 93
5/10
4
ردیف
سئوالات نها یی جامعه شناسی درس پنج ( دی 90 تا دی 93)
بارم
نوبت امتحا ن
1
2
خصوصیاتی که افراد درپدید آمدن ان ها اثر گذار هستند ، چه نامیده می شود؟
"زمان تولد " از ویژگی های هویتی ثابت است یا متغیر؟
5/0
5/0
دی 90
3
در جدول زیر ، نوع ویژگی های هویتی را مشخص کنید.
خصوصیت
فردی
اجتماعی
ثابت
متغیر
انتسابی
اکتسابی
ایرانی بودن
دانش اموز بودن
5/1
خرداد 91
4
5
بخشی از هویت ما ، که ان را می شناسیم و یا دیگران برای ما بازگو می کنند.
الف) خود اگاهی ب) هویت ناخود اگاه پ) هویت پنها ن ت) هویت فردی
در چه صورتی هویت فرد استمرار نخواهد داشت؟
در صورتی که همه ابعاد هویتی انسان تغییر پیدا کند.
5/0
5/0
شهریور 91
6
7
8
به ویژ کی هایی که افراد در پدید امدن ان ها اثرگذار هستند ، خصوصیات ................. گفته می شود.
در چه صورتی هویت فرد استمرار نخواهد داشت؟
« موقعیت اجتماعی » از ویژگیهای هویتی ثابت است یا متغیر؟
5/0
5/0
5/0
دی 91
9
10
11
در چه صورتی هویت فرد استمرار نخواهد داشت؟
« ایرانی بودن » از ویژ گی های هویت فردی است یا اجتماعی؟
خصوصیات انتسابی را تعریف کنید.
ویژگی هایی که انسان در پیدایش و تداوم آنها تاثیری نداشته باشد.
5/0
5/0
5/0
خرداد 92
12
در جدول زیر ، نوع ویژگی های هویتی را مشخص کنید.
ویژگی هویتی
فردی
اجتماعی
انتسابی
اکتسابی
ثابت
متغیر
موقعیت اجتماعی
مکان تولد
5/1
شهریور 92
13
در جدول زیر ، نوع ویژگی های هویتی را مشخص کنید.
خصوصیت
فردی
اجتماعی
ثابت
متغیر
انتسابی
اکتسابی
دختر یا پسر بودن
کارمند بودن
5/1
دی 92
15
16
هویت در معنای اولیه و عام ان چه مفهومی دارد؟
در جدول زیر ، نوع ویژگی های هویتی را مشخص کنید.
خصوصیت
فردی
اجتماعی
ثابت
متغیر
سفید پوست بودن
ایرانی
5/0
1
خرداد 93
17
در جدول زیر ، نوع ویژگی های هویتی را مشخص کنید.
خصوصیت
فردی
اجتماعی
ثابت
متغیر
انتسابی
اکتسابی
ورزشکار
پزشک
5/1
شهریور 93
18
19
20
ویژگی هایی که انسان ها در پیدایش و تداوم آ نها تاًثیری نداشته باشند، خصوصیات اکتسابی می گویند.
وجود نظریات متفاوتی که در باره هویت افراد داده می شود، نشانه این است که خطا واشتباه در شناخت هویت وجود دارد.
چرا هویت افراد ، همواره دارای بعد ثابتی نیز هست؟ زیرا اگر همه ابعاد هویتی انسان تغییر پیدا کند، هویت فرد استمرار نخواهد داشت.5/0 فرد در طول زندگی با آنکهتغییرات بسیاری را می بیند می داند همان شخصی است که انهارا پذیرفته است. 5/0
25/0
25/0
1
دی 93
14
5
ردیف
سئوالات نها یی جامعه شناسی درس شش (دی 90 تا دی93)
بارم
نوبت امتحا ن
1
نمودار زیر را توضیح دهید.
جها ن طبیعت و خصوصیات بدنی انسان ها در فرهنگ و جهان اجتماعی آنها اثر می گذارد.5/0
جهان اجتماعی نیز درجهان طبیعت وخصوصیات جسمانی افراد جامعه اثر گذار است.5/0
1
دی 90
2
3
کدام مورد بیانگر تاّثیر ویژ گی های نفسانی بر ویژگی های جسمانی است؟
الف) ترشحات زیاد غده تیروئید ، موجب عصبانی شدن انسان می گردد.
ب) برخی ا مراض جسمانی از طریق کمک گرفتن قوای روحی درمان می شود.
پ) برخی اضطراب ها ریشه در عوامل جسمانی دارد.
ت) کنش های اجتماعی انسان ها ممکن است محیط زیست را در معرض نا بودی قرار دهد.
5/0
1
خرداد 91
نمودار زیر را توضیح دهید. جهان اجتماعی وویژگی های نفسانی وروانی افراد جامعه بر یکدیگر تاثیر متقابل دارند
خصوصیات روانی واخلاقی انسانها در جهان اجتماعی تاثیر گذار است. 5/0
جهان اجتماعی نیز در خصوصیات روحی افراد اثر می گذارد وامکان رشد برخی از ف فضایل ورذایل را از بین می برد یا زمینه رشد آنها رافراهم می آورد.5/0
4
5
6
در جامعه قبیله ای ، هویت جمعی افراد بر اساس جایگاه قبیله ای آنها مشخص می شود.
در جامعه سرمایه داری ، هویت اشخاص بر اساس توان اقتصادی آنها مشخص می شود.
نمودار زیر را توضیح دهید.
25/0
25/0
1
شهریور 91
7
8
9
در جهان معنوی اسلام ، طبیعت به عنوان موجودی زنده ، آیت و نشانه خداوند است.
هویت فردی به دو بخش جسمانی و غیر جسمانی تقسیم می شود.
نمودار زیر را توضیح دهید.
25/0
25/0
1
دی 91
10
نمودار زیر را توضیح دهید. یک مثا ل بنویسید.
ویژگی های جسمانی افراد بر خصوصیات روحی آنها تاًثیر می گذارد. 5/0
ابعاد روحی روانی انسان ها نیز در خصوصیات جسمانی آنها اثر می گذارد. 5/0
مثال: ترشحات زیاد غده ی تیروئید موجب عصبانی شدن انسان می گردد. 5/0
5/1
خرداد 92
11
12
نگاه ............ جها ن متجدد به گونه ای است که به طبیغت به عنوان یک ماده بی جان برای تصرف و به خدمت گرفتن آن نگاه می شود.
نمودار زیر را توضیح دهید.
5/0
1
شهریور 92
13
14
نمودار زیر را توضیح دهید.
کدام یک ازموارد زیر، جزء " هویت اجتماعی " است؟
الف) نام ونام خانوادگی ب) مودب بودن پ) ایرانی بودن ت) با هوش بودن
1
5/0
دی 92
15
16
17
جهان اجتماعی با ............ وآگاهی مشترک آدمیان شکل می گیرد.
کدامیک از موارد زیر ، جزء هویت اجتماعی است.
الف) تاریخ تولد ب) گروه خونی پ) پشتکار ت) دانش آموز بودن
هویت فردی انسان به چند بخش تقسیم می شود؟ نام ببرید.
5/0
5/0
5/0
خرداد 93
18
19
هویت فردی انسان به دو بخش تقسیم می شود، آنها را بنویسید؟
نمودار زیر را توضیح دهید.
5/0
1
دی 93
13
6
ردیف
سئوالات نها یی جامعه شناسی درس هشت (دی 90 تا دی 93)
بارم
نوبت امتحا ن
1
2
به جا بجایی افراد از یک موقعیت اجتماعی به موقعیت اجتماعی دیگر چه می گویند؟
تعارض فرهنگی چگونه به وجود می آید، توضیح دهید.
اگر تغییرات هویتی در خارج از مرز های مورد قبول فرهنگی واقع شود5/0وشیوه هایی از زندگی راکه با عقاید وارزش های اجتماعی در تقابل هستند ، به دنبال آورد ، تعارض فرهنگی به وجود می آید.5/0
5/0
1
دی 90
3
4
کارمند یک اداره که مدیر کل می شود ، چه نوع تحرک اجتماعی پیدا کرده است ؟
الف) تحرک افقی ب) تحرک نزولی پ) تحرک صعودی ت) تحرک عمودی
تعارض فرهنگی چگونه به وجود می آید، توضیح دهید.
5/0
1
خرداد 91
5
6
علل تعارضات فرهنگی عبارتند از :................. و ................ .
برای هر یک از تحرک های اجتماعی زیر ، یک مثال بنویسید.
الف) تحرک افقی : ب) تحرک صعودی :
الف) کارمندی که از یک بخش اداره به بخش دیگر انتقال پیدا می کند. 5/0 ب) کارمند یک اداره هنگامی که مدیر بخش اداره می شود.5/0
5/0
1
شهریور 91
7
8
علل تعارضات فرهنگی عبارتند از :................. و ................ .
برای هر یک از تحرک های اجتماعی زیر ، یک مثال بنویسید.
الف) تحرک افقی : ب) تحرک صعودی :
5/0
1
دی 91
9
10
تحرک اجتماعی را تعریف کنید.
جا بجایی افراد از یک موقعیت اجتماعی به یک موقعیت اجتماعی دیگررا تحرک اجتماعی می گویند.
مفهوم تعارض فرهنگی را توضیح دهید
اگر تغییرات هویتی در خارج از مرز های مورد قبول فرهنگی واقع شود5/0وشیوه هایی از زندگی راکه با عقاید وارزش های اجتماعی در تقابل هستند ، به دنبال آورد به تعارض فرهنگی منجر می شود.5/0
5/0
1
خرداد 92
11
برای هریک از موارد زیر ، یک مثال بنویسید.
الف) تحرک افقی ب) تحرک نزولی پ) تحرک صعودی
5/1
شهریور 92
12
سه نوع تحرک اجتماعی را نام ببرید ومثال بزنید.
5/1
دی 92
13
14
علل درونی تعارض فرهنگی به چه عواملی باز می گردد؟
نوع آوری ها وفعالیت های افرادی که در درون فرهنگ اجتماعی حضور دارند. 5/0
نمودار زیر را درخصوص انواع تحرک اجتماعی تکمیل وبه پاسخ نامه انتقال دهید.
تحرک اجتماعی
5/0
1
خرداد 93
15
نوع تحرک اجتماعی در هر یک از موارد زیر را مشخص کنید:
الف) مدیر یک بخش هنگامی که مدیر کل می شود.
ب) کارمندی که از یک بخش اداره به بخش دیگر انتقال پیدا می کند.
پ) مدیر اداره ، هنگامی که عزل می شود و به صورت یک کارمند عادی به کار خود ادامه می دهد.
5/1
شهریور 93
16
17
در کدام جوامع ، هویت دینی ومعنوی افراد نمی تواند بروز وظهور اجتماعی داشته باشد.
الف) فئودالی ب) صنعتی ج) سکولار د) سرمایه داری
برای هریک از موارد زیر ، یک مثال بنویسید.
الف) تحرک افقی پ) تحرک صعودی
5/0
1
15
8
ردیف
سئوالات نها یی جامعه شناسی درس نُه (دی 90 تا دی 93)
بارم
نوبت امتحا ن
1
تزلزل فرهنگی چیست وچه ارتباطی با بحران هویت دارد؟
تزلزل فرهنگی وضعیتی است که درآن مبادی هویت ساز فرهنگ (عقاید ارزش هاوآرمان ها) ثبات خود را از دست بدهد.5/0ودرچنین شرایطی که جامعه توان دفاع از ارزش های خود راندارد،بحران هویت به وجود می آید.5/0
1
دی 90
2
3
کدام دسته ازعلل تحولات فرهنگی ، به مواجهات وارتبا طات بین فرهنگی باز می گردد؟
در چه صورتی تغییرات وتحولات فرهنگی یک جامعه مثبت است؟
اگر فرهنگی که گرفتار تزلزل،بحران وتحول می شود،فرهنگی باطل باشد5/0وجهت تغییرات نیز به سوی فرهنگ حق باشد،تحولات فرهنگی مثبت است.5/0
5/0
1
خرداد 91
4
در چه صورتی تغییرات وتحولات فرهنگی یک جامعه منفی است؟ یک مثال بنویسید.
اگر فرهنگی که رسمیت واعتبار اجتماعی خود را ازدست می دهد فرهنگ حق باشد5/0 ویا جهت تحولاتی که در فرهنگ واقع می شود به سوی فرهنگ حق نباشد،تحول مثبت نیست.5/0 مثال:تحول جامعه نبوی به جامعه اموی.5/0
5/1
شهریور 91
5
در چه صورتی تغییرات وتحولات فرهنگی یک جامعه مثبت است؟ یک مثال بنویسید.
5/1
دی 91
6
7
تزلزل فرهنگی با .............. همراه است که در آن جامعه توان حفظ ودفاع از ارزشهای خود را ندارد.
کدام دسته ازعلل تحولات فرهنگی ، به مواجهات وارتبا طات بین فرهنگی باز می گردد؟
5/0
5/0
خرداد 92
8
در چه صورتی تغییرات وتحولات فرهنگی یک جامعه مثبت است؟ یک مثال بنویسید.
اگر فرهنگی که گرفتار تزلزل،بحران وتحول می شود،فرهنگی باطل باشد5/0وجهت تغییرات نیز به سوی فرهنگ حق باشد،تحولات فرهنگی مثبت است.5/ مثال: تحول جامعه جاهلی به جامعه نبوی5/0
5/1
شهریور 92
9
هویت فرهنگی جامعه چگونه شکل می گیرد؟ توضیح دهید.
هویت فرهنگی جامعه بر مدار عقایدوارزش های اجتماعی شکل می گیرد.5/0یعنی هرگاه نوعی ازعقایدوارزشها ازسوی افراد جامعه پذیرفته وبه رسمیت شناخته شود،هویت فرهنگی برمحور آن عقاید وارزش ها پدید می آید.1
5/1
دی 92
10
11
هویت اجتماعی افراد ، محصول .............. وگروهی آنها ست.
" تزلزل فرهنگی "چه هنگامی رخ می دهد؟
هنگامی که مبا دی هویت ساز فرهنگ یعنی عقاید،ارزش ها وآرمان ها5/0 ثبات واستقرار خود را درمتن فرهنگ از دست بدهد.5/0
5/0
1
خرداد 93
12
در چه صورتی تغییرات فرهنگی مثبت خواهد بود ؟ مثال بزنید.
5/1
شهریور 93
13
14
اگر جامعه توان حفظ ودفاع از عقاید و ارزش های اجتماعی خود را نداشته باشد ، ............... به وجود می آید.
الف) تحول فرهنگی و بحران هویت ب) دگرگونی فرهنگی و بحران هویت
ج) تزلزل فرهنگی وبحران هویت د) تعارض فرهنگی وبحران هویت
" هویت فرهنگی " جامعه را با " هویت اجتماعی " افراد مقایسه کنید.
هویت فرهنگی جامعه پدیده ای گسترده تراز هویت اجتماعی افراد است.5/0هویت اجتماعی افراد همواره درپرتو هویت فرهنگی جامعه شکل می گیرد.5/0
5/0
1
دی 93
14
9
ردیف
سئوالات نها یی جامعه شناسی درس ده (دی 90 تا دی 93)
بارم
نوبت امتحا ن
1
خود با ختگی جوامع غیر غربی را در برابر فرهنگ غرب چه می گویند؟
منظور از خود بیگانگی تاریخی چیست ؟
نوعی از خود بیگانگی فرهنگی است که در آن یک جامعه فرهنگ تاریخی خود را فراموش کند.جوامع خود باخته ای که در مواجهه با فرهنگ دیگر هویت خود را از یاد می برند به خود باختگی تاریحی گرفتار می شوند.
5/0
1
دی 90
2
3
4
از خود بیگانگی فطری و .................. دونوع متفاوت از خود بیگانگی فرهنگی هستند.
خود باختگی جوامع غیر غربی را در برابر فرهنگ غرب چه می گویند؟
بر خورد فرهنگ اسلام در مواجهه با عناصر فرهنگ یونان و روم چگونه بود ؟
- به دلیل اهمیتی که اسلام به عقل وعقلانیت می دهد، تنها عناصر عقلی فرهنگ یونان و روم را اخذ کرد.
- به تناسب هستی شناسی توحیدی خود، در علئم مختلف آنها تصرف کرد.
- فرهنگ اسلامی عناصر اساطیری ومشرکانه ی این دو فرهنگ را نپذیرفت.(اشاره به دو مورد،هر مورد 5/0)
5/0
5/0
1
خرداد 91
5
6
7
در از خود بیگانگی ..................، افراد از حقیقت و هستی خود دور می مانند.
خود باختگی جوامع غیر غربی را در برابر فرهنگ غرب چه می گویند؟
کدام نوع از ارتبا طات فرهنگی به بسط و توسعه ی یک فرهنگ منجر می شود؟
فرهنگی که با حفظ عقاید، آرمان ها وارزش های خود با فرهنگ های دیگر تعامل وداد وستد داشته باشد،زمینه ی گسترش وتوسعه خود را فراهم می آورد.
5/0
5/0
1
شهریور 91
8
9
از خود بیگانگی تاریخی را تعریف کنید.
کدام نوع از ارتبا طات فرهنگی به بسط و توسعه ی یک فرهنگ منجر می شود؟
1
1
دی 91
10
11
12
جهان اسلام در مواجهه با فرهنگ یونان و روم ، عناصر.............این فرهنگ ها را اخذ و عناصر اساطیری آنها را نپذیرفت.
از خود بیگانگی فطری و .................. دونوع متفاوت از خود بیگانگی فرهنگی هستند.
کدام نوع از ارتبا طات فرهنگی به بسط و توسعه ی یک فرهنگ منجر می شود؟
5/0
5/0
1
خرداد 92
13
14
15
جهان اسلام در مواجهه با فرهنگ یونان و روم ، عناصر عقلی این فرهنگ ها را اخذ و عناصر ............ آنها را نپذیرفت.
خود باختگی جوامع غیر غربی را در برابر فرهنگ غرب چه می گویند؟
تفاوت از خود بیگانگی تاریخی و از خود بیگانگی فطری را بنویسید.
اگر یک جامعه فرهنگ تاریخی خود را فراموش کند دچار از خود بیگانگی تاریخی می شود.5/0
ولی از خود بیگانگی فطری این است که عقاید وارزش های یک جامعه مانع آشنایی درست افراد جامعه با انسان وجهان می گردد.5/0
5/0
5/0
1
شهریور 92
16
17
18
خود باختگی جوامع غیر غربی در برابر فرهنگ غرب را ................. می گویند.
جهان غرب طی جنگ های .................... پس از رویارویی با فرهنگ اسلامی تحولاتی هویتی پیدا کرد.
الف) جهانی اول ب) جهانی دوم پ) صلیبی ت) سرد
خود باختگی فرهنگی در جامعه چگونه رخ می دهد ؟
اگر افراد یک جامعه مقهور جامعه ی دیگرشوند ودرنتیجه ی آن،حالت فعال وخلاق خود را درگزینش عناصر فرهنگی دیگرازدست بدهند
5/0
5/0
1
دی 92
19
20
21
خود باختگی جوامع غیر غربی در برابر فرهنگ غرب را ................. می گویند.
دو نوع متفاوت از خود بیگانگی فرهنگی را نام ببرید.
چگونگی تحولات هویتی جهان غرب ، طی جنگ های صلیبی ، پس از رویارویی با فرهنگ اسلامی را بنویسید.
این جهان باردیگر با عبور از عقاید وارزش های مسیحیت قرون وسطی،به عقاید وارزش های دنیوی وسکولار روی آورد وهویت جدیدی پیدا کرد.
5/0
5/0
1
خرداد 93
22
23
24
جهان اسلام ، در مواجهه با فرهنگ یونان و روم، چه عناصری را اخذ کرد؟
الف) عناصر معنوی ب) عناصر عقلی ج) عناصر اساطیری د) عناصر هنری
فرهنگی که با حفظ عقاید و آرمان ها و ................. با فرهنگ های دیگر تعامل و داد و ستد داشته باشد زمینه بسط و گسترش خود را فراهم می آورد.
چرا بسیاری از جوامع غیر غربی در رویارویی با فرهنگ غرب دچار خود بیگانگی فرهنگی شدند؟
به دلیل اینکه مرعوب قدرت اقتصادی وسیاسی برتر غرب شدند، به خود باختگی فرهنگی گرفتار آمدند.
5/0
5/0
1
شهریور 93
25
26
27
مقهور شدن افراد یک جامعه در گزینش عناصر فرهنگی دیگر را .................. می گویند.
جهان اسلام ، در مواجهه با فرهنگ یونان و روم، تنها عناصر .................. این دو فرهنگ را اخذ کرد.
دو نوع متفاوت از خود بیگانگی فرهنگی را نام ببرید.
5/0
5/0
1
دی 93
5/19
10
ردیف
سئوالات نها یی جامعه شناسی درس یازده (دی 90 تا دی 93)
بارم
نوبت امتحا ن
1
2
متفکرین ایرانی در نقد رویکرد تقلیدی به فرهنگ غرب ، .................. رامطرح کردند.
هویت ایرانی قبل از ظهور اسلام چگونه بوده است؟
هویت ایرانی قبل از اسلام ، هویتی دینی و آمیخته با اساطیر بود 5/0 و اقوام مختلف ایرانی با هویت اجتماعی متفاوت در عقاید آیین زرتشت هویت فرهنگی واحدی پیدا کرده بودند. 5/0
5/0
1
دی 90
3
4
هویت ایرانی قبل از ظهور اسلام ، هویتی دینی و ..................... است.
سه مورد از تاثیرات انقلاب اسلامی را در هویت ایرانی بنویسید.
1- موجب بازگشت فرهنگ ایرانی به خویشتن الهی وتوحیدی شد.
2-موجب بازگشت به هویت اسلامی به رهبری امام خمینی (ره) و با استفاده از آموزه های قرآن و اهل بیت (ع) شد.
3-ایران به عنوان قلب تپنده بیداری اسلامی در جهان شناخته شد.
4-ایران به عنوان قطب فرهنگی جدید مطرح شد. (ذکر سه مورد ) هرمورد 5/0نمره
5/0
5/1
خرداد 91
5
6
هویت ایرانی قبل از ظهور اسلام ، هویتی دینی و ..................... است.
سه مورد از تاثیرات اسلام را بر هویت ایرانی بنویسید.
1-ایرانیان با پذیرش اسلام به تفسیری توحیدی از هویت خود دست یافتند.
2-عقاید وارزش های توحیدی اسلام ، ایران را به جهان اسلام ملحق ساخت وبه صورت هویت اجتماعی بخشی از جهان اسلام در آمد.
3-زبان فارسی به دلیل مشارکت فعال ایرانیان درحیات فکری جهان اسلام به عنوان زبان فرهنگی دوم جهان اسلام در آمد.(هرمورد5/0)
5/0
5/1
شهریور 91
7
8
هویت ایرانی قبل از ظهور اسلام ، هویتی دینی و در مواردی ..................... است.
سه مورد از تاثیرات اسلام را بر هویت ایرانی بنویسید.
5/0
5/1
دی 91
9
10
دو مورد از آثاری را که متفکران ایرانی در نقد رویکرد تقلیدی به غرب پدید آوردند ، بنویسید.
سه مورد از تاثیرات اسلام را بر هویت ایرانی بنویسید.
5/0
5/1
خرداد 92
11
12
دو مورد از تاثیرات اسلام را بر هویت ایرانی بنویسید
دو مورد از تاثیرات انقلاب اسلامی بر هویت ایرانی بنویسید.
1
1
شهریور 92
13
14
15
جامعه ایرانی با بازگشت به .............. خود ، به صورت قلب تپنده بیداری اسلامی در آمد.
زبان فرهنگی دوم در جهان اسلا م چه بود؟
الف) فارسی دری ب) عربی پ) انگلیسی ت) اردو
کتاب ها یی که در نقد رویکرد تقلیدی به فرهنگ غرب نوشته شده را نام ببرید.
غربزدگی- بازگشت به خویشتن-فطرت-خدمات متقابل اسلام وایران
5/0
5/0
1
دی 92
16
17
18
19
بازگشت ایران به اسلام ، بازگشت به یک خویشتن صرفاٌ تاریخی و جغرافیایی بود.
فارسی دری ، به عنوان زبان دوم جهان اسلام ، گسترش یافت.
جامعه ایران ، به رهبری امام خمینی (ره) با بازگشت به هویت ................، تاریخ و جغرافیای خود را در ذیل آسمان توحید قرار داد.
تاریخ نگاران غربی و مستشرقان چه تصویری از هویت فرهنگی جامعه اسلامی القاء می کردند؟
هویت فرهنگی جوامع اسلامی دراین تصویر، توحیدی ویاحتی اساطیری نیست(5/0)
بلکه هویتی سکولار است که به ابعاد تاریخی و جغرافیایی آن محدود می گردد. (5/0)
25/0
25/0
5/0
1
خرداد 93
20
21
22
جهان اسلام ، با الها م از انقلاب اسلامی ایران به عنوان یک قطب فرهنگی جدید در برابر غرب ظاهر شد.
سه مورد از کتاب های متفکران ایرانی که از دهه سی به بعد، در نقد رویکرد تقلیدی به فرهنگ غرب نوشته شده است را ذکر کنید.
هویت ایرانی قبل از ظهور اسلام چه ویژگی هایی داشت؟
25/0
75/0
1
شهریور 93
23
24
25
26
برخورد جهان غرب با جهان اسلام ، تجربه جدیدی است که هنوز به پایان نرسیده است.
بازگشت ایران به اسلام ، بازگشت به یک خویشتن صرفاٌ تاریخی و جغرافیایی بود.
هویت ایرانی قبل از ظهور اسلام ، چگونه بوده است؟
چگونه " زبان فارس " به عنوان زبان فرهنگی دوم جهان اسلام گسترش یافت؟
زبان فارسی به دلیل مشارکت فعال ایرانیان درحیات فکری جهان اسلام از محدوده زبان سیاسی مشترک اقوام ایرانی عبور کردودرمناطق مختلف جهان اسلام از هندوستان وتبت تا آسیای صغیر و شبه جزیره بالکان گسترش یافت و به عنوان زبان فرهنگی دوم جهان اسلام در آمد.
25/0
25/0
5/0
1
دی 93
5/19
11
ردیف
سئوالات نها یی جامعه شناسی درس دوازده(دی 90 تا دی 93)
بارم
نوبت امتحا ن
1
2
تبعیت اراده یک انسان از انسان دیگر به دو صورت میتواند باشد : تبعیت با کراهت و .......................... .
تفاوت دو مفهوم مقبولیت و مشروعیت را بنویسید.
درمقبولیت ، پذیرش قدرت بدون اکراه وبا رضایت فردی است که قدرت را می پذیرد. 5/0
در مشروعیت ، قدرت بر اساس شریعت وموافق با حکم خداوند اعمال می شود. 5/0
5/0
1
دی 90
3
4
5
تبعیت اراده یک انسان از انسان دیگر به دو صورت میتواند باشد : تبعیت با رضایت و ......................... .
مدار مشروعیت ..................... است.
به قدرتی که بامقبولیت همراه باشد و به صورت رسمی پذیرفته شده باشد ، چه می گویند؟
5/0
5/0
5/0
خرداد 91
6
7
تبعیت اراده یک انسان از انسان دیگر به دو صورت میتواند باشد : تبعیت با کراهت و .......................... .
تفاوت دو مفهوم "مقبولیت و مشروعیت " را بنویسید.
5/0
5/1
شهریور 91
8
9
تبعیت اراده یک انسان از انسان دیگر به دو صورت میتواند باشد : تبعیت با رضایت و ......................... .
تفاوت دو مفهوم مقبولیت و مشروعیت را بنویسید.
5/0
1
دی 91
10
11
اقتدار را تعریف کنید.
قدرتی که با مقبولیت همراه باشد وبه صورت رسمی پذیرفته شده باشد ، اقتدار نامیده می شود.
تفاوت دو مفهوم مقبولیت و مشروعیت را بنویسید.
5/0
1
خرداد 92
12
13
تبعیت اراده یک انسان از انسان دیگر به دو صورت میتواند باشد : تبعیت با رضایت و ......................... .
مدار مشروعیت ،..................... است.
5/0
5/0
شهریور 92
14
15
16
قدرتی که با مقبولیت همراه باشد و به صورت غیر رسمی پذیرفته شده باشد ؛ اقتدار نامیده می شود
قدرت فردی انسان نامحدود است.
تبعیت اراده یک انسان از انسان دیگر به چند صورت می تواند باشد؟ نام ببرید.
25/0
25/0
1
دی 92
17
18
19
مقبولیت ومشروعیت در معنای دقیق خود، با یکدیگر تفا وت دارند.
جایی که قدرت ، مطابق قانون و حکم الهی باشد ، اقتداری غیر مشروع شکل می گیرد.
منظور از تبعیت با کراهت چیست ؟
وقتی است که تبعیت ناشی از تهدید و ترس باشد ، یعنی به دلیل قدرتی که طرف مقابل برای تنبیه دارد.
25/0
25/0
1
خرداد 93
20
21
22
مقبو لیت به این معناست که قدرت بر اساس شریعت و موافق با حکم خداوند اعمال شود.
انسان ، به دلیل اینکه کارهای خود را می تواند بدون اراده انجام دهد، کنشگری قدرتمند است.
اقتدار غیر مشروع چگونه شکل می گیرد؟
هنگامی که قدرت برخلاف حکم و قانون الهی باشد وتبعیت از قدرت هم از روی رضایت باشد ، اقتداری غیر مشروع شکل می گیرد.
25/0
25/0
1
شهریور 93
23
24
قدرتی که بدون استفاده از زوروبا رضایت طرف مقابل به دست می آید دارای ................... است.
" مشروعیت قدرت " چه مفهومی دارد؟
به این معناست که قدرت بر اساس شریعت و موافق با حکم خداوند اعمال شود
5/0
1
دی 93
15
12
ردیف
سئوالات نها یی جامعه شناسی درس سیزده(دی 90 تا دی 93)
بارم
نوبت امتحا ن
1
2
مفهوم ............... یعنی اعمال قدرت سازمان یافته برای هدفی معین.
حکومت ازطریق ..................... ، اجرای قوانین ونظارت بر قوانین سیاست های نظام را اعمال می کند.
5/0
5/0
دی 90
3
4
حکومت ازطریق وضع قوانین ، اجرای قوانین و ...................... سیاست های نظام را اعمال می کند.
تاثیر نظام سیاسی را بر نظام فرهنگی توضیح دهید. نظام سیاسی اگر بر ارزش های فرهنگی جامعه وفادار بماند، با استفاده از مدیریت سیاسی خود بر بسط وتوسعه ی فرهنگ می افزاید. 5/0 اگر از ارزش ها و آرمان های فرهنگی دور شود زمینهی تعارضات ، تزلزل وبحران های فرهنگی وهویتی را پدید می آورد. 5/0
5/0
1
خرداد 91
5
6
اعمال قدرت سازمان یافته برای هدفی معین را چه می نامند؟
الف) حکومت ب) نظام سیاسی پ) سیاست ت) نظام فرهنگی
تاثیر نظاام فرهنگی را بر نظام سیاسی توضیح دهید. نظام فرهنگی عقاید ، ارزش ها واصول حاکم بر نظام سیاسی را تعیین می کند واگر عملکرد نظام سیاسی درجهت عقاید وارزشهای فرهنگی جامعه باشد، نظام فرهنگی مقبولیت نظام سیاسی را تامین می کند ودر غیر این صورت مقبولیت آن را کاهش می دهد.
5/0
1
شهریور 91
7
8
حکومت ازطریق ..................... ، اجرای قوانین ونظارت بر آن سیاست های نظام را اعمال می کند.
هریک از تعاریف ستون اول به کدام یک از مفاهیم ستون دوم مربوط می شود .( یک مورد اضافی است)
تعاریف
مفاهیم
مجموعه عواملی که سیاست های مربوط به کل جامعه را پیش می برند.
سیا ست
اعمال قدرت سازمان یافته برای رسیدن به هدفی معین .
جمهوری
حکومت
5/0
1
دی 91
9
10
مجموعه عواملی که سیاست های مربوط به کل جامعه را پیش می برد، چه نام دارد؟
الف) نظام فرهنگی ب) نظام سیاسی پ) قدزت ت) حکومت
تاثیر نظام سیاسی را بر نظام فرهنگی توضیح دهید.
5/0
1
خرداد 92
11
12
13
14
مجموعه ساز و کار هایی که در نظام اجتماعی برای اعمال سیاست های آن وجود دارد، نظام سیاسی را شکل می دهد.
نظام سیاسی بر نظام فرهنگی اثر می گذارد و از آن اثر می پذیرد.
حکومت ازطریق ..................... ، اجرای قوانین ونظارت بر قوانین ، سیاست های نظام را اعمال می کند.
اعمال قدرت سازمان یافته برای رسیدن به هدفی معین را چه می گویند؟
25/0
25/0
5/0
5/0
شهریور 92
15
" سیاست " چگونه پدید می آید ؟ توضیح دهید.
5/1
دی 92
16
17
مفهوم حکومت را بنویسید . مجموعه عواملی هستند که سیاست های مربوط به کل جامعه را پیش می برند.
نظام سیاسی چه تاثیری بر نظام اقتصادی دارد؟ نظام سیاسی بر اساس ارزشها یی که پذیرفته است با وضع قوانین ومدیریت اجرایی، به سهم خود بر نظام اقتصادی اثر می گذارد.
5/0
1
خرداد 93
18
19
هرگاه قدرت ، برای رسیدن به هدفی معین سازمان پیدا کند ،................... پدید می آید.
الف) حکومت ب) نظام سیاسی ج) سیاست د) دولت
در چه صورت نظام فرهنگی ، زمینه مقبولیت نظام سیاسی را کاهش می دهد؟ اگرنظام سیاسی به دلایل داخلی ویا تحت تاثیر و فشارسیاست های خارجی از اصول وارزشهای فرهنگی عدول کند.
5/0
1
شهریور 93
20
21
چگونه می توان در مورد ارزش های نظام های سیاسی داوری کرد؟ براساس عقاید وجهان بینی افرادی است که به داوری می پردازند.
تعریف " نظام سیاسی " را بنویسید.
مجموعه ساز وکارهایی که درنظام اجتماعی برای اعمال سیاست های آن وجود دارد، نظام سیاسی را شکل می دهد.
5/0
1
دی 93
5/14
13
ردیف
سئوالات نها یی جامعه شناسی درس چهارده(دی 90 تا دی 93)
بارم
نوبت امتحا ن
1
2
3
4
نظام سیاسی سکولار ، ارزش ها وآرمان های الهی را می پذیرد.
ارسطو، حکومتی را که در آن اکثریت مردم بر اساس حقیقت و فضیلت حضور و فعالیت دارند،جمهوری می نامد.
لیبرال دموکراسی چه نوع نظام سیاسی است؟
دو مورد از ویژگی های نظام سیاسی " جمهوری اسلامی " را بنویسید.
(جمهوری) رسمیت شناختن حضور موثر مردم درنظام سیاسی (اسلامی) نشانه فعالیت مردم بر اساس عقاید و ارزش های اسلامی
25/0
25/0
1
1
دی 90
5
6
7
ملاک های دسته بندی نظام های سیاسی عبارتند از: کمیت افرا د تاثیر گذار ،.....................،دینی یا دنیوی بودن .
نوعی نظام سیاسی است که ادعا می کند با خواست واراده اکثریت مردم سازمان می یابد و حکومتی دنیوی و این جهانی است ؟
الف) لیبرال دموکراسی ب) جمهوری پ) دمو کراسی ت) پارادوکس دموکراسی
در نظام جمهوری اسلامی ایران ، عنوان « جمهوری و اسلامی » به معنای چیست ؟
5/0
5/0
5/0
خرداد 91
8
9
ارسطو، حکومتی را که در آن ،اکثریت مردم بر اساس حقیقت و فضیلت حضور و فعالیت دارند،چه می نامد؟
الف) جمهوری ب) لیبرال پ) دموکراسی ت) لیبرال دموکراسی
در نظام جمهوری اسلامی ایران ، عنوان « جمهوری » به معنای چیست ؟
5/0
1
شهریور 91
10
11
ارسطو، حکومتی را که در آن اکثریت مردم بر اساس حقیقت و فضیلت حضور و فعالیت دارند ، چه می نامد؟
هریک از تعاریف ستون اول به کدام یک از مفاهیم ستون دوم مربوط می شود .( یک مورد اضافی است)
تعاریف
مفاهیم
نوعی نظام سیاسی است که ادعا می کند با خواست واراده اکثریت مردم سازمان می یابد.
1- لیبرال دمو کراسی
نوعی نظام سیاسی که در جهان اسلام مورد توجه امت اسلامی قرار گرفته است .
2- جمهوری
3- جمهوری اسلامی
5/0
1
دی 91
12
هریک از تعاریف ستون اول به کدام یک از مفاهیم ستون دوم مربوط می شود .( یک مورد اضافی است)
تعاریف
مفاهیم
نوعی نظام سیاسی که در جهان اسلام مورد توجه امت اسلامی قرار گرفته است .
1- جمهوری
ارسطو، معتقد است در این حکومت اکثریت مردم بر اساس حقیقت و فضیلت حضور دارند
2- لیبرال دمو کراسی
نوعی نظام سیاسی است که ادعا می کند با خواست اکثریت مردم سازمان می یابد.
3- جمهوری اسلامی
4- دموکراسی
5/1
خرداد 92
13
14
ارسطو ، حاکمیت اکثریت را در صورتی که بر مدار خواسته های آنان باشد، چه می نامد؟
الف) جمهوری ب) لیبرال پ) لیبرال دموکراسی ت) دموکراسی
در نظام جمهوری اسلامی ایران ، عنوان " جمهوری " به معنای چیست ؟
5/0
5/0
شهریور 92
15
16
لیبرالیسم به معنای ...................... و مباح دانستن همه امور برای انسان هاست .
" دموکراسی "، در گونه شناسی ارسطو از شیوه های حکومتی ، چه مفهومی دارد؟
5/0
1
دی 92
17
18
19
ارسطو ، مدینه فاضله را جامعه الهی می داند .
دانشمندان علوم سیاسی از تنا قضی که از نارضایتی مردم نسبت به نظام سیاسی لیبرال دموکراسی به وجود می آید، با عنوان « پارادوکس دموکراسی » یاد می کنند .
تفاوت حکومت جمهوری و دمو کراسی را از دیدگاه ارسطو بنویسید .
(دموکراسی) حاکمیت اکثریت براساس خواسته های آنها ست . (جمهوری) حاکمیت اکثریت بر اساس حقیقت وفضیلت است.
25/0
25/0
1
خرداد 93
20
21
ارسطو، حکومتی را که در آن اکثریت مردم بر اساس حقیقت و فضیلت حضور و فعالیت دارند ، ................ می خواند .
" لیبرال دموکراسی " ، چه نوع ، نظام سیاسی است ؟
5/0
1
شهریور 93
22
" لیبرال دموکراسی " چه نوع نظام سیاسی است ؟ توضیح دهید . نوعی نظام سیاسی ادعا می کند با خواست واراده اکثریت مردم سازمان می یابد.5/0 حقیقت وفضیلتی را که مستقل از خواست مردم باشد به رسمیت نمی شناسد 5/0وحکومتی دنیوی و این جهانی است.5/0
5/1
دی 93
5/15
14
موفق و سربلند باشید./.
لغات تخصصی علوم اجتماعی
هنجار اجتماعی (social norm) شیوه های رفتار، عمل یا اندیشه که در جامعه پذیرفته شده و فرد با فرآیند اجتماعی شدن با انها منطبق می شود. عدم رعایت آن باعث واکنش های مانند تعجب، فشار و یا الزام اجتماعی می شود.
هنجار(norm) قاعده و قانونیست که مرجع عمل است. هنجار اصل و قاعده ای است که باید رفتار را هدایت و رهبری کند.
بی هنجاری(Anomie) رفتارهای که با قواعد و هنجارهای مورد قبول جامعه مغایرت دارد، شخص دچاربی سازمانی شخصیتی شده و متمرد و منحرف در برابر قوانین است، شرایطی که در ان هنجارها در تنازع با یکدیگرند و افراد به سختی می تواند خواسته ها و اهداف متناقص محیط اجتماعی سازگاری پدید آورند. انتظارات فرهنگی با واقعیات اجتماعی ناسازگار باشد وضع یا شرایطی که فاقد هنجار است.
نابهنجار(Abnormal) فاقد سازگاری با نظام، مضر در کارآیی یک نظام، مغایر با انتظارات مردم، متمایز از آنچه معمول و طبیعی است. آنکه از هنجارها و میانگین ها انحراف دارد.
نابهنجاری اجتماعی(social Abnormal) اختلال در رابطه یک فرد یا گروه و محیط اجتماعی خود و ساخت و کارکرد جامعه.
ارزش(value) بنیادی ترین عامل تعیین کننده اندیشه و عمل و یا اعمال فرد و همچنین شکل گیری حیات اجتماعی است 1- ممکن ملاک ارزش همان مورد آرزو بودنباشد2- دارای قیمت زیاد و قابل مبادله 3- ذاتا ازشمند بودن 3- بواسطه ای رفع نیاز ها و بر آورده کردن اهداف خاص. مورد اول و چهارم به مفهوم ارش در جامعه شناسی نزدیکتر است.
هر موضوعی که مورد نیاز و نگرش یا ارزو باشد. پارسونز: ارزش عنصری از دستگاه نمادین مشترک است که ملاک و معیار برای انتخاب است. معادل هنجار های بنیادی و هدایت کننده است. احساسات ریشه دار وعمیقی است که اعضای جامعه در ان شریکند. این ارزش ها اعمال و رفتار جامعه راتعیین می کند.
ضد اجتماع (Antisocial) کسی که آگاهانه یا نااگاهانه به عمد و غیر عمدی علیه نظم جامعه فعالیت می کند( دزدان و جنایتکاران).
پرخاشگری( Aggression): رفتارهای که با هدف ترساندن دیگران و تخطی از مرزهای حقوقی انجام می گیرد. توام با کاربرد قدرت بوده و بر علیه موازین اجتماعی انجام می گیرد.
از خود بیگانگی( Alienation) در لغت به معنای بیگانه ساختن است. تجربه خاصی که موجب می شود شخص خود را همچون بیگانه حس کند. بین اجزاء مختلف شخصیت فرد تجزیه حاصل می شود. کل شخصیت از معنی بیافتد مانند بیگانگی با محیط( فرد ارزش های مسلط محیط را نفی و با ان بیگانه می شود و بین او و جامعه خلاء بوجود می اید).
درونی شدن – نهادی شدن( internalization) یادگیری، نمادسازی. حالتی است که یادگیرنده نسبت به شرلیطی که او را وادار کرده است تحت تآثیر قرار می گیرد و بقرانگیخته وناهشیار وناخواگاه آن ر نجام می دهد.
کنترل اجتماعی(social control) محدو شدن اعمال و افعال فرد از طرف گروه یا جامعه ای که به ان تعلق دارد کنترل اجتماعی می گویند.
مجازات( sanction) عقوبت یا پاداشی است که هدف ان تآمین همرنگی با استاندار های رفتاری و امور مطلوب وپسندیه یک گروه اجتماعی می باشد.
انحراف(Deviance) هر گونه رفتاری که منطبق بر انتظارات جامعه نباشد.
هدف( goal) در روانشناسی منظور از هدفهمان نتیجه نهایی عمل یا مجموعه ای از اعمل است. هر نوع دگرگونی موقعیتی است که شخص یا گروه از راه اعمال خویش قصد پدید آوردن ان را دارد(899). هدف از عناصر اصلی نظام اجتماعی است.
تقلید(imitation) کوشش هشیار یا ناهشیار فرد و گروه در زمینه یکسان کردن رفتار و اندیشه خود با افراد و گروه های دیگر. تقلید کوششی در همسان و یا همسان نمایی است. کوششی است که برای گزینش برخی از جنبه های اندیشه و رفتار دیگری.
سازگاری(Adjstment) جاری دادن اجزاء در یک مجموعه بنحوی که وظیفه خود را درست انجام دهد.
همانند گردی (assimilation) فرآینی است که طی ان اشخاص یا گروه ها احساسات، آموخته ها و طرز تلقی های اشخاص یا گروه ها را کسب می کنند و در جریان زمان و به طور تدریجی با ان یکی شده در ان ذوب شد و کل واحد را تشکیل می دهند. معادل تطبیق و همسازی است. در سطح جهانی بیانگر تلاش کشورهای جهان سوم برای همانندی با غرب است.
همسازی(Accommodation) فرآیندی آگاهانه یا نااگاهانه که به دگرگونی متقابل بین افراد یا گروه ها منجر می شود و باعث رفع و یا کاهش تعارض و تشنج می شود.
انطباق(Adaption) سازگاری اجتماعی و شامل فرآیندی که فرد یا گروه روابط اجتماعی خود را با محیط اجتماعی هماهنگ می کنند.
همنوایی(conformism) انطباقی صرفا و عمدا بطور مصلحتی( برای گلیم خود را از آب بیرون کشیدن) انجام بگیرد. اگر انطباق بعد دستوری داشته با سازگاری نامیده می شود. حالتی است که فرد الگو های وارزش های مسلط محیط پیرامون خود را به چونو چرا می پذیرد و رفتار خود را با منطبق می کند. همنوایی افراطی همان تسلیم و محاغظه کاری و انفعال است.
رفتار(Behavior) رفتار همان واکنش به دیگران است که دارای ابعاد عینی، ذهنی،کمی وکیفی است. دگرگونی یا حرکت یا پاسخ هر موجود یا واحد و یا مجموعه پاسخ ها در برابر وضع موجود و شرایط پیرامون است.
طرز تلقی(Attitud) مابین عقیده و عمل قرار دارد. آمادگی روانی بالفعل جهت انجام عمل، گرایش یا جهت گیری مثبت و منفی در برابری یک امر اجتماعی، مجموعه ای از فرآیندهای عاطفی، انگیزشی و شناختی فرد است. همیشه در فرد وجود دارد بر خلاف انگیزه که بعضی مواقع بوجود می اید.
دوگانگی روانی(Ambivalence )همزیستی دوحالت عاطفی متناقض در یک فرد مانند عشق و تنفر، دو حسی بودن، دورویگی
تمایل( conation) حالت های ذهنی که همراه با میل به عمل و گرایش اگاهانه به عمل است که باعث شروع فعالیت های عمدی است.
تقلید(imitation) کوشش هشیار یا ناهشیار فرد و گروه در زمینه یکسان کردن رفتار و اندیشه خود با افراد و گروه های دیگر. تقلید کوششی در همسان و یا همسان نمایی است. کوششی است که برای گزینش برخی از جنبه های اندیشه و رفتار دیگری.
هویت یابی (identification ) یک عمل روانی است که بوسیله آن شخص، خودآگاه یا ناخودآگاه خصوصیات فرد یا گروهی را به خود نسبت می دهد. کودکان از طریق هویت یابی به این باور می رسند که خصوصیاتی مشابه مدل مورد تقلید خود دارند. هنگامی که با مدل شایسته هویت یابی می کنند احساس غرور و خرسندی به آنها دست می دهد.
نظام شخصیت(personality system) از نظر جامعه شناسانی شامل رفتارها حاصل از تجربه اجتماعی است که تکامل می یابند و بوسیله اهداف محدود می شوند. سازمانی پویا ازنطام های روانی و جسمانی است که از درون فرد سبب سازگاری های بی همتا و بی نظیر او با محیط می شود. پیکره ای کم و بیش وحدت یافته از عادات، نگرش ها، صفاتی است که بطور اگاهانه در چهارچوب تصورات و ارزش ها، اهداف و مقاصد شکل گرفته است. پارسونر: نظام نسبتا مشخص، معین و ثایتی از تمایلات وابسته به نیازها است که فرد از میان واکنش های مختلفی که از طریق موقعیت هدف به وی عرضه انتخاب می شود.
شخصیت(personality) نقابی که بازیگران در اجرای نقش به صورت می زنند. مجموعه ویژگی های روان شناختی وغیر محیطی رفتار فرد است و است که باعث سازگاری منحصر به فرد شخص با محیط پیرامون می شود و شامل عادات، احساسات، طرز تلقی ها، باورها و تمایلات است.
خود شناسی(self- knowledge) شناخت خویشتن از نظر جسمانی، اجتماعی و روانی که مقدمه ای فعلیت یافتن شخصیت است.
نظام جهت گیری(system of oriention) امیزه ای از شناسائی، ارزش ها و افسام گوناگون هنجار هایی است که بر حسب انها گروه یا فرد جهت خود را نیبت به موقعیت تعیین و عمل مناسب را بر می گزیند.
ایثار( Abnegation)مقدم شمردن دیگران بر خود، در برابر خودخواهی، قومر مرکزی و خود گرایی قرار دارد.
تحجر گرایی( Fixism) در برابر تبدیل گرایی و آینده نگری قرار دارد و نشان دهنده اندیشه جزمی و خشک و انعطاف ناپذیر است. شیوه ای از تفکر است که بن بست اجتماعی و رکود اجتماعی منجر می شود.
تحجر اجتماعی(social assification) سخت شدن سنت ها، عادات یا الگو و قوانین اجتماعی آنچنانکه در برابر روند های تازه مقاومت ورزند و تآخر یا دیرکرد اجتماعی را به بار می آورد.
تقدیر گرایی(Fatalism) پذیرش بی چون چرای وایع و تسلیم در برابر ان است. این نوع نگرش از ایناندیشه ناشی می شود که بیشتر وایع از حیطه تسلط انسان خارج است.
متعصب- جمود فکری(Fanaticism ) دارای عقاید کلیشه ای و قالبی و تغیی ناپذیر و جزمی است.
تعصب گروهی( Esprit group) داشتن پیوندی سخت و عاطفی با گروه، نشان دادن وفاداری به آن.
غرض ورزی(Favoritism) نشان دهنده روابطی شخصی است که بر اساس شایستگی نمی باشد صورتی از تبعیض(discrimiation) است و چنانچه برتری فامیل خوشان را به همراه داشته به خویشاوند گرایی(Nepotism) تبدیل می شود(ساروخانی، 264).
کارکرد مطلوب(Eufunction) زمانی که عملکرد اجزاء با اهداف نظام اجتماعی منطبق باشد و نیاز های اساسی ان را پاسخ دهد.
کارکرد نامطلوب(Dysfunction) زمانی که عملکرد اجزاء با اهداف نظام اجتماعی منطبق نباشد و نیاز های اساسی ان را پاسخ ندهد.
فرقه(Faction)گروهی ویژ ه ای است که در محدوده زمان بوجود می آید و هدف ان تامین خواست های گروهی است و بر ساس جانبداری غرض الودو برای تحقق اهداف خاص شکل می گیرد و اهداف آنها با اهداف کل جامعه مغایر است. نوعی گروه مذهبی است که در اعتراض به گروه مذهبی دیگر پدید می اید و معمولا از ان جدا می شود. گروه نو ظهور که عقائد و اعمالی را ابداع می کند ومخالف افکار و اعمال گروه یا گروه های سازگار جامعه است. هم کاربرد سیاسی و هم مذهبی دارد.
مد( Fashion ) دگرگونی های که زود رواج می یابند و عمر نسبتا محدود دارند. هر چهره ای از فرهنگ که جنبه ای ناپایدار دارد. افراد به جهت اعتباری که به آن وابسته است به طور سطحی به آن گرایش پیدا می کنند. الگو های غیر منطقی و ناپایدار رفتار را که به طور مکرر در جوامعه بوجود می ایند و دارای پایگاه ثابت نبوده و با استفاده از تقلید جهت دار گشترش می یآبد.
رسوم(Customs) شیوه های از اندیشه و عمل که اعضای گروه به عنوان سنت آن را رعایت می کنند و به عنوان عادت آنرا فرا می گیرند..
مراسم(ceremony) بیان احساسات و افکار مشترک از طریق انجام اعمال کم و بیش رسمی به بعد نمادی در زمان و مکان معین. رسم یا آیینی که بیانگر احساسات و نگرش های مشترک بوده و در موقعیت های مناسب و خاص به مرحله عمل در می آیند و سرشتی نمادین دارد.
سرمایه(apitalism-capital) هر کالا، پول یا ثروتی که قابلیت نگهداشت و افزایش داشته باشد ودارایی های دیگری به هرشیوه از ان به دست بیاید. سرمایه به همراه زمین،کار، سازمان و مدیریت از عوامل اصلی تولید است. سرمایه داری به نظامی گفته میشود که معتقد به مالکیت وسایل تولید در بخش خصوصی بوده ورقابت آزاد را باعث تنظیم بازار می داند، معتقد به تخصص گرایی و دخالت اندک دولت در اقتصاد است(سرمایه داری بازرگانی، صنعتی و مالی).
بورژوا و بورژوازی(Bourgeoisie-Bourgeois) ساکن شهر آزاد که دارای منزلتی خاص و جدا از فلمرو قضایی و حاکمیت فئودال ها بود. این مفهوم شامل طبقه متوسط مخصوصا بازرگانان را در هر کشور شامل می شد. این افراد متکی به کار خود بوده اند و همانند فئودال ها خدمه و خدمتگذار نداشتندۀ کار را عبادت تلقی می کردن و به سرمایسه گذاری علاقمن بودندو نه به نصرف. اناه در تلاش بودن به وسایل تولید دست پیدا کنند. اول به قدرت اقتصادی رسیدن و سپس به قدرت سیاسی دست یافتنتد. ار قرن نورده به عنوان قدرت مسلط و طبقه مسلط بر گارگران شناخته شدند. و مظهر سرمایه لیبرل به حساب امدند. در قرن بیستم این واژه محتوایی نامطلوب پیدا کرد وامروزه به کسی می گویند که به رفاهی غیر موزون بیشتر از کار علاقه دارند.
مسئله اجتماعی( social problem) موقعیتی موثر که به گمان عده قابل توجهی از مردم جامعه یا عده ای قابل توهی از مردمان جوامع دیگر، سرچشمه سختی و بدبختی به شمار می آید ولی قابل بهبود است.هم عینی است و هم از تفسیر ذهنی حاصل می شود.
موسسه(association) گروهی که برای تعقیب علاقه یا علائق مشترک سازمان یافته باشد و نتیجه هم پیمانی رسمی است.
همچشمی(Emulation) سبقت جویی در جهت وصول به هدف های پذیرفته شده از جانب عامه مردم. آمیزه ای از تقلید و رقابت است.
گروه قومی(Ethnic Group) شامل مردمی با ویژگی های خاص دینی، نژادی،جغرافیایی و یا عدات و رسوم مخصوص به خود بوده و در داخل یک مجمموعه ای اجتماعی و فرهنگی گسترده تر جاری گرفته است.
تضاد طبقاتی( class struggle) کشمکش بین طبقات اجتماعی در زمین ههای اقتصادی،اجتماعی و فرهنگی را شامل می شود. از نظر مارکس این کشمکش و درگیری میان بهرهکشان و استثمار شدگان و کارگان و سرمایه داران است و یک نبرد دائمی است.
کشمکش( conflict) به معنای مبارزه کردن، برخورد،ضربه زدن است. حالتی است که دو نفر یا دو گروه یا چند گروه به دلائل مادی یا غیر مادی با یکدیگر در ستیزند. طرفین می خواهد دیگری را وادار به تسلیم کند.
رقایت( Competitiion) عمل و تعقیب هدفدار که آگاهانه یا نا آگاهانه به طور مشترک انجام می گیرد. رقابت صورتی از تقابل و کشمکش و تقابل است که در آن دو یا چند نفر و گروه جهت دست یابی به خواسته های چند با یکدیگر با خشونتی کمتر و یا بدون خشونت مبارزه می کنند. در جریان ان توجه همه بیشتر به هدف است تا شکست رقبا.
فاشیسم Fascism ریشه این کلمه از لغت(fascis) به عبارت بود از دسته ای چوب درخت نارون که بوسیله ریسمانی قرمز به هم بسته شده بودو در روم باستان مآموران اجراء به نشانه ای وادار کردن مردم برای اطاعت از قانون ان را با خود حمل می کردند. یک جنبش است که هدف ان استقرار یک رژیم دیکتاتوری بوده و ضد دمکراسی و ازاد اندیشی و سوسیالیم است برای اولین بین سالهای ۱۹۲۲ تا ۱۹۴۳ در ایتالیا و به وسیله موسولینی رهبری شد. موسولینی در سال 1919 این جنبش را در ایتالیا طراحی و اجرا نمود و خواهان بازگشت به افتخارات روم قدیم بودند. مخالف سازمان سیاسی و حق اعتصاب، دخالت در اقتصاد، عدم اعتقاد به صلح، رسوخ در اندیشه طرفداران و سعی برای تجلی درقالب یک اندیشه سیاسی با تکیه بر تبلیغات، متکی بر قدرت فرهی و کاریزماتیک به عنوان نماد.
اقلیت یا گروه اقلیت(minority Group) گروه اقلیت گروهی است که اعضای آن توسط دیگران مورد تبعیض قرار میگیرند و در وضع نامناسبتری قرار دارند. اعضای گروههای اقلیت نوعی حس همبستگی گروهی، وفاداری و احساس تعلق و علایق مشترک زیاد با هم دارند.
اقلیتهای قومی از نظر قومی با گروه اکثریت متفاوتهستند. اقلیتها ممکن است هم از نظر فیزیکی و هم از نظر قومی از گروه اکثریت متمایز باشند. اهالی هند غربی و آسیاییها در بریتانیا، سرخپوستان در آمریکا، و سیاهان در آمریکا از این گونه اقلیتها هستند.چنانچه گروه اقلیت از نظر ویژگیهای نژادی مانند رنگ پوست از گروه اکثریت متمایز باشد؛ اقلیت نژادی نامیده میشود.
اقلیتهای مذهبی گروهی هستند که به مذهبی غیر از مذهب اکثریت اعتقاد دارندو به این دلیل از مزایای نابرابر با اکثریت بهرهمند هستند. یهودیان در آلمان، مسیحیان در ایران و مسلمانان در بریتانیا
اسراف(diseconomy) تآثیرات نامطلوبی است که در نتیجه توسعه فالیت های اقتصادی اعم از تولیدی یا مصرفی بروز می کند. اسراف باعث افزایش مخارج تهیه وتولید ومصرف می شود.
اسطوره(myth) افسانه یی روایتی است که موضوع ان به خدایان وطبیعت، معنی جهان وانسان مربوط است. تصویر کلی را که یک گروه اجتماعی در ذهن دارد ونظام ازشی مندرج در ان را شامل می شود. اسوره جزء از فرهنگ است بعضی ها ان خرافه یا دورغ می دانند. از نظرشیلز اسطوره مجموعه ای از هدف های دوردست، حالات تشدید شده اخلاقی، انتظار توفیق وحیانی و یک نظام ارزشی است وتصویری از جهان است که الهامبخش و راهنمای فرمانروایان و یا مشتاقان فرومانروایی است.
دسته(Gang) گرو های کوچک مرکب از جوانان ونوجوانان در شهرهای بزرگ هستند که در برابر هنجارها مقاومت می کننئ مانند تدی بویز ها در انگلستان؛ سیاه جمگان در فرانسه و گوساله های کوچک در ایتالیا.
گروه ما( we-group) گروهی که مادر ان ما به جای من بنشیند و فرد خود را در آن ذوب می سازد. در چنین گروهی هنجار ها عمیقا توسط اعضا پذیرفته و دقیقا اجرا می شوند.
باند( band) در زبان ایتالیابه معنی بیرق است. گروهی که به طور طبیعی و بدون تمهیدات قبلی به عنوان واکنش در برابر محیط پیامون تشکیل می شود و دارای نوعی همبستگی پیرامون سر دسته پدید می اید( 58).
شناخت(cognition) واژ ه ای است که از افلاطون و ارسطو که استعداد وتوان درک کردن را می رساند. تمامی جهات گونانگون دانایی را چون ادراک،داوری،استدلال، تخیل، یادآوری و تصور را می رساند.
الگوی رفتار Behavioir patterning گونه ای های از رفتار که یه عنوان مدل شناخته می شود.
باورو اعتقاد(Belief ) پذیرش گزاره ای خاص به عنوان حقیقت که رنگ عاطفی و هیجانی دارد. نحوه عمل یا ترک عمل را معین می کند.
دیوان سالاریBureaucracy حکومت ادرات، کاربه شیوه منطقیو عقلانی در تقسیم کار، استقرار روایط غیر شخصی در جریان کنش کتقابل، اعمل قوانین خشک و ظاهرآرا، پیدایش هرم قدرت از بلا به پایین..
کنش(Action) از نظر پارسونز تمامی رفتارهای انسانی اعم از فردی یا جمعی، آگاه یا ناخود آگاه است که شامل رفتار های بیرونی و قابل مشاهده و تفکرات، احساسات، تمایلات و امیال و غیره می باشد.
کنش اجتماعی( social act) هر گونه فعالیتی که در نتیجه گرایش های فکری سازمان می یابد و دارای هدف مشخص است. کنش اجتماعی متضمن بیش از یک نفر است.
کنش متقابل ( Interaction) عمل متقابل دو یا چند موجد زنده بر یکدیگر.
تعامل اجتماعی( social intearation) نشان دهنده انواع کنش و واکنش میان انسان ها است که در یک گروه یا جامعه هستند. شامل میزان و شدت نیز است. تعامل بین انسان ها با استفاده از نماد ها انجام می گیرد. تعامل مودت آمیز، تعامل دوری، تعامل تفرقه آمیز
درونی ساختن( Internalization)روندی است که هنجار ها و ارزش ها جذب و مورد پذیرش قرار گرفته و با فرد یکی می شود. در نهایت نفس لوامه
را تقویت می کند و جزء هسته اصلی شخصیت فرد می شود. نیاز به کنترل اجتماعی را جهت تحقق هنجار ها کاهش می دهد.
قبیله( tribe) مشتمل بر بر مکان، زبان و فرهنگ مشترک است ومبتی بر احساسات اولیه است و از چند قبیله باعث ایجاد طایفه می شوند..
ملت(nation) بزرگترین اجتماع مردم که از طریق فرهنگ و آگاهی مشترک با یکدیگر متحد شده اند و دارای آب، خاک مشترک هستند وبه خوآگاهی رسیده اند. ملت ممکن است یک اجتماعی تاریخی وپیوند فرهنگی داشته باشد بدون اینکه دارای استقلا سیاسی ویا دولت باشد.
ملیت(nationality) تعهد قانونی که مبتنی است بر واقعیت اجتماعی همبستگی، ارتباط اصیل هستی، علائق و احساسات، همراه با وجود حقوق و وظلیف متقابل. ملیت تعبیر قضائی این واقعیت به شمار می رود که فردی که ملیت با او اعطا می شود درواقع با اهالی کشور اعطاکننده ملیت، ارتباط نزدیکتری دارد تا ملت های دیگر.
مالیات و مالیات بندی( tax) دادن کمک اجباری به حکومت با توجهی نه چندان زیاد به منافعی که از ان حاصل می شود.مالیات بندی عبارت از تحمیل دولت به گرفتن کمک از کسانی که( افراد،گروه ها وشرکت ها) در حیطه ای قدرت او هستند با توجهی نه چندان زیاد به منافعی که در مقابل به انان اعطا می شود. همکاری اجباری فرد با دولت برای به عهده گرفتن هزینه های که در جهت نفع عمومی صرف می شود بدون توجه به منافع خاصی که به وی اعطا می شود.
اقتصاد (Economics) علمی است که رفتار انسان را در رابطه با استفاده از وسایل کمیاب جهت رسیدن به اهداف معین( رفع نیازها و حداکثر کردن درآمد) مطالعه می کند.
تورم( inflition) افزایش واقعی یا بالقوه سطح عمومی قیمت وکاهش قوه( قدرت) خرید واحد پولی را تورم می گویند که با افزایش تقاضا نسبتبه تولید همراه است.
نوآوری(innovation) هر نوع فکر، رفتارهائی که به دلیل تمایز کیفی اش با صور موجود، نو محسوب می شود. کشف هدفمند و نیتمند را اختراع می گویند.
نیاز need هر چیزی که فرد در طی زمان با استواری کافی خواهان ان است و مورد توجه او می باشد. نیاز زیستی: هر آنچه برای سلامتی جسمی انسان ضروری است و فقدان آن باعث اختلال درونی می شود. فرد به ان اگاهی دارد.
نهاد(instituttion) به معنای ساختن است. نظام سازمانیافته ای از روابط اجتماعی که برای براوردن نیازهای گروه یا جامعه بوجود آمده است. از نظر پارسونز نهاد مجموعه از نقش ها یا پایگاه های مختلف است. در بین جامعه شناسان فرانسوی به معنای تشکیلات و سازمان های اجتماعی است. نهاد جنبه ای از حیات اجتماعی است که بر پایه ارزش ها شکل گرفته و در محور آن سازمان های گونا گون بوجود می اید.
نظام اجتماعی(social system ) نظام اجتماعی دستگاهی از کنش و وکنش های افراد می باشد که واحدهای اصلی ان نقش های اجتماعی می باشد. نظامی از کنش و واکنش های افراد که به سمت کانون مشترک و به هم پیوسته حرکت می کند و دارای پیچیده گی؛ تطور و به هم پیوستگی عناصر متشکله و ابعاد کیفی است.
تعادل اجتماعی(social equilibrium) وجود توازن و تعادل میان پدیده های اجتماعی وابسته به هم در یک نظام.
نقش(role social)مجموعه ای رفتارهای که فردی با پایگاه معین باید انجام دهد نقش نامیده می شود. جنبه ای از ساختار اجتماعی است و موقعیت اجتماعی است که دارای مجموعه ای از فعالیت ها و وظایف مورد انتظار است.
نقش های اجتماعی رفتارهای مورد انتظار جامعه اند که پیرامون یک وضع اجتماعی جای دارند. جنبه ای پویای یک پایگاه اجتماعی نقش است که حقوق و وظایف آن را اعمل می کند..... نقش های اجتماعی" جمعی، پویا، متنوع، عدم انجام ان باعث تعجب دیگران و درگیری نقش ها مشکل آفرین است. نقش های اجتماعی در عمل به صورتی یکسان اعمال نمی شوند. در حقیقت الگوی آرمانی یک نقش که توسط جامعه وضع می شود، به هنام عمل با شخصیت فرد می آمیزد و در هر فرد چهره ای خاص به خود می گیرد.
پایگاه اجتماعی(social status) پایگاه اجتماعی مشخص کننده جایگاه فرد یا گروه در نظام اجتماعی است. نشان دهنده شآن اجتماعیس و میزان حقوق، مسئولیت ها، قدرت و اقتدار در چهار چوب نظام اجتماعی است.... ارزشی که یک جمع یا جامعه برای نقش خاص قائل هستند پایگاه اجتماعی نامیده می شود. پایگاه مجموعه حقوق وظایف است ما نقش اعمال حقوق و وظایف است. پایگاه اجتماعی نشان دهنده ثروت، احترام، آموزش، درامد و غیره است. پایگاه اجتماعیهمان جایگاه فرد در گروه و مرتبه ای اجتماعی اوست و مشخص کننده حقوق و مزیای فرد است.
پایگاه اجتماعی محقق(Achieved social status ) تحقق عملی پایگاه توسط فرد یا هر عامل و یا کارگزار اجتماعی را می گویند. بر بروز استعدادها و مهارت های که خود فرد استوار است.
پایگاه اجتماعی محول(Ascriptive social status ) پایگاه تفویض شده، است که استعداد و تلاش فرد در آن تآثیر ندارد و مبتنی بر زمینه های خانوادگی، زیستی و نسب است. بیشتر در جوامع کاستی وجود دارد.
کاغذ بازی( Red tape) تمای شیوه ها و اقدامت غیر لازم و ظاهرا تکراری و وقت گیر که در نظام دیوان سالار انجام می گیرد.
دانش یا علم( seience) جزیی از شناخت یا معرفت( knowledge) است که شامل مجموعه از فعالیت ها جهت بیان منظم احتمال وقوع فرضی یا واقعی پدیده های با توجه به هدف مورد نظر است. دنش مجموعهای از روش های دقیق است که در پی کشف روابط بین پدیده بوده و باعث تسلط انسان به جهان پیرامون می شود.
پدیده اجتماعی( social phenomena) وقایع یا هر امر اجتماعی که قابل توصیف و تبیین علمی باشد و موضوع دانش آجتماعی است.
اقتصاد دوم انسانی
بخشاول
فصلاول: اقتصادچیست؟
-1 منبع رفع نیازهاي مادي انسان در زندگی چیست؟ (دانش)
-2 دلیل فعالیت و تلاش اقتصادي انسان چیست؟ (دانش)
-3 به چه دلیل گفته می شود انسان موجودي سیري ناپذیر است؟ با ذکر مثال توضیح دهید. (درك و فهم)
4 نمونه از نیازهاي مختلف انسان را نام ببرید. (دانش) -4
-5 به 2 نکته مهم درباره ي منابع و امکانات موجود در جهان اشاره کنید؟ با ذکر مثال براي هر کدام. (دانش و
درك و فهم و کاربرد)
در مورد منابع و امکانات چیست؟ با ذکر 2 نمونه (درك و فهم و کاربرد) « قابلیت مصرف متعدد » -6 منظور از
-7 به چه دلیل انسان باید ابتدا آن گروه از نیازهاي خود را که اولویت بیشتري دارند برطرف سازد؟ (درك و
فهم)
-8 بهترین روش استفاده از منابع و امکانات کدام است؟ (دانش)
در زندگی انسان چیست؟ (درك و فهم) « اندیشه ي اقتصادي » -9 دلیل بوجود آمدن
-10 تصویر ساده اي از اقتصاد جامعه را ارائه دهید؟ (دانش)
4 نمونه از پرسش هایی را که در محدوده مطالعات اقتصادي قرار می گیرند را بیان کنید؟ (دانش) -11
4 مورد از موضوعات مورد بحث علم اقتصاد را نام ببرید؟ (دانش) -12
-13 اقتصاد دانان چگونه به مطالعه مسائل اقتصادي موجود در جامعه می پردازند؟ (درك و فهم)
-14 آیا اقتصاد علم است؟ چرا؟ (درك و فهم)
-15 علم اقتصاد را تعریف کنید؟ (دانش)
-16 به 3 نکته ي مهم در تعریف علم اقتصاد اشاره کنید؟ (دانش)
-17 هدف علم اقتصاد چیست؟ (دانش)
-18 اهمیت اقتصاد از دیدگاه اسلام را بیان کنید؟ (درك و فهم)
-19 یکی از علل اهمیت روز افزون مسائل اقتصادي در جهان امروز چیست؟ (درك و فهم)
-20 دلایل محدودیت منابع چیست؟ ذکر 2 مورد. (درك و فهم)
-21 کالا چیست؟ با ذکر مثال. (دانش)
-22 خدمات چیست؟ با ذکر مثال. (دانش)
-23 شباهت و تفاوت کالا و خدمات را مشخص نمائید. با ذکر مثال براي هر کدام. (تجزیه و تحلیل)
-24 کالاهاي مصرفی را تعریف کنید؟ با ذکر مثال. (دانش)
-25 کالاهاي واسطه اي را تعریف کنید؟ با ذکر مثال. (دانش)
-26 کالاهاي ضروري را تعریف کنید؟ با ذکر مثال. (دانش)
-27 کالاهاي تجملی را تعریف کنید؟ با ذکر مثال. (دانش)
-28 هزینه فرصت را تعریف کنید؟ با ذکر مثال. (دانش)
-29 در یک زمین کشاورزي با امکان کاشت دو محصول گندم و پنبه، هزینه فرصت کاشت گندم چگونه به دست
می آید. (کاربرد)
فصلدوم: آشناییباشاخصهاياقتصادي
-1 به چه دلیل میزان تولید کالا و خدمات در جامعه نشان دهنده ي قدرت اقتصادي آن جامعه است. (درك و
فهم)
-2 به چه دلیل دولتها سعی می کنند با به کارگیري سیاستهاي گوناگون تولید کالا و خدمات را در جامعه افزایش
دهند؟ (درك و فهم)
-3 حسابداري ملی را تعریف کنید؟ (دانش)
-4 بررسی و اندازه گیري میزان فعالیتهاي اقتصادي در سطح ملی در چه شاخه اي از مطالعات اقتصادي انجام
می پذیرد؟ (دانش)
-5 موارد مورد بررسی در حسابداري ملی چیست؟ ذکر 4مورد. (دانش)
-6 اهمیت حسابداري ملی چیست؟ (درك و فهم)
در جامعه چیست؟ (دانش) « تولید کل » -7 منظور از
-8 دلیل اهمیت آگاهی از میزان تولید کالا و خدمات در جامعه چیست؟ (درك و فهم)
-9 از دیدگاه حسابداري ملی فعالیت تولیدي را تعریف کنید؟ (دانش) با ذکر مثال. (کاربرد)
-10 آیا فعالیت موسساتی که به عرضه ي میوه و سبزیجات بسته بندي شده می پردازند فعالیت تولیدي محسوب می شود؟
چرا؟ (درك و فهم)
-11 آیا فعالیتهاي خدماتی نیز با عنوان تولید شناخته می شوند چرا؟ (درك و فهم)
-12 آیا حمل محصولات کشاورزي به مراکز مصرف و عرضه ي آن در سطح جامعه کار تولیدي به حساب می آید؟
چرا؟ (درك و فهم)
4شرط براي محاسبه و سنجش فعالیتهاي تولیدي در حسابداري ملی بنویسید؟ (دانش) -13
براي محاسبه فعالیتهاي تولیدي در حسابداري ملی را توضیح دهید؟ با ذکر مثال. « از بازار عبور کند » -14 شرط
(دانش و درك و فهم)
-15 اگر لوازم خانگی منزل شما به تعمیر نیاز داشته باشد و پدر شما خودش آنها را تعمیر کند، آیا یک فعالیت
تولیدي صورت گرفته است و ارزش آن در حسابداري ملی محاسبه می شود؟ چرا؟ (کاربرد)
منتهی شوند در حسابداري ملی مورد محاسبه قرار « نهایی » -16 به چه دلیل فعالیتهایی که به تولید کالا یا خدمات
می گیرند؟ (درك و فهم)
-17 در محاسبه ي تولید کل جامعه از ارزش کالاهاي واسطه اي استفاده می شود یا کالاهاي نهایی؟ چرا؟ (درك و
فهم)
-18 کدامیک از فعالیتهاي زیر در حسابداري ملی مورد محاسبه قرار می گیرد؟ چرا؟ (کاربرد)
الف) تولید موتور اتومبیل ب) تولید اتومبیل
-19 در حسابداري ملی، همه ي اشکال تولید با یک معیار سنجیده می شود آن معیار کدام است؟ (دانش)
در حسابداري ملی به چه معناست؟ (دانش) « تولید در محدوده ي مکانی معینی صورت گیرد » -20 شرط
-21 تفاوت تولید داخلی و تولید ملی چیست؟ (تجزیه و تحلیل)
-22 فعالیت تولیدي یک فرد ایرانی در خارج از کشور، تولید ناخالص داخلی ایران محسوب می شود یا تولید ناخالص ملی؟
چرا؟ (کاربرد)
-23 تولید توسط خارجیان مقیم ایران جزء تولید ناخالص داخلی ایران محسوب می شود یا تولید ناخالص ملی؟ چرا؟
(کاربرد)
-24 در محاسبه کدام شاخص اقتصادي، تولید آن گروه از مردم کشور که در خارج اقامت دارند منظور نمی گردد؟
(دانش)
الف) تولید ناخالص داخلی ب) تولید ناخالص ملی
-25 چرا فعالیتهاي تولیدي که در حسابداري ملی مورد محاسبه قرار می گیرند باید قانونی و مجاز باشند؟ ذکر 2
دلیل. (درك و فهم)
-26 فعالیتهاي غیرقانونی نظیر قاچاق کالا جزء تولید کشور محاسبه نمی شود؟ ذکر 2 دلیل. (درك و فهم)
-27 مفهوم استهلاك سرمایه را توضیح دهید؟ (دانش)
-28 منبع تامین هزینه هاي جاي گزینی سرمایه هاي فرسوده شده یک کشور چیست؟ (دانش)
-29 منظور از هزینه استهلاك سرمایه چیست؟ (دانش)
-30 تفاوت تولید خالص ملی و تولید ناخالص ملی چیست؟ (تجزیه و تحلیل)
-31 تولید خالص ملی چگونه محاسبه می شود؟ (دانش)
-32 در یک جامعه فرضی کالاهاي زیر در مدت یک سال تولید شده است، با توجه به رقم تولیدات، تولید ناخالص
داخلی و تولید خالص داخلی را محاسبه کنید؟ (کاربرد)
الف) مواد غذایی 50 تن از قرار هر تن 3000000 ریال
ب) ماشین آلات 500 دستگاه از قرار هر دستگاه 5000000 ریال
ج) پوشاك 1500 عدد از قرار هر عدد 50000 ریال
د) خدمات ارائه شده ارزش پوشاك
ه) هزینه استهلاك ارزش ماشین آلات
-33 شاخص هاي زیر به اختصار چه نامیده می شوند؟ (دانش)
الف) تولید ناخالص ملی ب) تولید ناخالص داخلی
را تعریف کنید؟ (دانش) « تولید ناخالص ملی » -34
را تعریف کنید؟ (دانش) « تولید ناخالص داخلی » -35
-36 براي انجام تحلیل هاي مختلف اقتصادي از وضعیت کشورها از چه شاخص هایی استفاده می شود؟ (دانش)
-37 کدام شاخص ها در تعریف با هم تفاوت دارند اما معمولا مقدار آنها به هم نزدیک است؟ (دانش)
-38 درآمد ملی سرانه نشاندهنده چیست؟ (دانش)
-39 درآمد ملی را تعریف کنید؟ (دانش)
-40 اقلام مختلف درآمدي را نام ببرید؟ (دانش)
-41 چگونه می توان شاخص هاي اقتصادي را به صورت سرانه محاسبه کرد؟ (دانش)
-42 درآمد سرانه چگونه محاسبه می شود؟ (دانش)
-43 منظور از تولید سرانه و درآمد سرانه چیست؟ (دانش)
-44 به چه دلیل محاسبه ي شاخص ها به صورت سرانه می تواند معیار بهتري براي مقایسه ي سطح زندگی و رفاه
افراد جوامع مختلف باشد؟ (درك و فهم)
-45 تصویري ساده از اقتصاد جامعه را رسم کنید که بوسیله آن بتوان ارزش کل تولیدات جامعه را به روش
هزینه اي و درآمدي محاسبه کرد؟ (دانش)
-46 روش هزینه اي را در محاسبه ي ارزش کل تولیدات جامعه با رسم شکل توضیح دهید؟ (درك و فهم)
-47 روش درآمدي را در محاسبه ي ارزش کل تولیدات جامعه با رسم شکل توضیح دهید؟ (درك و فهم)
را در محاسبه ي ارزش کل تولیدات جامعه با ذکر یک مثال شرح دهید؟ « روش ارزش افزوده » یا « روش تولید » -48
(درك و فهم)
-49 چرا براي محاسبه تولید کل جامعه حداقل از 2 روش استفاده می کنند؟ (درك و فهم)
-50 براي محاسبه ارزش کل تولیدات جامعه چه روشهایی وجود دارد آنها را نام ببرید؟ (دانش)
1250 میلیارد ریال می باشد آیا ،1100 ، -51 میزان تولید کل جامعه در طی سه سال متوالی به ترتیب 1000
افزایش این ارقام را می توان به حساب افزایش مقدار توبید کل جامعه گذاشت؟ به چه دلیل؟ (درك و فهم)
-52 براي جلوگیري از اشتباه ناشی از افزایش قیمت در محاسبه ي تولید کل جامعه چه باید کرد؟ (درك و فهم)
-53 براي ارزیابی وضعیت اقتصادي کشور از کدام شاخص استفاده می گردد ؟ به چه دلیل؟ (درك و فهم)
الف) محاسبه تولید کل به قیمت جاري ب) محاسبه تولید کل به قیمت ثابت
بخشدوم( تولید )
فصلاول: تولیدوعواملتولید
-1 کالاها و خدماتی که مورد استفاده ي ما قرار می گیرند چگونه تهیه می شوند؟ با ذکر مثال. (درك وفهم و کاربرد)
-2 تولید را تعریف کنید.(دانش)
-3 آیا محصولات مؤسسات تولیدي تماما به مصرف خانوارها می رسد؟ توصیح دهید. (درك و فهم)
-4 چه ارتباطی بین تولید کنندگانی که محصولاتشان به صورت مستقیم یا غیرمستقیم به مصرف مردم می رسد
وجود دارد؟ با ذکر مثال. (درك و فهم و کاربرد)
-5 به چه دلیل صاحبان مشاغل مختلف به فعالیت خود ادامه می دهند و در نتیجه مصرف کنندگان دچار کمبود و
دشواري هاي حاصل از آن نمی شوند؟توضیح دهید. (درك و فهم)
-6 تولید کنندگان با چه هدفی به تولید و عرضه کالا و خدمات مورد نیاز مردم می پردازند؟ (دانش)
چیست؟ (دانش) با ذکر مثال. (کاربرد) « هزینه هاي تولید » -7
چیست؟ (دانش) « درآمد » -8
-9 در چه صورت تولید کننده از فعالیت خود سود برده است؟ (درك و فهم)
-10 سود چگونه محاسبه می شود؟ (دانش)
-11 اگر تولید کننده اي در طول یک دوره ي زمانی معین (مثلا یک سال) براي فعالیتهاي تولیدي خود ده میلیون
ریال هزینه کرده باشد و کالاهاي تولید شده را به مبلغ 12 میلیون ریال بفروشد چقدر سود برده است؟ (کاربرد)
-12 در چه صورت تولید کننده متحمل زیان می شود؟ (درك و فهم)
-13 تولید کنندگان چگونه می توانند از وضعیت زیان دوري کنند؟ (یا سود خود را افزایش دهند) (درك و فهم)
-14 تولید کنندگان از چه راههایی می توانند هزینه هاي تولید خود را کاهش دهند؟ (درك و فهم)
-15 تولید کنندگان چگونه می توانند درآمد خود را افزایش دهند؟ (درك و فهم)
-16 تولید کنندگانی که به جاي کسب سود در کوتاه مدت به فکر سود در سالهاي آینده هستند ممکن است چه
اقداماتی را انجام دهند؟ (درك و فهم)
-17 چرا گروهی از تولید کنندگان ممکن است کالاهایشان را با قیمتی پائین تر عرضه کنند؟ (درك و فهم)
-18 چرا گروهی از تولید کنندگان بجاي کاهش در هزینه هاي تولید سعی در تهیه و عرضه ي کالاهایی با کیفیت بهتر
دارند؟ (درك و فهم)
-19 به چه علت بعضی از تولید کنندگان از بخشی از سود فعلی خود صرف نظر می کنند؟ (درك و فهم)
-20 عوامل تولید کدامند؟ آنها را نام ببرید. (دانش)
-21 آیا نیازهاي تولید کنندگان کالاهاي مختلف با هم یکسان است؟ با ذکر مثال توضیح دهید. (درك و فهم و
کاربرد)
-22 نیازهاي عمده ي تولید کنندگان کالا و خدمات مختلف را به چه دسته اصلی می توان تقسیم بندي کرد؟ آنها را
نام ببرید. (دانش)
-23 به چه دلیل منابع طبیعی به عنوان یکی از عوامل تولید در نظر گرفته می شود؟ (درك و فهم)
-24 منابع طبیعی در اقتصاد با چه عنوان دیگري معرفی می شود؟ (دانش)
-25 به چه دلیل نیروي انسانی به عنوان یکی از عوامل تولید در نظر گرفته می شود؟ (درك و فهم)
-26 به چه دلیل نقش نیروي انسانی در جریان تولید بسیار مهم است؟ (درك و فهم)
-27 نیروي انسانی را با توجه به تجربیات و مهارت ها و تحصیلات به چند دسته می توان طبقه بندي کرد آنها را نام
ببرید؟ (دانش)
-28 از نیروي انسانی در اقتصاد با چه عنوان دیگري یاد می شود؟ (دانش)
-29 انسان براي بهره برداري از منابع طبیعی به چه چیزهایی نیازمند است؟ (دانش)
را تعریف کنید؟ (دانش) « سرمایه » -30
-31 تولید کنندگان جریان تولید را چگونه شکل می دهند؟ (درك و فهم)
چیست؟ (دانش) « سرمایه مالی » -32
-33 پولی که تولید کنندگان براي خرید عوامل تولید می پردازند با چه عنوان هایی نصیب خانواده ها می شود؟
(دانش)
-34 کدامیک از عوامل تولید مهمتر است؟ به چه دلیل. (درك و فهم)
فصلدوم : بازار
-1 هدف تولید کنندگان از تولید کالا و خدمات چیست؟ (دانش)
-2 انگیزه مصرف کنندگان از خرید کالا و خدمات چیست؟ (دانش)
-3 منظور از رفتار اقتصادي تولید کنندگان و مصرف کنندگان چیست؟ (درك و فهم)
-4 عوامل موثر در تصمیم گیري مصرف کنندگان براي خرید کالا چیست؟ 4 مورد (دانش)
-5 مهمترین عامل موثر در تصمیم مصرف کنندگان براي خرید یک کالا چیست؟ (دانش)
-6 رابطه بین قیمت یک کالا و مقدار خرید آن بوسیله ي مصرف کنندگان چگونه است؟ (درك و فهم)
-7 چرا قیمت یک کالا و مقدار تقاضا براي آن با هم رابطه ي معکوس دارند؟ ذکر 2 دلیل (درك و فهم)
-8 با اعداد فرضی در یک جدول دو ستونی مقدار تقاضا را به ازاي قیمتهاي مختلف نشان دهید و منحنی تقاضا را
رسم کنید؟ (ترکیب)
-9 منحنی تقاضا نشان دهنده ي چیست؟ (دانش)
-10 نزولی بودن منحنی تقاضا به چه معناست؟ (درك و فهم)
-11 تصمیم تولیدکنندگان در مورد میزان تولید یک کالا از چه عواملی تاثیر می پذیرد؟ ذکر 3مورد (دانش)
-12 مهمترین عامل موثر بر میزان تولید توسط تولیدکنندگان چیست؟ (دانش)
-13 رابطه بین قیمت و میزان تولید کالا چگونه است؟ (درك و فهم)
-14 به چه دلیل به افزایش قیمت یک کالا، میزان تولید و عرضه آن افزایش می یابد؟ ذکر 2 دلیل (درك و فهم)
-15 در یک جدول دو ستونی و با اعداد فرضی مقادیر عرضه ي یک کالا را له ازاء قیمتهاي مختلف نشان دهید و
منحنی عرضه را رسم کنید؟ (ترکیب)
-16 منحنی عرضه نشان دهنده ي چیست؟ (درك و فهم)
-17 صعودي بودن منحنی عرضه به چه معناست؟ (درك و فهم)
-18 به چه دلیل رفتار اقتصادي تولید کنندگان و مصرف کنندگان باید با هم هماهنگ باشد؟ (درك و فهم)
-19 عامل ایجاد کننده هماهنگی و تعادل بین رفتار اقتصادي تولید کنندگان و مصرف کنندگان چیست؟ (دانش)
-20 منظور از تعادل در بازار یک کالا چیست؟ (دانش)
-21 قیمت تعادلی در بازار یک کالا چیست؟ (دانش)
-22 با رسم یک شکل قیمت تعادلی و نقطه تعادل را در بازار یک کالا مشخص کنید؟ (ترکیب)
-23 جدول زیر را کامل کنید آنگاه نمودار آن را در یک دستگاه مختصات رسم کنید. نقطه تعادل را روي آن
مشخص کنید؟ (تجزیه تحلیل و کاربرد)
قیمت (به ریال) مقدار تقاضا (به کیلو) مقدار عرضه (به کیلو)
30 30 300
-24 در چه شرایطی بازار یک کالا دچار کمبود عرضه می شود؟ (درك و فهم)
-25 در چه شرایطی گفته می شود که در بازار یک کالا بازار عرضه وجود دارد؟ (درك و فهم)
-26 به چه علت، در سطح قیمت پائین تر از قیمت تعادلی در بازار با کمبود عرضه روبرو می شویم؟ (درك و فهم)
-27 به چه علت، در سطح قیمت بالاتر از قیمت تعادلی در بازار با مازاد عرضه روبرو می شویم؟ (درك و فهم)
-28 توضیح دهید اگر در بازار یک کالا کمبود عرضه وجود داشته باشد چه اتفاقی خواهد افتاد؟ (درك و فهم)
-29 توضیح دهید اگر در بازار یک کالا مازاد عرضه وجود داشته باشد چه اتفاقی خواهد افتاد؟ (درك و فهم)
-30 در حالت کمبود عرضه در بازار یک کالا، افزایش قیمت تا چه سطحی ادامه می یابد؟ (درك و فهم)
-31 در حالت مازاد عرضه در بازار یک کالا، کاهش قیمت تا چه سطحی ادامه می یابد؟ (درك و فهم)
-32 اگر در بازار قیمت کالایی در حال افزایش باشد به چه دلیل می گوییم قیمت به سمت قیمت تعادلی پیش
می رود؟ (درك و فهم)
-33 اگر در بازار قیمت کالایی در حال کاهش باشد به چه دلیل می گوییم قیمت به سمت قیمت تعادلی پیش
می رود؟ (درك و فهم)
-34 در مباحث اقتصادي منظور از بازار یک کالاي خاص چیست؟ (دانش)
-35 وقتی بازار کالایی مانند روغن نباتی را مطالعه می کنیم در واقع چه مواردي را مورد توجه قرار می دهیم؟
-36 بازار رقابتی چیست؟ (دانش)
-37 بازاري را که در آن تعدادي تولید کننده و فروشنده حضور دارند و هر کدام می کوشند کالاي خود را به فروش
برسانند چه نامیده می شود؟ (دانش)
-38 بازار انحصاري چیست؟ (دانش)
-39 بازاري را که در آن یک تولید کننده یا فروشنده حضور دارد و رقیبی در مقابل او فعالیت نکند چه نامیده
می شود؟ (دانش)
-40 تولید کننده یا فروشنده ي منحصر به فرد را که رقیبی ندارد چه می نامند؟ (دانش)
-41 در کدام بازار، خریداران قدرت انتخاب دارند و می توانند به سراغ هر یک از فروشندگان بروند؟ (دانش)
-42 تاثیر بازار رقابتی بر روي قیمت و کیفیت کالاي عرضه شده در بازار چگونه است؟ (درك و فهم)
-43 در کدام بازار مصرف کنندگان می توانند کالایی با کیفیت مناسب تر و قیمت نسبتا پائین تر تهیه کنند؟ (درك
و فهم)
-44 در کدام بازار تلاش تولید کننده براي بهبود کیفیت کالا چندان ضرورتی ندارد؟ (درك و فهم)
-45 بازار رقابتی و انحصاري را از نظر تعداد فروشندگان و قیمت و کیفیت کالاها با هم مقایسه کنید؟ (تجزیه و
تحلیل)
-46 در مقایسه ي بین دو وضعیت رقابت و انحصار کدام به نفع مصرف کنندگان است؟ به چه دلیل؟ (تجزیه و
تحلیل)
-47 مزایاي بازار رقابتی نسبت به انحصاري چیست؟ ذکر 2 مورد (درك و فهم)
-48 به چه دلیل همکاري تولید کنندگان و عدم رقابت آنها به ضرر مصرف کنندگان تمام می شود؟ (درك و فهم)
49 - به چه دلیل هر قدر تعداد تولیدکنندگان زیادتر و رقابت فشرده تر باشد، منافع بیش تري نصیب مصرف کنندگان
می شود؟ (درك و فهم)
-50 از دو حالت رقابت و انحصار براي خریداران کدامیک به نفع فروشندگان است؟ به چه دلیل (درك و فهم)
بخشسوم( مدیریتکلاناقتصادي )
فصلاول : دولتواقتصاد
-1 دولتها در زمان گذشته چه وظایفی داشتند؟ (دانش)
-2 روابط مالی دولتها با شهروندان در زمان گذشته به چند شکل اعمال می شد؟ توضیح دهید؟ (درك و فهم)
-3 نقش اقتصادي دولتها را در جوامع گذشته و امروز مقایسه کنید؟ (درك وفهم)
-4 اهداف اقتصادي دولت را نام ببرید؟ (ذکر 4مورد) (دانش)
-5 اشتغال کامل به چه وضعیتی اطلاق می شود. (دانش)
را به عنوان یکی از اهداف اقتصادي دولت توضیح دهید؟ (درك و فهم) « اشتغال کامل » -6
-7 به چه علت ایجاد اشتغال کامل از اهداف اقتصادي دولت به شمار می رود؟ (درك و فهم)
-8 دولتها براي ایجاد اشتغال کامل باید چه شرایطی را فراهم آورند؟ (درك و فهم)
-9 به چه علت ثبات قیمتها یکی از اهداف دولت در عرصه اقتصاد به شمار می رود؟ (درك و فهم)
10 - نقش دولت را در رشد و توسعه ي اقتصادي توضیح دهید؟ (درك و فهم)
11 - سیاستهاي اقتصادي دولت چه تاثیري بر حرکت به سمت توسعه خواهد داشت؟ (درك و فهم)
12 - به چه علت مقابله با فقر و بهبود توزیع درآمد یکی از اهداف مهم و مورد توجه دولتها به شمار م یرود؟ (درك و
فهم)
13 - انواع دخالت دولت در اقتصاد را نام ببرید؟ (دانش)
14 - فعالیتهاي دولت در عرصه ي اقتصاد را در چند محور عمده می توان بررسی کرد؟ (دانش)
15 - چگونه دولت در زمینه عرضه کالاها و خدمات اقدام به فعالیت می کند؟ (درك و فهم)
16 - به چه دلایلی دولت به عرضه کالا و خدمات می پردازد؟ (ذکر 3دلیل)
17 - به چه علت دولت بهره برداري از برخی منابع و معادن را خود عهده دار م ی شود؟ (با ذکر مثا ل. (درك و فهم و
کاربرد)
18 - به چه دلایلی بخش خصوصی در برخی زمینهها حاضر به سرمایه گذاري نمیشود؟ با ذکر مثا ل. (درك و فهم و
کاربرد)
4 نمونه از اهدافی را که دولت می تواند از طریق طراحی و اجراي سیاستهاي مناسب دنبال کند را ن ام ببرید؟ - 19
(کاربرد)
20 - نظر اندیشمندان و اقتصاددانان در زمینه فعالیتهاي دولت در عرصه اقتصاد چیست؟ (درك و فهم)
21 - به چه علت برخی اقتصاددانان با جدیت مدافع فعالیتهاي تولید و عرضه توسط دولت هستند؟ (درك و فهم)
22 - به چه علت گروهی از اقتصاددانان توصیه می کنند که دولت مؤسسات وابسته به خود را به بخش خصوصی واگذار
نماید؟ (درك و فهم)
23 - چگونه دولت می تواند قوانینی کارآمد در زمینه اقتصادي طراحی کند؟ (درك و فهم)
24 - دخالت دولت در اقتصاد در چه مواردي همواره مورد توجه اقتصاددانان و سیاستمداران بوده است؟ ذکر 3م ورد
(دانش)
25 - تفاوت دو دیدگاه مخالفان و موافقان دخالت دولت در اقتصاد را در محور عرضه ي کالا و خدمات توضیح دهی د. (
تجزیه و تحلیل )
26 - تفاوت دو دیدگاه مخالفان و موافقان دحالت دولت در اقتصاد را در محور وضع قوانین و سیاست گذاري بنویسی د. (
تجزیه و تحلیل )
فصلدوم : اقتصادوقانوناساسیجمهورياسلامیایران
١- فصل چهارم قانون اساسی ایران که شامل اصل چهل و سوم تا پنجاهم می شود چه اموري را مورد بررسی قرار داده
است ؟ ( دانش )
٢- تعالیم اقتصادي اسلام با اقتصاد مصرف گرا و مصرف زده ي غرب چه تفاوتی دارد؟ ( درك و فهم )
٣- آیا عدم وابستگی اقتصادي را می توان معادل استقلال اقتصادي دانست ؟ توضیح دهید و مثال بزنید. ( کاربرد )
٤- منظور از کشورهاي تک محصولی چیست ؟ با ذکر مثال. ( دانش )
٥- وضعیت اقتصادي کشورمان را از لحاظ تک محصولی بودن در گذشته و امروز با یکدیگر مقایسه کنی د. ( تجزیه و
تحلیل )
٦- آیا صرفاً تامین رفاه براي انسان کافی است؟ توضیح دهید. ( درك و فهم )
فصلسوم : بودجهيدولت
-1 یکی از عوامل اصلی تعیین کننده هزینه هاي دولت را نام ببرید؟ (دانش)
-2 به چه علت دولتها اقدام به تنظیم بودجه می کنند؟ (درك و فهم)
-3 بودجه چیست؟ (دانش)
-4 مهمترین و اساسی ترین سند در دستگاه مالی و اداري کشور چیست؟ (دانش)
-5 یک مورد تفاوت بودجه با سایر صورتحسابها چیست؟ (درك و فهم)
4مورد از کارکردهاي بودجه را نام ببرید؟ (دانش) -6
را به عنوان یکی از کارکردهاي بودجه توضیح دهید؟ (درك و فهم) « ارزیابی اهداف » -7
-8 اهداف دستگاه اداري تئتري یک کشور چگونه ارزیابی می شود؟ (درك و فهم)
-9 چگونه طرز تقسیم وجوه عمومی بین احتیاجات متنوع دستگاههاي اداري کشور تعیین می شود؟ (درك و فهم)
را به عنوان یکی از کارکردهاي بودجه توضیح دهید؟ با ذکر مثا ل. (درك و فهم و « هماهنگ ساختن نظریات » - 10
کاربرد)
11 - چگونه بودجه باعث هماهنگ ساختن نظریات مختلف درباره طرز تقسیم وجوه عمومی در کشور م یشود . (درك و
فهم)
12 - در چه صورت متصدیان امور خود را به پیروي و اجراي بودجه مکلف می دانند؟ (درك و فهم)
را به عنوان یکی از کارکردهاي بودجه توضیح دهید؟ (درك و فهم) « کسب مجوز قانونی براي دولت » - 13
14 - کدام یک از کارکردهاي بودجه از نظر سیاسی اهمیت زیادي دارد؟ به چه دلیل. (درك و فهم)
ارتباط فعالیتهاي دولتی و غیردولتی را به عنوان یکی از کارکردهاي بودجه توضیح دهید؟ با ذکر مثا ل. (درك و » - 15
فهم و کاربرد)
16 - مراحل چهارگانه بودجه از آغاز تا انجام را نام ببرید؟ (دانش)
17 - در کلیه کشورها کدام قوه مسئول تهیه و پیشنهاد بودجه است؟ (دانش)
18 - لایحه بودجه چیست؟ (دانش)
19 - متن پیشنهادي بودجه توسط سازمان مدیریت و برنامه ریزي کشور تدوین و پس از تصویب هیئت دولت به مجلس
تقدیم می شود چه نام دارد؟ (دانش)
20 - متن پیشنهادي بودجه توسط کدام سازمان تدوین می شود؟ (دانش)
21 - منظور از ماده واحده و تبصره ها در بودجه چیست؟ (دانش)
22 - امروزه در بیشتر کشورها چه نهادي وظیفه ي تصویب بودجه را به عهده دارد؟ (دانش)
23 - طبق قانون دولت موظف است لایحه بودجه را تا چه زمانی به مجلس تقدیم کند؟ (دانش)
24 - لایحه بودجه قبل از طرح در جلسه علنی مجلس در کجا مورد بررسی قرار می گیرد؟ (دانش)
25 - طبق قانون مجلس باید لایحه بودجه را تا چه زمانی تصویب کند؟ (دانش)
26 - چگونه لایحه بودجه به قانون بودجه تبدیل می شود؟ (دانش)
27 - عملکرد مالی یک سال بخش دولتی در چه محدوده اي انجام می پذیرد؟ (دانش)
28 - نظارت بر اجراي بودجه بر عهده کدام ارگان است؟ (دانش)
29 - در چه صورت تصویب بودجه اهمیت خود را از دست می دهد؟ (درك و فهم)
30 - ازطرف مجلس شوراي اسلامی نظارت براجراي بودجه برعهده کدام ارگان گذاشته شد هاست واعضاي آن چگونه
انتخاب میشود؟(دانش)
31 - وظیفه دیوان محاسبات چیست؟ (دانش)
32 - خزانه چیست؟ (دانش)
33 - یکی از مهمترین دستگاههاي مالی که در اجراي بودجه نقش اساسی دارد را نام ببرید؟ (دانش)
5مورد از منابع درآمدهاي دولت را نام ببرید؟ (دانش) - 34
35 - یکی از ابزارهاي مؤثر کسب درآمد براي دولتها چیست؟ (دانش)
36 - مشخصات مالیات در هر کشوري تابع چه عواملی است؟ (دانش)
37 - امروزه در اکثر کشورها قانون مالیات چگونه وضع می شود؟ (دانش)
38 - مالیات را تعریف کنید؟ (دانش)
39 - هدف دولتها از اخذ مالیات چیست؟ 3مورد. (دانش)
40 - مالیاتها را از نظر چگونگی دریافت به 2 دسته طبقه بندي کنید؟ (دانش)
41 - مالیات مستقیم چیست؟ (دانش)
2ویژگی براي مالیات مستقیم بنویسید؟ (درك و فهم) - 42
43 - براي مالیات مستقیم 3نمونه ذکر کنید؟ (کاربرد)
-44 در کدام نوع از انواع نرخ مالیات این امکان وجود دارد که از اشخاصی که درآمد و ثروت بیشتري دارند مالیات
بیشتري گرفته شود؟ (دانش)
45 - مالیات برحقوق و مالیات بر ثروت و مالیات بر ارث جزؤ کدامیک از انواع مالیات هاست؟ (کاربرد)
46 - مالیات غیرمستقیم چیست؟ با ذکر مثال. (دانش و کاربرد)
47 - آیا مالیاتی را که شرکت دخانیات به دولت می پردازد به عنوان مالیات بر شرکت دخانیات است؟ توضیح دهی د.
(درك و فهم)
2ویژگی براي مالیات غیرمستقیم بنویسید؟ (درك و فهم) - 48
49 - در کدام نوع از مالیات فرد از میزان مالیات پرداختی مطلع نیست؟ (دانش)
50 - تفاوتهاي مالیات مستقیم و غیرمستقیم را بنویسید؟ ذکر 2مورد. (تجزیه و تحلیل)
51 - به طور کلی چند نوع نرخ مالیاتی وجود دارد؟ (دانش)
52 - نرخ ثابت مالیات چیست؟ (دانش)
53 - در کدام نوع از انواع نرخ مالیاتی، در وضع نسبی افراد قبل و بعد از پرداخت مالیات تغییر بوجود نمی آید؟ (دانش)
54 - یکی از اهداف مالیات توزیع عادلانه درآمدهاست کدام نوع مالیات چنین هدفی را تحقق نمی بخشد. (دانش)
55 - نرخ تصاعدي مالیات چیست؟ (دانش)
56 - نرخ تصاعدي مالیات به چند صورت اعمال می شود؟ آنها را نام ببرید؟ (دانش)
80/ 10 ریال و دومی 000 / 57 - جدول مالیاتی زیر مفروض است. مالیات پرداختی توسط 2نفر را که اولی ماهیانه 000
ریال درآمد دارند را محاسبه کنید؟ (به روش نرخ تصاعدي کلی) (کاربرد)
20 ریال با نرخ 5درصد / درآمدهاي تا 000
50 ریال با نرخ 10 درصد / درآمدهاي تا 000
70 ریال با نرخ 12 درصد / درآمدهاي تا و بیشتر 000
58 - تفاوت محاسبه ي مالیات بر اساس نرخ تصاعدي طبقه اي با نرخ تصاعدي کلی چیست؟ (تجزیه و تحلیل)
50 ریال و / 59 - جدول فرضی نرخهاي مالیاتی به قرار زیر است، مالیات قابل پرداخت اشخاصی را که ماهیانه 000
500 ریال درآمد دارند را محاسبه کنید؟ (بر اساس نرخ تصاعدي طبق هاي) / 450 ریال و 000 / 200/000 ریال و 000
(کاربرد)
100 ریال در ماه از پرداخت مالیات معاف اند / درآمدهاي تا 000
100 ریال / 200 ریال در ماه با نرخ 2درصد نسبت به مازاد 000 / درآمدهاي تا 000
400 ریال / 400 ریال در ماه با نرخ 4درصد نسبت به مازاد 000 / درآمدهاي تا 000
400 ریال / 400 ریال در ماه با نرخ 6درصد نسبت به مازاد 000 / درآمدهاي بالاتر از 000
60 - چهار مورد از انواع مالیات را نام ببرید؟ (دانش)
61 - براي مالیات بر درآمد 4نمونه ذکر کنید؟ (کاربرد)
62 - براي مالیات بر دارایی 3نمونه ذکر کنید؟ (کاربرد)
63 - مالیات بر نقل و انتقالات دارایی چیست؟ با ذکر مثال. (دانش و کاربرد)
64 - حقوق و عوارض گمرکی چیست؟ (دانش)
65 - مالیات بر تجارت خارجی چه نام دارد؟ (دانش)
66 - انواع مالیاتها را در موارد زیر مشخص کنید؟ (کاربرد)
مالیات بر حقوق- مالیات بر درآمد املاك- مالیات بر املاك- مالیات بر اتومبیل - مالیات بر ار ث- مالیات بر کالاهاي
صادر شده
67 - عوارض شهرداري چیست؟ با ذکر مثال. (دانش و کاربرد)
68 - تفاوت سرمایه گذاریهاي زیربنایی و اجتماعی با سرمایه گذاري مولد از نظر منبع تامین درآمد براي دولت چیست؟
(تجزیه و تحلیل)
69 - کدامیک از انواع سرمایه گذاریها منبع تامین درآمد دولت به شمار می رود؟ (درك و فهم)
70 - در چه شرایطی دولت مجبور به استقراض می شود؟ (درك و فهم)
71 - انواع استقراض توسط دولت را نام ببرید؟ (دانش)
72 - تفاوت عمده استقراض با سایر درآمدهاي دولت چیست؟ (درك و فهم)
73 - کدامیک از انواع درآمدهاي دولت در واقع یک درآمد موقت است و در آینده دولت باید آن را بپردازد؟ (دانش)
74 - در چه صورت بانک مرکزي مبادرت به انتشار اسکناس جدید خواهد کرد؟ (درك و فهم)
75 - در چه صورت انتشار اسکناس موجب تورم خواهد شد؟ (درك و فهم)
76 - در چه حالت نشر اسکناس موجب رونق اقتصادي می شود؟ (درك و فهم)
چیست؟ (دانش) « مخارج عمومی » - 77
چیست؟ با ذکر یک مثال آن را توضیح دهید. (دانش – کاربرد) « یارانه » - 78
از چه منبعی تامین می گردد؟ (دانش) « یارانه » 79 - بودجه ي
80 - معمولا هزینه هاي دولت را به چند دسته عمده تقسیم می کنند؟ آنها را نام ببرید؟ (دانش)
81 - هزینه هاي جاري یا عادي دولت چیست؟ (دانش)
82 - به چه دلیل کمتر موردي پیش می آید که هزینه هاي جاري سیر نزولی داشته باشند؟ (درك و فهم)
83 - طبقه بندي هزینه هاي جاري یا عادي دولت را با ذکر مثال بنویسید؟ (دانش و کاربرد)
84 - هزینه هاي پرسنلی چیست؟ با ذکر 2نمونه (دانش و کاربرد)
85 - هزینه هاي اداري چیست؟ با ذکر 2نمونه (دانش و کاربرد)
86 - پرداختهاي انتقالی چیست؟ با ذکر 2نمونه (دانش و کاربرد)
87 - هزینه حقوق و مزایاي کلیه کارکنان دولت چه نامیده می شود؟ (دانش)
88 - هزینه هاي چرخش کار جاري ادارات دولتی چه نامیده می شود؟ (دانش)
89 - هزینه هاي ایجاد توازن اجتماعی و رفع نابرابریها چه نامیده می شود؟ (دانش)
90 - هر کدام از موارد زیر جزء کدامیک از انواع هزینه هاي جاري یا عادي است؟ (کاربرد)
حقوق و مزایاي نظامیان – هزینههاي حمل ونقل ادارات دولتی – طرح شهید رجایی - یارانه
91 - هزینه هاي سرمایه اي چیست؟ (دانش)
92 - به چه علت هزینه هاي استهلاك به عنوان یکی از ضرورتهاي سرمای ه"ذاري جدید در هر سال در نظر گرفته
می شود؟ با ذکر مثال توضیح دهید. (درك و فهم و کاربرد)
93 - طبقه بندي هزینه هاي سرمایه اي را با ذکر مثال بنویسید؟ (دانش و کاربرد)
94 - سرمایه گذاري مولد چیست؟ با ذکر 2نمونه (دانش و کاربرد)
95 - سرمایه گذاري زیربنایی چیست؟ با ذکر 2نمونه (دانش و کاربرد)
96 - سرمایه گذاري اجتماعی چیست؟ با ذکر 2نمونه (دانش و کاربرد)
97 - سرمایه گذاریهایی که باعث ایجاد و استقرار کارخانه ها و صنایع دولتی می گردد چه نامیده می شود؟ (دانش)
98 - کدام سرمایه گذاریها توسط دولت مستقیما به تولید کالاها و خدمات نمی انجامد اما باعث تقویت بنیه اقتصادي کشور
می گردد؟ (دانش)
99 - هر یک از موارد زیر جزء کدامیک از انواع هزینه هاي سرمایه اي دولت به شمار می رود؟ (کاربرد)
ایجاد کارخانجات نساجی- ساخت راه آهن- ساخت نیروگاه- ساخت دانشگاه
-100 اهمیت سرمایه گذاري اجتماعی چیست؟ (درك و فهم)
-101 مهمترین نوع سرمایه گذاري دولت چیست؟ به چه علت؟ (درك و فهم)
-102 تفاوت فاحش بین کشورهاي صنعتی با کشورهاي جهان سوم از نظر پیشرفت اقتصادي مربوط به چه عواملی است؟
(درك و فهم)
بخشچهارم (توسعهاقتصادي)
فصلاول : مفاهیمومعیارهايتوسعه
-1 منظور از کشورهاي پیشرفته و کشورهاي عقب مانده چیست؟ (درك و فهم)
داراي اهمیت است؟ (درك و فهم) « توسعه اقتصادي » -2 به چه دلیل مطالعه مبحث
-3 رشد اقتصادي را تعریف کنید. (دانش)
-4 چرا رشد اقتصادي یک مفهوم کمی است؟ (درك و فهم)
-5 براي رشد اقتصادي سه مثال ذکر کنید. (کاربرد)
-6 توسعه اقتصادي چیست؟ (دلنش)
-7 توسعه اقتصادي مفهومی کیفی است یا کمی؟ به چه دلیل. (درك و فهم)
-8 آیا توسعه اقتصادي بر رشد نیز دلالت دارد؟ به چه دلیل. (درك و فهم)
-9 آیا هر افزایش تولیدي را می توان توسعه اقتصادي دانست؟ (آیا هر رشدي، توسعه است؟) (درك و فهم)
-10 براي توسعه اقتصادي یک مثال بیان کنید؟ (کاربرد)
-11 مشاهده نتایج حاصل از رشد اقتصادي با نتایج حاصل از توسعه اقتصادي از لحاظ زمانی مقایسه کنید؟ (تجزیه
و تحلیل)
-12 به چه دلیل گفته می شود که توسعه اقتصادي فرآیندي بلندمدت است؟ (درك و فهم)
-13 مفاهیم رشد و توسعه اقتصادي را با هم مقایسه کنید؟ (در 4مورد) (تجزیه و تحلیل)
-14 اقتصاددانان معمولا در شاخص رشد و توسعه ي اقتصادي جوامع را با چه معیارهایی اندازه گیري می کنند؟ به چه
علت؟ (دانش و درك و فهم)
-15 بهترین معیار براي سنجش رشد اقتصادي چیست؟ به چه علت؟ (دانش و درك و فهم)
-16 نتایج استفاده از درآمد سرانه به عنوان معیار سنجش رشد اقتصادي چیست؟ (دو مورد) (درك و فهم)
-17 به چه علت باید درآمد سرانه ي کشورهاي مختلف را برحسب واحد پولی یکسانی محاسبه کنیم؟ (درك و
فهم)
-18 درآمد سرانه ي تمامی کشورهاي جهان با کدام واحد پولی محاسبه می شود؟ (دانش)
-19 چگونه مقایسه سطح درآمد سرانه در جوامع مختلف فراهم می آید؟ (درك و فهم)
-20 به چه علت براي تعیین توسعه یافتگی کشورها، استفاده از شاخص درآمد سرانه به تنهایی نادرست به نظر
می رسد؟ (درك و فهم)
-21 معیارهاي اندازه گیري توسعه اقتصادي چیست؟ (دانش)
-22 معیارهاي تکمیلی که در اندازه گیري توسعه اقتصادي از آنها استفاده می گردد را نام ببرید؟ (ذکر سه مورد)
(دانش)
-23 با بررسی جدول زیر مشخص کنید چه رابطه اي بین شاخص رشد و شاخص توسعه اقتصادي در کشورهاي
ژاپن و موزامبیک وجود دارد. یا (با بررسی جدول زیر بیان کنید به چه علت می توان از درآمد سرانه به عنوان
معیاري براي سنجش توسعه نیز استفاده کرد) (کاربرد و تجزیه و تحلیل)
شاخص ها
کشور ها
نرخ مرگ و میر نوزادان در هر
هزار تولد
امید به
زندگی
(سال)
نرخ بیسوادي بزرگسالان به
درصد
درآمد سرانه به
دلار
79 کمتر از 5 درصد 31490 /5 4/ ژاپن 2
67 درصد 90 46 موزامبیک 114
-24 به چه علت با قدري مسامحه می توان از درآمد سرانه به عنوان معیاري براي توسعه نیز استفاده کرد؟ (درك
و فهم)
-25 می توان از درآمد سرانه به عنوان معیاري براي سنجش توسعه استفاده کرد. البته در این میان دو گروه از
کشورهاي استثناء محسوب می شوند.آنها کدامند؟ (دانش)
-26 کدام کشور با وجود درآمد سرانه نسبتا پایین، توانسته است شاخص هاي توسعه خود را بهبود دهند؟ (دانش)
-27 امروزه یکی از معیارهاي بسیار رایج براي طبقه بندي کشورهاي مختلف دنیا چیست؟ (دانش)
-28 از جمله شاخص هاي مهم و تعیین کننده که بر اساس آن کشورها به دو دسته ي توسعه یافته و در حال توسعه
طبقه بندي می شوند را نام ببرید؟ (دانش)
-29 به چه علت می توان براي آسان تر شدن مقایسه توسعه یافتگی کشورها از درآمد سرانه استفاده کرد؟ (درك و
فهم)
30 - تفاوت موجود بین کشورهاي توسعه یافته و در حال توسعه از نظر وضعیت معشیت با استفاده از کدام معیار آشکار
می شود؟ (دانش)
-31 آیا تفاوت و شکاف عمیق بین کشورهاي در حال توسعه و توسعه نیافته به سطح درآمد سرانه محدود
می شود؟ توضیح دهید. (درك و فهم)
فصلدوم : توزیعدرآمدوفقر
-1 در گذشته هدف اصلی برنامه ریزیهاي اقتصادي چه بوده است؟ (دانش)
-2 تفاوت گروههاي بالاي درآمدي با افراد کم درآمد از نظر میل نهایی به مصرف و میل نهایی به پس انداز چگونه
است؟ (درك و فهم)
-3 آیا نابرابري در توزیع درآمد همواره سبب رشد اقتصادي در تمام کشورهاي جهان می شود؟توضیح دهید.(درك و
فهم)
موفق باشد؟ توضیح دهید. (درك و فهم) « فقر مطلق » -4 رشد اقتصادي می تواند در کاهش
-5 رابطه ي نابرابري در توزیع درآمد و رشد اقتصادي را مورد تجزیه ئ تحلیل قرار دهید؟ (تجزیه و تحلیل)
موفق باشد؟ توضیح دهسد. (درك و فهم) « فقر مطلق » -6 آیا رشد اقتصادي می تواند در ریشه کن کردن و یا کاهش
-7 در حال حاضر یکی از اهداف اصلی برنامه ریزیهاي اقتصادي در کشورهاي در حال توسعه چیست؟ (دانش)
چیست؟ (دانش) « رفاه اجتماعی » -8
-9 بهترین ملاك براي تعیین سطح رفاه اجتماعی در یک جامعه چیست؟ به چه دلیل. (دانش و درك و فهم)
-10 کلمه فقر به طور عام مفهومی نسبی است یا مطلق؟ توضیح دهید. (درك و فهم)
چه کسانی فقیر محسوب می شوند؟ (دانش) « فقر نسبی » -11 در مفهوم
-12 در مبحث توسعه ي اقتصادي مفهوم نسبی فقر مورد نظر است یا مفهوم فقر مطلق؟ (دانش)
-13 در اصطلاح اقتصادي فقیر (مطلق) چه کسی است؟ (دانش)
قرار دارند؟ (دانش) « خط فقر » -14 در یک جامعه چه افرادي زیر
-15 خط فقر چیست؟ (درك و فهم)
-16 خط فقر نشان دهنده چیست؟ (درك و فهم)
-17 سطح حداقل معیشت در تمام کشورها یکسان است؟ توضیح دهید. (درك و فهم)
-18 تفاوت در سطح حداقل معیشت در کشورهاي مختلف منعکس کننده چیست؟ (درك و فهم)
-19 در هر جامعه با توجه به چه مواردي میزان حداقل درآمد براي خط فقر تعیین می گردد. (دانش)
-20 اندازه و وسعت فقر در هر کشوري تابع چه عواملی است؟ (دانش)
-21 با در نظر گرفتن کدام شاخص ها می توان وسعت و اندازه ي فقر را در هر کشور به دست آورد؟ (دانش)
-22 رابطه سطح درآمد و میزان فقر چگونه است؟ (درك و فهم)
-23 رابطه توزیع درآمد و میزان فقر چگونه است؟ (درك و فهم)
-24 ار جمله مشکلات اساسی بر سر راه توسعه اقتصادي، اجتماعی، فرهنگی در کشورهاي در حال توسعه چیست؟
(دانش)
-25 نظر تحلیل گران اقتصادي – اجتماعی در مورد تاثیر فقر در پیشرفت اقتصادي چیست؟ (درك و فهم)
-26 به چه دلیل اختلاف درآمد و فقر مانعی قوي بر سراه پیشرفت اقتصادي است؟ (درك و فهم)
-27 یکی از معیارهاي ساده براي سنجش وضعیت توزیع درآمد در جامعه چیست؟ (دانش)
-28 شاخص دهک چیست؟ (دانش)
-29 معیار دهک چگونه به دست می آید؟ (دانش)
-30 با محاسبه نسبت کدام دهکها، شاخصی براي مقایسه ي وضعیت توزیع درآمد به دست می آید؟ (دانش)
-31 هر چه نسبت دهک دهم به دهک اول بیشتر باشد، توزیع درآمد مناسبتر است یا نامناسبتر؟توضیح دهید. (درك و
فهم)
-32 از مهمترین ابزارهاي مقابله با نابرابري توزیع درآمد چیست؟ (دانش)
-33 اصلاح ساختار توزیع درآمد و مقابله با فقیر مستلزم بهبود وضعیت اقتصادي در چه زمینه اي است؟ (دانش)
-34 به چه دلیل سرمایه گذاري در زمینه نیروي انسانی به بالا رفتن درآمد ملی منجر می شود؟ (درك و فهم)
-35 به چه علت با وجود توزیع ناعادالانه درآمد و وجود فقر، برنامه ریزي براي توسعه موفقیت آمیز نخواهد بود؟ (درك و
فهم)
-36 چگونه می توان انسجام و همکاري بیشتري در اجراي برنامه هاي توسعه پدید آورد؟ (درك و فهم)
36 ، دانش آموز باید بتواند آنچه را فرا گرفته است به -35 - (لازم به تذکر است که براي جواب دادن به سوالهایی مانند 34
زبان خود و با استفاده از کلمات و جملات خودش بیان کند و نیازي به حفظ کردن مطالب کتاب نمی باشد.)
فصلسوم : دولتوتوسعه
-1 به چه علت، بحث مربوط به نقش دولت در جریان توسعه ي اقتصادي جوامع بحثی جدي و پراهمیت است؟ (درك و
فهم)
-2 دو دیدگاه عمده در رابطه با نقش دولت در اقتصاد را ذکر کنید؟ (دانش)
-3 دیدگاه طرفداران اقتصاد آزاد براي اثبات ادعاهاي خود به چه شواهدي در طول زمان اشاره می کنند؟ (دانش)
-4 طرفداران اقتصاد آزاد براي اثبات ادعاهاي خود به چه شواهدي در طول زمان اشاره می کنند؟ (دانش)
-5 دیدگاه طرفداران مداخله ي دولت در اقتصاد را بیان کنید؟ (درك و فهم)
-6 از دیدگاه طرفداران مداخله ي دولت در اقتصاد به چه علت جوامع در حال توسعه بدون حضور دولتها نم یتوانند در
مسیر توسعه گام بردارند؟ (تجزیه و تحلیل)
-7 در کشورهاي در حال توسعه دولت چگونه می تواند حرکت به سمت توسعه را تا حد ممکن افزایش دهد؟ (از دیدگاه
طرفداران مداخله ي دولت در اقتصاد) (درك و فهم)
-8 در چه کشوري نقش دولت در جریان توسعه بسیار و مشهور بوده است؟ (دانش)
-9 کارشناسان هر یک از دو دیدگاه مداخله ي دولت در اقتصاد را چگونه ارزیابی می کنند؟ (ارزشیابی)
10 - امروزه کارشناسان و تحلیل گران چه نظري در رابطه با نقش دولت در اقتصاد دارند؟ (درك و فهم)
11 - به چه علت کارشناسان رابطه ي دولت و بخش خصوصی را به رابطه ي پدر و مادر با فرزندشان تشبیه م یکنند؟
(درك و فهم)
12 - نقش دولت در توسعه ي ایران در سالهاي قبل از 1300 را به اختصار توضیح دهید. (درك و فهم)
13 - نقش دولت در توسعه ي ایران از سال 1300 تا 1357 را به اختصار توضیح دهید. (درك و فهم)
14 - دلایل افزایش حضور دولت در اقتصاد را در سالهاي اول بعد از پیروزي انقلاب اسلامی بنویسید. (درك و فهم)
15 - در دهه ي دوم انقلاب نقش دولت در اقتصاد چگونه بوده است ؟(درك و فهم)__
سوالات جامعه شناسی سال سوم انسانی نهایی
نام درس :جامعه شناسی 2 وزارت اموزش پرورش
رشته تحصیلی :سوم انسانی اداره اموزش پرورش استان لرستان شهرستان ازنا زمان امتحان : 07
نام اموزشگاه :
-1
در عبارات زیر موارد صحیح و غلط را مشخص کنید .
الف – کنش اجتماعی و پیامدان درون جهان اجتماعی قرار ندارد
ب- فرهنگ پدیدهای اموختنی است و از راه آموزش از نسلی به نسل دیگر انتقال می یابد
پ-حق و باطل بودن عقاید و ارزش ها بر اساس نوع نگاه و رفتار جوامع مختلف تعیین می شود
ج- هویت جمعی جهان مدرن مخالف هویت روانی اخلا قی معنوی است
د-عقل و وحی دو ابزار مهم برای شتاخت عقاید و ارزش ها هسستند .
2/5
-2
جای خا لی را با عبارت مناسب پر کنید
الف( –جامعه در حکم جسم و کالبد و..................... در حکم جان و روح است
ب( – خرد فرهنگ های سازگار با فرهنگ عمومی را ........................ می گویند
پ( –جهان اجتماعی با ......................و اگاهی مشترک ادمیان شکل میگیرد
ت( –بخشی از فرهنگ که مردم یک جامعه از ان جانبداری میکنند اما عملا ممکن است ان را نادید بگیرید ...................می نامند
2
-3
سوالات چهار گزینه ای :
3-1 – کدامیک از پدید ه های زیر محصول کنش اجتماعی انسان است
الف-صلح ب( بیابان ج( زلزله د( فلزات
3-2 -کدام نهادهای فرهنگی در تامین خرده فرهنگ های سایر نهادهای اجتماعی سهم بیشتری دارد ؟
الف( خانواده ب(- رسانه های عمومی پ(اموزش پرورش ت(اموزش عالی
3-3 - در جوامعی که "علم" محدود ره دانش تجربی است عقاید وارزشهای .پدیدهها ی صرفا ..................... هستند
الف (- تاریخی ب-( معرفتی پ( –فلسفی ت( اجتماعی
-3-4 کدام یک از پدیدهای زیر . درون جهان اجتماعی قرار می گیرند
الف -(فلزات ب(کوه پ( –خانواده ت( –آ ب
2
-4
-1 علوم اجتماعی در چه صورت می تواند درباره حق و باطل بودن فرهنگ ها ی مختلف داوری کند ؟
-2 هویت در معنا ی اولیه و عام ان چه مفهومی دارد ؟
-3 دوعنصر فرهنگی در اموزه های اسلامی کدامند ؟
-4 نمونه از خرده فرهنگ موافق را در ذکر کنید ؟
-5 معیار شناسایی پدیده های جهان اجتماعی چیست ؟
-6 کدام شکل تشویق و تنبیه .اثار عمیق تری دارند شکل رسمی یا غیر رسمی ؟
-7 هویت فردی انسان به چند بخش تقسیم میشود نام ببرید
-8 تفا وت بین " جهان اجتماعی " و" نظام اجتماعی " را بنو یسید ؟
-9 مفهو م " کجروی اجتماعی " را تعریف کنید
1
1
1/5
1
1
1/5
1
1
1
-5
-4 در جدول زیر .نوع ویژگیهای هویتی را مشخص کنید
خصوصیت
فردی
اجتماعی
ثابت
متغیر
انتسابی
اکتسابی
الف ایرانی
ب-دانش اموز
2
-6
-0
-5 هریک از تعاریف )ستون اول ( به کدام یک از مفاهیم )ستون دوم (اشاره دارد یک مورد اضافه است
تعاریف
مفاهیم
الف –مدیر اداره .هنگام که از مد یریت عزل و کارمند عادی می شود
ب- کارمند که از یک بخش اداره به بخش دیگر منتقل می شود
ج- کارمندی که مدیر یک بخش میشود
-1 تحرک اجتماعی صعودی
-2 تحرک اجتماعی نزلی
-3 تحرک اجتماعی میان نسلی
-4 تحرک اجتماعی افقی
نمودار زیرا توضیح دهبد ؟
1
1
27
بدن
نفس
اضطراب چیست
اضطراب :
اضطرابی عبارت از یک حالت عاطفی است که در آن عامل مبهمی از ترس ناشی از پیش بینی حوادث نا مطبوع در آینده ، وجود دارد . این حالت در فرد حتی قبل از آنکه محرک واقعی ترس زا حضور داشته باشد ، اتفاق می افتد .
علل اضطراب :
در بسیاری از موارد افرادی که اضطراب را تجربه می کند در بیان علت اضطراب خویش درمانده اند . البته مواردی نیز وجوددارد که علت اضطراب را در آنها می توان مشخص نمود . مثلاً در اضطراب از امتحان پیش بینی یک امتحان واکنش های عاطفی تولید می کند . اضطراب شدید احتمالاً با لرزش دست و بدن ، عرق کردن ، شدت ضربان نبض و تنفس و دیگر واکنشهای فیزیولوژیکی و نیز احساس ترس و افسردگی و ابهام بروز پیدا میکند .
اضطراب چگونه آغاز می شود : پاسخ ساده به این پرسش این است که اضطراب ممکن است از راه های بسیاری بوجود آید . فشار روانی نشانه های جسمی بروز اضطراب را بوجود می آورد . فشار روانی ممکن است مزمن باشد ، به ترتیبی که شیر فشار روانی پیوسته اندکی فشار روانی را در مدت ماهها و سالها در وجودمان بچکاند ، یا ممکن است ناگهانی باشد ، مانند وقتی که یک مشکل ، ترس خاص یا رویداد بزرگی در زندگی مواجه می شویم که باعث شود شیر فشار روانی تا به آخر باز شود . ماهیت ویژه فشار روانی از فردی تا فرد دیگر ت حد زیادی فرق می کند و به همین ترتیب واکنش بدنی افراد نیز بسیار متفاوت خواهد بود .
در هنگام کودکی انواع معینی از ترس ها ، بسیار رایج هستند . قریب به 90 % از بچه های 5 تا 12 ساله ترسهای خاصی دارند . مانند ترس از حیوانات ، موقعیت های نا آشنا ، ترس از سرو صدا و تاریکی . این ترس ها بتدریج همگام با رشد کودک نا پایدار می شوند ، ولی گاهی اوقات تا بزرگسالی ادامه می یابند . ترس های دیگر ممکن است در اثر ضربه یا آسیبی نا خوشایند ایجاد شوند . مثلاً کسی که در آسانسور به دام افتاده باشد دچار هراس از آسانسور می شود ، یا کسی که در معرض غرق شدن قرار گرفته باشد ، به هراس از آب گرفتار می آید . شمار یاز ترس ها مکن است در اثر مشاهده وقایع ناخوشایندی ایجاد شوند که برای دیگران روی می دهد ، یا ممکن است از دیگران تقلید شده باشند ، من جمله از پدر و مارد .
اضطراب بهنجار و ناهنجار :
اضطراب به هیچ روی فقط به دانش آموزان و یا حتی بیماران عصبی و روانی اختصاص ندارد ، بلکه یک مشکل جهانی و همگانی است . نشانه های جسمی آن معمولاً ناراحتی معده و تنگی نفس است و نشانه ها و علائم روانی آن شامل واکنش های ترس و احساس افسردگی است . جالب آنست که شخص مضطرب نمی تواند علت دقیق و خاصی را برای اضطراب خویش خاطر نشان سازد .
اضطراب طبیعی و بهنجار : شامل آن لحظات اضطراب آوری است که برای مثال شخص قبل از ورود به جلسه امتحان تجربه می کند . یک احساس درماندگی که هیچ کس قادر نیست برای مشکل پیچیده و مبهم شخص راه حلی بیابد . مقدار بهنــجاری از اضطراب ، مانند دیگــــر تنش های عاطفی ، می تواند خود یک انگیزه برای رفتار باشد . مثلاً دانش آموزی که درسی را خوب یاد نگرفته است ممکن است با اضطراب واکنش نشان دهد و همین اضطراب مانع از داوطلب شدن او برای پاسخ گویی به درس در کلاس باشد . در عین حال این اضطراب می تواند او را بر انگیزد تا درس را بخوبی یاد بگیرد تا برآن حالت ناراحت خویش غلبه کند .
اضطراب ناهنجار :
اضطراب ناهنجار به درجات مختلف و فراوانی های متفاوت متجلی می گردد . اما در نهایت شامل احساسات و رفتاری است که از کارآیی عملی شخص ، جلوگیری بعمل می آورد . در اضطراب شدید و مزمن ، شخص در یک حالت فشار و تنیدگی ناشی از تعارضات درونی قرار می گیرد که با وجود بکار گرفتن انواع مکانیزم های دفاعی نیز قادر به تخفیف آن نخواهد بود . چنین فردی معمولاً از سر درد ، پشت درد و دل به هم خوردگی شکایت دارد . و همه اوقات احساس خستگی می کند و احساس شدیدی از ناکامی دارد بدون آنکه بداند از چه می ترسد . این حالت ترس می تواند از چند دقیقه تا چندین روز و ماه دوام یابد .
حالت اضطراب :
حالات اضطرابی شامل ترکیب های مختلف نشانه های جسمی و روانی اضطراب هستند که نمی توان آنها را به خطر .واقعی نسبت داد و به شکل حمله ها و یا حالتی پایدار تجربه می شوند . معمولاً اضطراب پراکنده است و ممکن است به وحش زدگی تدیل شود ، که در اینصورت حمله های وحشت زدگی بخشی از تصویر بالینی را شکل می دهد . ممکن است دیگر جنبه های نروتیک ، مانند نشانه های وسواس فکری یا هیستریایی نیز وجود داشته باشند لیکن تصویر بالینی غالب بشمار نمی روند .
حالات هراس :
حالات هراس به شرایطی اطلاق می شود که در آن ترس شدید و غیر معمول از اشیاء معین یا موقعیت های مشخصی به چشم می خورد که به خودی خود ترس آور نیستند . اگر این ترس و اضطراب فراگیر شود و از موقعــیت و شیی ء خاصی به شرایط دیگر تعمیم یابد ، با حالت اضطراب همسان می شود .
نشانه های رفتاری تعارض :
1- بی میلی به اجرای تصمیمات شخصی
2- اتکاء به دیگران برای راهنمایی و تصمیم گیری
3- واکنش های تعارضی در موقعیت های مدرسه ای ( که بخوبی در رفتار کلامی و عاطفی نوجوان متجلی می گردد . )
4- اتکالی بودن شدید
5- چون موج هر آن بسویی رفتن از جمله نشانه های وجود تعارض در شخص است .
ارتباط ناکامی ، تعارض و اضطراب با یکدیگر :
معمولاً ناکامی و تعارض و اضطراب در مجموعه دینامیک های شخصیتی فرد به یکدیگر مرتبط و نزدیکند . مثلاً تعارض ممکن است به ناکامی بیانجامد . زیرا شکست در تصمیم گیری بجا و مناسب می تواند به ناتوانی در رسیدن به یک هدف مطلــوب منتج گردد . علاوه بر این تعارض می تواند اضطراب زا باشد . مثلاً هرگاه تصمیمات مقتضی اتخاذ نشود نتایج نا مطلوبی ببار خواهد آمد و یا فرد در موقعیتی قرار گرفته باشد که هر انتخابی بکند نمتیجه نا مطلوبی پیامد خواهد داشت . از سوی دیگر ناکامی نیز ممکن است به تعارض بیانجامد . این حالت هنگامی بوجود می اید که راه فرد برای نیل به هدفی مسدود است ، و او ناگزیر است یا از آن هدف چشم بپوشد و منصرف شود و یا رفتار و انگیزه های خویش را تغییر دهد و یا آن که بدون انتظار پاداش آن کار را انجام دهد .اضطراب نه فقط نتیجه ناکامی و یا تعارض است ، بلـــکه می تواند مقدمه ای برای تجربه ناکامی و تعارض باشد . مثلا دانش آموزی که درباره امتحان مضطرب است ، با اندیشیدن درباره راه چاره ای مانند شرکت نکردن در امتحان ، و یا پیدا کردن بهانه ای برای به عقب انداختن امتحان ، از یک حالت تعارض رنج میبرد . او احتمالاً در می یابد که اضطراب آنچنان در عملکرد های وی مداخله کرده است ، نتیجه نامطلوبش تعارض در اوست . که به نوبه خود به ناکامی او برای گرفتن نمره خوب می انجامد .
شیوه های مقابله باناکامی ، تعارض و اضطراب :
ناکامی - همانگونه که قبلاً اشاره شد ، ناکامی زمانی بوجود می آید که مانـعی ( اعم از جسمانی – اجتماعی – روانی ) از رسیدن فرد به هدف مورد نظرش جلوگیری نماید . ناکامی به اشکال و صورت های مختلف می تواند بروز کند . مثلاً ناکامی ملایم صرفاً به کوشش های بیشتر فرد منتج می شود ، که در این حد می تواند بسیار مفید واقع شود . در حالیکه ناکامی شدید به تغییر اندیشه ها می انجامد . کودکی که هرگز برای مهربان بودن نسبت به دیگران مورد تحسین و پاداش واقع نشده است احتمالاً نامهربان می شود . از کوره در رفتن ، احساس گناه کردن ، احساس حقارت ، دوری جستن از تماس های اجتماعی و شکست در فعالیت های حل مساله ، از جمله واکنش های ممکن دیگر هستند . برای مقابله با ناکامی دو راه وجود دارد .
1) – کوشش در جلوگیری از شرایط و موقعیت های محیطی ناکامی زا
2)- کمک به نوجوان در آموختن تحمل ناکامی . بی تردید هر یک ازدو راه از محاسن و معایبی بر خوردار است
تحقیق
ررسی تطبیقی رابطه بین مفهوم عدالت و هویت اجتماعی در قرن معاصر
چکیده
عدالت و هویت دو مفهوم مناقشه انگیزي است که همواره یکی از دغدغه هاي اندیشمندان حوزه هاي مختلف علوم انسانی به ویژه علوم اجتماعی میباشد. مسئله اصلی این پژوهش درك دقیقتر و عمیقتر این دو مفهوم، رابطه اي که بین این دو برقرار است و عوامل مؤثر بر این دو مفهوم میباشد. براي پاسخ به سؤالات فوق سعی شده است دو پارادایم ساختگرایی و تفسیرگرایی مورد بررسی قرار گیرد. در پارادایم ساختگرایی، گیدنز و در پارادایم تفسیرگرایی، بلومر مورد توجه قرار گرفته اند. نتیجه بررسی نشان میدهد بنا به نظر تفسیرگرایان، در دیالکتیکی بودن رابطه بین عدالت و هویت شکّی نیست، ساختگراها هم که در ابتدا اشاره اي به نوع رابطه نداشتند به تدریج به این باور رسیدند که نوعی رابطه دیالکتیکی بین این دو مفهوم برقرار است.واژگان کلیدي: عدالت، هویت، پارادایم، ساختگرایی، تفسیرگرایی
1391/03/ 1391 تاریخ پذیرش مقاله: 19 /03/ تاریخ دریافت مقاله: 01
hatanhai@yahoo.com ، 1استادیار دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکز
katayunh@yahoo.com ، 2 دانشجوي کارشناس ارشد دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات
مقدمه
هویت و عدالت نه تنها در علوم اجتماعی متغیري بسیار مهم به شمار میآیند، بلکه در سایر علوم، بهویژه علوم سیاسی، روانشناسی، انسانشناسی، ارتباطات، الهیات و ...، نیز جایگاه ویژهاي دارند. دو متغیري که میتوانند از یک سو بر بسیاري از متغیرهاي فردي و اجتماعی افراد تأثیر گذاشته و نقش غیر قابل انکاري را در کنش ها و مناسبات اجتماعی ایفا نمایند و از سوي دیگر از متغیرهاي دیگر، تأثیر پذیر نیز باشند. علاوه بر این، تحقیقات نشان میدهد که این دو متغیر تأثیر بسیاري بر یکدیگر دارند. یکی از دلایل توجه زیاد علوم یاد شده به موضوع هویت و عدالت را میتوان ناشی از همین اهمیت یاد شده دانست. البته نکته مهمی که باید در این میان در نظر داشت این است که هویت و عدالت از جمله موضوعهایی هستند که هر رویکرد در جامعهشناسی، نگاهی کاملاً متفاوت با رویکردهاي دیگر دارد. در واقع با توجه به اینکه پارادایمهاي مختلف، آراء متفاوتی نسبت به فرد و جامعه دارند و هر
کدام با رویکردهاي خاص خود نسبت به مسائل اجتماعی برخورد میکنند، نسبت به مفاهیم عدالت و هویت اجتماعی، تعابیر و برداشتهاي متفاوتی دارند. از یک سوي تفسیرگرایان بر این باورند که مفهوم تعیین کردن و جبري کردن امور در علوم اجتماعی نادرست است. چرا که در علوم اجتماعی هیچ چیز تحت تعین قرار نمیگیرد و نمیتوان ادعا کرد که عاملی، دیگر عوامل را تعین می کند. از سوي دیگر در پارادایم ساختگرایی، منظور از ساخت، همبستگی اجزاي یک مجموعه است که هدف معینی دارند.
به طوري که دگرگونی هر جزء، موجب دگرگونی دیگر اجزا میشود. براي ساخت میتوان خاصیت پیشبینی در نظر گرفت. یعنی میتوان پیشبینی کرد اگر در یک یا چند عنصر از عناصر ساخت، تغییراتی پدید آید، در کل ساخت چه واکنشی پدید میآید. در ساختگرایی، جامعه شناس، در یک قالب باورهاي از پیش تعیین شده، جامعه را مطالعه می کند و در تفسیرگرایی، جامعه را مردم همان جامعه بررسی می کنند.
بنابراین بررسی حاضر بر این مسئله استوار است که با توجه به پارادایم هاي نظري مسلط و متعارف در جامعه شناسی جایگاه هر دو مفهوم و ارتباط هاي احتمالی آنها، تعریف شده تا بتوان در موقعیتهاي برنامه ریزي اجتماعی- اقتصادي با نگاه تخصصی نظریه- پردازان جامعه شناسی، بهترین کاربرد تنظیم شود.
بر این اساس، هدف اصلی این مطالعه بررسی و شناخت ارتباط میان مفهوم هویت اجتماعی و عدالت اجتماعی در میان نظریه- پردازان دو قلمرو پارادایمی تفسیرگرایی و ساختگرایی است. البته به دلیل وجود محدودیتهاي پژوهشی مانند زمان و ...، سعی شده است آراء "بلومر" به عنوان نماینده پارادایم "تفسیرگرایی" و "گیدنز" به عنوان نماینده پارادایم "ساختگرایی" مورد بررسی قرار گرفته اند. براي بررسی دقیقتر، سعی بر این بوده که مفاهیم عدالت و هویت اجتماعی، به صورت تطبیقی و ارتباطهاي احتمالی بین این دو مفهوم نیز بررسی شود. علاوه بر این تلاش شده تا پاسخی به پرسش ارائه شود که:
"نظریه پردازان ساختگرا و تفسیرگرا، مفاهیم عدالت و هویت اجتماعی را چگونه تبیین کرده و ارتباطهاي احتمالی میان این دو مفهوم را چگونه بررسی میکنند؟"
بررسی و تحلیل آراء گیدنز و بلومر
در این بخش ابتدا تحلیلی کلی از هر نظریه پرداز و سپس به بیان نظرات آنان درخصوص عدالت و هویت پرداخته میشود.آراء گیدنز 1
به باور گیدنز، تقسیم بندي اساسی در جامعه شناسی و نظریه اجتماعی، همان است که میان دو رویکرد به تحلیل اجتماعی وجود دارد: رویکرد عامل محور و رویکرد ساختارمحور. رویکرد اول به افراد، مقاصد و نیتها، انگیزه ها، باورها و ارزش ها به منزله عوامل شکل دهنده به حیات اجتماعی توجه دارد. رویکرد دوم براي تبیین زندگی فردي و اجتماعی بر فرایندهایی همچون پویش- هاي سازمانی یا طبقاتی تأکید دارد. گیدنز به جاي فرض رابطهاي تعاملی میان فرد (عاملیت) و جامعه (ساختار اجتماعی)، پیشنهاد میکند که عاملیت و ساختار را صرفاً وجوه مختلف کلیه اعمال اجتماعی ببینیم.
گیدنز در این راه از مفهوم "دوگانگی ساختاري استفاده میکند. به بیان دیگر ساختارهاي اجتماعی هم وسیله کنشاند یا کنش را ممکن میسازند و هم خود به وسیله کنش اجتماعی بازتولید میشوند. این رویکرد ساختارهاي اجتماعی را بیشتر به صورت نظمی مجازي میبیند تا به شکل یک واقعیت اجتماعی مجزاي از فرد. منظور گیدنز از نظم مجازي آن است که ساختار در ذهن افراد وجود دارد. براي نمونه میتوان زبان در ذهن افراد و در عین حال جداي آنان وجود دارد. اعمال گفتاري ما از طریق زبان میسر می- شود، اما زبان به نوبه خود از طریق این اعمال باز تولید میشود. البته این دوگانگی ساختار به گیدنز اجازه میدهد استدلال کند که ویژگیهاي ساختاري کنش، تنها محدود کننده نیستند، بلکه همانگونه که در مثال زبان بیان شد، ساختارها اعمال اجتماعی را ممکن میسازند. اعمال اجتماعی درون نظامها و نهادهاي اجتماعی الگومند میشوند.
به باور گیدنز، نکته کلیدي آن است که حیات اجتماعی نه مجموعهاي از کنشهاي فردي و نه مجموعهاي از ساختارهاي اجتماعی است بلکه به مثابه فرایندي در نظر گرفته شده استکه مفهوم کلیدي آن عمل اجتماعی است و داراي دو جنبه عاملانه و ساختاري است.
از نگاه گیدنز جوامع سیستمهاي ارگانیکی یا مکانیکی نیستند بلکه اعمال بعضاً نهادینه شدهاي هستند که همواره از طریق کنش فردي توأم با باز اندیشی ممکن شدهاند. از همین منظر است که او ادعا میکند اگر مفاهیم، تبیینها و الگوهاي ما راهی به دینامیک در جریان بازتولید اجتماعی و تغییر نداشته باشد نمیتوان زندگی اجتماعی و تاریخ را تبیین کرد. چرا که چنین تبیینی نیازمند توجه به زمان و مکان عمل اجتماعی،سوژههاي قابل شناسایی و اصل تأمل و بازاندیشی و همچنین توجه به نقش قدرت در شکل دادن به قواعد و منابع است.
گیدنز در تحلیل اجتماعی خویش، براي مفهوم بازاندیشی جایگاه ویژهاي قائل است و معتقد است: در جوامع پیشامدرن، غالباً سنت، رفتار روزمره را تنظیم میکرد در حالی که در جوامع مدرن، اعمال اجتماعی پیوسته در پرتو اطلاعات جدید مورد بازبینی قرار می- گیرند. بنابراین فرایند مداوم بازاندیشی یا تولید دانش درباره فرایندهاي اجتماعی در حوزه هاي اجتماعی بیشتري –از خانواده تا حکومت- به جزء نهادینه شده عمل اجتماعی بدل شده است. البته گیدنز نگاه عمیقتري به موضوع بازاندیشی دارد. وي بر این باور است که فرایند بازاندیشی در سطح نهادي و بین فردي تنها مشخصه مدرنیته نیست، بلکه تعامل یا بازخورد پیوسته میان این دو سطح نیز از جمله این مشخصه هاست. دانش تخصصی که توسط نهادها ایجاد میشود، در اعمال نهادي بلکه در رفتارهاي فردي به کار گرفته میشود. البته تشدید میزان بازاندیشی نهادي، خطر اجتماعی جدیدي را ایجاد میکند. براي مثال بازاندیشی افزایش یافته به معنی تشدید جدال بر سر دعوي دانش است و در نتیجه موجب کاسته شدن از اطمینان به آنها میشود. نمونه بارز آن را در افزایش بازاندیشی در حوزه بهداشت و درمان مشاهده کرد. بازاندیشی باعث افزایش آگاهی افراد جامعه مدرن از عوارض برخی داروها شده که این آگاهی براي سلامت روحی بیماران به مراتب مضرتر از خود بیماري است. البته گیدنز به نقش بازاندیشی و قدرت آن در تولید خرد ناب و اصلاح جامعه خوشبین است: "نوع بشر میخواهد دست کم فرمان این نیروي ویرانگر را در دست بگیرد".
گیدنز عاملیت را از کنش می داند و آن عاملیت هم را درست می داند. به عقیده وي، هم کنش واقعیت است و هم ساختار. گیدنز مانند دورکیم، تقسیم اجتماعی کار را مانند ظرفی از پیش تعیین شده می داند که ما در آن فعالیت می کنیم اما معتقد است وقتی داخل ظرف قرار گرفتیم، ما نیز به عنوان مظروف قادر به انجام اعمالی هستیم.
عدالت و هویت از نگاه گیدنز
از نظر گیدنز عناصر و پدیده هاي اجتماعی مانند عدالت و یا هویت در سطوح متفاوت بررسی نمی شوند. بلکه هر حوزه اي که بتواند در نتیجه ارتباط متقابل قرار گیرد می تواند میدان مطالعه ما باشد. میتوان دریافت که حس هویت و عدالت که در ارتباط هاي اجتماعی تشکیل و بازتولید می- ،« جهانی شدن » با توجه به موضوع شوند، میتوانند عوامل متأثر و تأثیرگذاري در سطوح فردي و همچنان جهانی باشند. گیدنز معتقد است فشار جامعه سرمایه داري در دنیاي مدرن چنان زیاد است که فرد را به سمت عملکردي غیر از آنچه نیت کرده می کشاند. شاید در ذهن افراد اعتقاداتی مبتنی بر عدالت وجود داشته باشد اما در عمل غیراز آن صورت میپذیرد. البته کنشگر اگر خود را به دنیاي سرمایه داري و صنعتی به طور کامل نسپارد، همیشه این توانایی را دارد که مطابق آنچه نیت کرده، عمل کند. عدالت می تواند با تحقق حس هویت اجتماعی یا ملی تقویت یا تضعیف شود و این فرایند با وجود وسائل ارتباط جمعی و تسلط ارتباطات تسري یابد. نابرابري از نظر گیدنز نه به عنوان یک عامل صرفاً اقتصادي بلکه به عنوان یک مفهوم فرهنگی « تکنولوژي » تحلیل می شود. ارتباطات و تکنولوژي از عوامل مهم نابرابري در جوامع صنعتی و مدرن امروزه است که نه به صورت انتقال اطلاعات براي رشد جوامع، بلکه نگرانی او، از تأثیر عقبماندگی جوامع کمتر پیشرفته به کشورهاي توسعه یافته میباشد. زندگی مدرن، شکل جدیدي به هویت فرد میدهد و انتظارات فرد را از خود تغییر میدهد. شخصیتر شدن « آزاديهاي فردي » روابط ضمن وابستگی بیشتر افراد بههم، اعتماد اجتماعی را افزایش داده و هویت اجتماعی جدیدي نقش میبندد. هرگاه شکل قرار دهد یا خیر، واکنشی از ساخت اجتماع به فرد برمیگردد که او را به داشتن و « رضایت و امنیت » جدید هویت، کنشگر را مورد یا نداشتن عدالت اجتماعی تشویق میکند و ابزارهاي آن میتواند، در ساختاري که هویت اجتماعی فرد را به سمت عدالت اجتماعی سوق می دهد، کم رنگ شده « دین » باشد و انسانها امنیت و حمایتی که از عوامل دینی در شرایط خاص انتظار دارند را از نهادهاي دیگر فرهنگی، سیاسی و اقتصادي دریافت کنند.
انسانها در کیفیت زندگیشان نقش دارد. عوامل اجتماعی مانند آزادي با خود احساس مسئولیت و تعادل « سبک زندگی » به نظر او در حوزههاي اجتماعی را بهدنبال میآورد. فرد در شرایط مشارکت در تعهدات جمعی و گروهی، و با داشتن حس هویت در گروه و اجتماع، در قبال دیگران احساس مسئولیت دارد. نیازهاي امنیتی، حمایتی انسانها که میتواند در بروز حس هویت و عدالت فردي و اجتماعی افراد تأثیرگذار باشد، به طور ثابت و این نیازها متفاوت شده و تقاضاي آن نیز دگرگون میشود. مفهوم عدالت و ،« ارزشها و باورهاي مردم » پایدار نیستند. با تغییر هویت میتواند از جامعهاي به جامعهاي دیگر متفاوت باشد و در پی آن نیازهاي اجتماعی آن به طور متفاوتی درخواست شود.
که در کنش متقابل تفسیر میشود به ساختارها میپردازد. او از ساختار دوگانه یا دوگانگی « فرد وانگیزه هایش » گیدنز با تأکید بر ساختار اجتماعی در تعیین واقعیت اجتماعی سخن میگوید و انسان را صاحب اختیار و آزادي عمل می داند. آموزه هاي هر جامعه اي به نیاز فرهنگی، اجتماعی و اقتصادي برخواسته از باورهاي تاریخی و جغرافیایی هر کشوري بستگی دارد. که براي « میزان آموزشی » کم و زیادي توجه در ساختار یک جامعه به داشتن و یا نداشتن هویت و درخواست عدالت اجتماعی، به افراد جامعه در نظر گرفته می شود، بستگی دارد. در کشورهاي جهان سوم که به شکل مستعمره اداره میشدند، با وجود دولتهاي ملی، تعریف هویت و عدالت خود را از آن بخش اجتماع (دولت-مردم) دریافت کرده و آموزش دیدهاند که باعث شده سالهاي سال کشورشان مستعمره باقی بماند باعث ایجاد تغییر و تحول صنعتی در دنیاي مدرن میشود. ،« نهادهاي اجتماعی » گیدنز معتقد است که جامعهشناسی در مطالعه که بر نوعی نابرابري میان مرد و زن دلالت دارد از بطن تعالیم خانواده، نظام تعلیم و تربیت مدرسه، باورهاي « برچسبهاي جنسیتی » ثابت موجود در جامعه، توقعات نقشی از کار جنسیت ویژه اي، به وجود می آید. به این ترتیب هویت آنان از خودشان و درکی بررسی تطبیقی رابطه بین مفهوم عدالت و هویت اجتماعی در قرن معاصر/ 45 که از زن بودن یا مرد بودن خود داشته باشند و اینکه خود و جنس مخالف را چگونه ارزیابی می کنند، به وجود می آید. انگیزه ها، علایق و نیروهاي درونی و در نهایت ساختار روانی و شخصیتی زنان و مردان به این ترتیب ساخته میشود. بسیاري از قابلیتها و توانمنديهایی که لازمه انتخاب شغلی است مانند داشتن اراده براي تغییر و نوآوري، قدرت رهبري، تحمل خطر، میل به پیشرفت و ... تحت تأثیر نابرابري جنسیتی کمتر در گروهی قوام پیدا میکند که خود این امر از احتمال ایجاد فرصت- هاي شغلی یا هر فرصت دیگر برابر زندگی جلوگیري می کند.
از نظر گیدنز حاکی از راه و روش هایی است « طرد اجتماعی » . بیگانگی و جدا شدن از اجتماع، می تواند ایجاد یأس و ناامیدي کند که طی آنها افراد از مشارکت کامل در جامعه بزرگتر محروم می شوند. عوامل گوناگونی از جمله نابرابري هاي متفاوت در سطح اجتماعی، مفهوم طرد اجتماعی را شکل می دهند. وقتی افراد و گروه ها از داشتن فرصت هاي برابر محروم باشند، پدیده هاي بی هویتی، احساس بی عدالتی و ... در ایشان به وجود می آید را معمولاً گروهی از افراد می دانند که در برخورداري از ارزش هاي اجتماع، نحوه استفاده از فرصت ها، « قشر » ، جامعه شناسان سبک هاي زندگی موجود مانند ثروت، قدرت و منزلت به مقدار مشابهاي دسترسی دارند. آموزش، بهداشت، برخورداري از امکانات، تبعیض جنسیتی، ... همه و همه فرد را در ارتباط نابرابر ارتباط متقابل می گذارد که بر انتظارات وي از هویت خویش و شرایط عدالت اجتماعی اش تأثیر دارد. هویت اجتماعی چارچوبی است که شباهتها و تفاوت هاي افراد در آن مشخص می شود و افراد به وسیله تعریفی که از این مفهوم دارند با یکدیگر ارتباطی معنادار و پایدار برقرار می کنند. نهادهاي گوناگون اجتماعی، سیاسی، فرهنگی، اقتصادي، باورها سنت ها و نحوه احساس تعلق گروهی همه در ایجاد شکل گرفتن یک هویت اجتماعی نقش دارند. هویت اجتماعی فرد تمام شدنی یا از بین رفتنی نیست بلکه با دگرگونی باورهاي در نهادهاي اجتماعی تغییر و بازنگري می یابد.
جهانیشدن تنها وابسته به دولتها و نظامهاي اجتماعی نمیشود بلکه این پدیده بر سبکزندگی، شخصیت و هویت افراد اثر میگذارد. جهانیشدن ما را وادار میکند تا ضمن اینکه فرديتر زندگی کنیم، انعطاف بیشتري از خود نشان دهیم و پذیرش بیشتري در قبال همه ابعاد زندگی اجتماعی داشته باشیم و خود را براي آیندهاي متفاوت آماده سازیم. مفهوم هویت شخصی و سبک زندگی مربوط به دوره کنونی نوگرایی است که بهصورت توسعه نهادهاي جدید اتفاق افتاده است.
نوگرایی در همه حوزه ها ساختارها را دگرگون کرده است. براي افراد امکان انتخاب مشاغلی فراهم شد که افراد تنها در طبقه، قومیت، جنسیت و دین بخصوصی امکان استفاده از آن را داشتند. شکل ازدواج، خانواده و بقیه نهادهاي اجتماعی تغییر کرد. افراد توانستند با ساختن ترکیب جدیدي از زندگی سبک زندگی و هویت جدید خود را شکل بدهد. در نهایت می توان گفت گیدنز بر این باور است که: هویت هر شخص را نباید در رفتار او و در واکنش هاي دیگران جست و جو کرد، بلکه باید آن را در توانایی و ظرفیت وي براي حفظ و ادامه روایت مشخصی از زندگینامهاش یافت. زندگینامه شخصی که به حفظ روابط متقابل و منظم با دیگران علاقمند است، به کلی خیالی و ساختگی نیست. زندگی واقعی باید به طور مداوم رویدادهاي .(84 : شخص سازگار سازد (گیدنز، 1378 « خود » دنیاي خارج را در خود ادغام کند و آنها را با تاریخچه جاري فعالیت هاي فردي، به اصطلاح گیدنز، از جا کندنی است، یعنی در موقعیت هاي مختلف از مکانی به مکان دیگر و از زمانی به زمان دیگر دائم عوض می شود. به همین دلیل گیدنز معتقد است کنش رو به رو و مقابل یک سازمان اجتماعی قرار دارد. بنابراین گفته هاي گیدنز را میتوان در یک رابطه علّی و شماتیک به صورت زیر نشان داد.
آراء بلومر 2
از نگاه بلومر الزامات اجتماعی وجود دارند اما تعیین کننده نیستند. بنابراین انسان مجبور نیست. البته بهطور کامل مختار نیز نیست، بلکه در ضرورتها درگیر است و ویژگیهاي تاریخی، اجتماعی، سیاسی هر دوره او را در تنگنا قرار میدهد. موضوع جامعه شناسی بلومر کنش پیوسته است که قلمرو کنش پیوسته نهاد، تاریخ و سازمان است و نه افراد. از نگاه بلومر کنش می تواند با هر چارچوبی مخالفت کند و در صورت بروز مخالفت، آن رفتار باز هم کنش محسوب می شود و مانند نظریه دورکیم نوعی آسیب محسوب نمی شود.
بلومر مکاتب جامعه شناسی را به دو دسته عواملگرایی و تفسیرگرایی تقسیم میکند، تفاوت این مکتب با مکتب عواملگرایی در اعتقاد به تأثیرگذاري یا تعیینکنندگی ساختهاي اجتماعی است نه در وجود یا عدم وجود ساختارهاي اجتماعی. نباید فراموش کرد که بلومر از عنوان ساخت اجتماعی که با تعبیر ساخت اجتماعی مقاوم (سرسخت) به کار برده شده است، در آثار خود استفاده می کند. بنابراین تمامی جبرها وجود دارند، اما همانگونه که در سطور پیشین به آن اشاره شد، تعیین کننده نیستند. بنابراین میتوان دریافت که چگونه بلومر جامعه را چارچوب تعیینکنندهاي براي رفتار میداند. یعنی انسان بهعنوان کنشگر، این چارچوب (جامعه یا ساختار اجتماعی) را تفسیر میکند. آنچه بنیان فکري پیروان این مکتب را میسازد با مفاهیمی که در علوم طبیعی و نیز تئوريهاي عوامل تفاوتی اساسی دارد. در تئوريهاي عواملی با دو مفهوم علت و معلول رو به رو هستیم که یکی به عنوان متغیر مستقل و دیگر به عنوان متغیر وابسته وقوع رخدادي را به طور قطع و یقین تعیین میکنند. در این رابطه یک جانبه وجود علت قطعاً و جبراً وقوع معلول را در پی خواهد داشت. ( (تنهایی، 46:1387 اما در تفسیرگرایی بهجاي علت و معلول از دو مفهوم مقدمه و نتیجه استفاده شده که مقدمه داراي دو وجه است، عینی و ذهنی.
( مقدمات عینی همان شرایط اجتماعی- اقتصادي جامعه و یا به طور کلی شرایط عینی زمان و دوران مورد مطالعه است. (همان: 47
از دیدگاه این مکتب رفتار و کنش انسان تابع فرآیند ذهنی و عینی و به ویژه رابطه متقابل دیالکتیکی میان آنهاست و براي شناخت آن بایستی به هر دو فرایند توأمان توجه داشت. رفتارهاي گروهی، اجتماعی، سازمان ها و مؤسسات اجتماعی همگی نتیجه همین ( دیالکتیک عین و ذهن است. (همان: 47 جامعه از نظر این مکتب به نسبت فهم همان مردم فهمیده می شود. خوب بودن یا بد بودن شاید به میزان فهیم بودن یا نبودن سنجیده
شود، ولی میزان خوبی یا نادرستی به فهم خود مردم بر می گردد، به نسبت ارزشی که آنها فهمیده اند، و جامعه شناس بدون هیچ .( قضاوتی، فقط باید آنچه را از واقعیت می فهمد تبیین کند(همان: 49
صاحب نظران این مکتب بحث را از موضوع تعیین شروع می کنند. آنها بر این باورند که مفهوم تعیین کردن یا تعین قطعی و جبري کردن امور در علوم اجتماعی امر نامناسبی است. زیرا در علوم اجتماعی هیچ چیزي حالت یا خصلت تعیین کنندگی ندارد و نمی توان ادعا نمود که یک عامل، عوامل دیگري را تعیین می کند و یا نحوه بروز آنها را مشخص می نماید، بلکه عواملی که تئوري عواملی از آن تحت عنوان علت یا متغیر مستقل نام می برند، مقدمه هایی هستند که بر پدیده اي اجتماعی تأثیر می گذارند ولی هیچ .( گاه دلیل تعیین کننده آن پدیده ها نیستند(تنهایی، 91:1383 جامعه شناس تفسیرگرا باید این فرض را در انجام مطالعات خویش در نظر بگیرد که مردم، نخست می فهمند و سپس بر اساس فهم خود عمل می کنند. جامعهشناس تفسیرگرا بعد از فهم موضوع، میبایست از منظر فهم پژوهش شونده (مردم) موضوع را تبیین کند.
به بیان دیگر، جامعهشناس نمیبایست فهم خود را بهجاي فهم پژوهششونده گذارده و آن را تبیین کند. بلکه باید فهم پژوهش شونده یا مردم را به شکل عینی مورد مطالعه قرار دهد. بنابراین فهم متقدم بر تبیین است.
کنش پیوسته که حوزه مطالعاتی بلومر است، می تواند مابین دو نفر یا دو میلیون نفر ایجاد شود. کنش پیوسته هیچ اصراري به خرد و کلان ندارد، و هرجایی می تواند اتفاق بیافتد. مفهوم دیگري که باید در کنش پیوسته در نظر داشت این است که کنش پیوسته در یک مکان و زمان خاص اتفاق نمیافتد، باید به شکل تاریخی به آن نگاه کنیم، یعنی پیوستگی و تکرار آن را در شکل رفتارها بیابیم.
عدالت و هویت از نگاه بلومر
در کارهاي بلومر از سه نوع دیالکتیک صحبت شده است. 1- دیالکتیک عوامل ذهنی و عینی مثل اقتصاد و مذهب 2- کنش انتظارات و هنجارها)، دیالکتیک من و من اجتماعی. از ) Me قدرت فهم، خلاقیت، تفسیر، به صورت فیزیولوژیک) و ) I متقابل بین به صورت هویت فاعلی ایجاد می شود و شخص می تواند به تفسیر محیط بپردازد. 3- در دیالکتیک سوم، Self سنتز این دو هم سوژه است و هم ابژه. صفت بازتابی یا بازنگري، که خود، موضوعی براي خود Self . خودش در مقابل خودش قرار می گیرد یعنی معانی درك شده توسط خود، به خود،نشان داده می شود. در این بحث بلومر از دیالکتیک خود و خود حرف می زند یعنی ویژگی بازنگري واقعیت عملگرایانه.یا شخصیت است. اما جامعه در مقابل این قضیه تجربه اجتماعی تجربه تاریخی است؛ باعث می Self هویت بخش کوچکتري از هیچ است. چرا که اگر Self شود که ذهن بتواند پرورش پیدا کند. یعنی بستري است که ذهن در آن نمودار می شود. جامعه بدون افراد بدون ذهن کنار هم باشند جامعه تشکیل نمی شود. جامعه فقط با اذهان تشکیل می شود. جامعه یعنی ارتباط متقابل، یعنی کنش متقابل و این هم تنها در اثر فهم معانی است. از نگاه بلومر عنصر ذهنی (ذهن) و عنصر عینی (جامعه) بدون هم معنایی ندارد. بنابراین باید این دو عنصر را با هم در نظر گرفت.
فهم مشترك از اعیان، که معانی ثابت و تکراري دارند، به اعتماد می انجامد. اعتماد بنابراین نشانه « اعتماد » در دو شکل کنش پیوسته و کنش اجتماعی، یا ساخت اجتماعی لجوج است) می باشد که به مراتب از ) « نظم اجتماعی » برقراري بر میخیزد. عدالت عبارت از فهم مشترك در باب کنش متقابلی است که از جانب کنش گران مطلوب، مشروع یا پذیرفته شده است. به هم ریزي معانی اعیان موجب به هم ریزي پایه هاي تمامی مفاهیم بالا می شود و به مراتب قوام معانی اعیان موجب نظم، اعتماد و عدالت می گردد. هویت نیز تعلق خاطر افراد به معانی مشترکی است که پایه اعیان، نظم و اعتماد را به شرح بالا می سازد.
روش شناسی
این تحقیق با توجه به موضوع و ماهیت آن، بهصورت کیفی و با استفاده از روش کتابخانهاي انجام شده است. علت انتخاب این روش به اختلافهاي بسیاري برمیگردد که میان تعاریف ارائه شده از سوي نظریهپردازان درباره مفاهیم عدالت و هویت اجتماعی و همچنین نوع رابطهاي که بین این دو مفهوم برقرار است، وجود دارد. بنابراین سعی شده تا به تطبیق مفاهیم ارائه شده از سوي "بلومر"، بهعنوان نظریهپرداز "تفسیرگرا" و "گیدنز"، بهعنوان نظریهپرداز "ساختگرا"، پرداخته و از این راه به هدف نهایی این پژوهش که درکی دقیقتر و عمیقتر از این مفاهیم میباشد، دست یابیم. واحد تحلیل را میتوان در این تحقیق "جمله" هایی دانست که از سوي دو نظریهپرداز فوق درباره موضوع تحقیق بیان شده است. اما "سطح تحلیل"، در سطح "پارادایم" جامعهشناسی بوده که سطح تحلیلی "کلان" به شمار میرود. روش تحلیل به صورت تحلیل محتوا اطلاعات، به نسبت تحلیلی بودن (مشابه بودن) یا مکتبی بودن (مخالف بودن) معانی استفاده شده است.
جامعه آماري این تحقیق شامل کلیه مطالب منتشر شده از این دو نظریهپرداز و یا درباره آنان، که مورد تأیید مراکز دانشگاهی قرار گرفته است، میباشد. در تعیین حجم نمونه جملات در مرحله گردآوري اطلاعات، از روش "نمونهگیري موردي" و نمونهگیري از "جمله هاي مورد" استفاده شده است. در مرحله تفسیر اطلاعات، "نمونهگیري از اطلاعات" براي تعیین جملاتی که باید انتخاب و تحلیل شوند، به کار رفته و براي تفسیر کلی، از نمونهگیري "از درون اطلاعات" بهره گرفته شده است. در مرحله ارائه یافتهها نیز از "نمونه گیري بازنمودي" استفاده شده است. در واقع در نمونهگیري جملهها، ابتدا ساختار نمونه، تعیین و پس از آن، نمونهها انتخاب شدند. این ساختار از خانه هایی تشکیل شده است که انواع موضوعها، سطوح تحلیل، معیارهاي خاص تحقیق و ... را شامل میشدند. در نهایت نمونه ها به گونهاي انتخاب شدند که تمامی خانههاي ساختار نمونه تا حد امکان تکمیل و البته بهقدر کافی نمونه وجود داشته باشد. (137-134 : (فلیک 1387
در تجزیه و تحلیل یافته ها، ابتدا جملات و عبارات بیان شده توسط هریک از این دو نظریهپرداز، بیان شده است. پس از این مرحله به تحلیل کلی آراء هر نظریهپرداز، پرداخته و سپس، موضوع عدالت و هویت اجتماعی نیز از نگاه آنان مورد بررسی قرار گرفته است. در نهایت تلاش شده تا با تطبیق آراء آنان، به پرسشهاي اصلی پژوهش، پاسخ داده و به اهداف مورد نظر این پژوهش دست یابیم.
نتایج بررسی مقایسه هاي در بررسی مقایسهاي، ابتدا سعی شده است تا مفاهیم اصلی پژوهش از نگاه هر پارادایم چه بوده و به اختصار درباره نوع توجه به یک مفهوم در هر پارادایم نیز مورد بررسی قرار گرفته است.
نهاد اجتماعی در ساختگرایی در قالب یکی از اجزاء ساخت اجتماعی قرار گرفته است. اما نهاد اجتماعی مورد نظر تفسیرگراها به دلیل فهم و تفسیر کنشگر و تغییر آن در بازتولید مداوم است. نقش نهادها از نگاه تفسیرگرایان در ایجاد احساس عدالت و تقویت احساس هویت بسیار برجسته است. بررسی فرایند اجتماعی شدن از نگاه بلومر به خوبی دلیل این ادعاست. ارزشهاي اجتماعی ارزش هاي اجتماعی مورد نظر ساخت گرایان، کاملاً بیرونی و الزام آور است و افراد جامعه چندان دخالتی در تغییر آن ندارند. البته گیدنز با نظریه عاملیت ساختاري سعی کرده است تا فرایند بازتولید ارزش ها را در جامعه تبیین نماید.
دین
دین جزء انکار ناپذیر ساخت اجتماعی لحاظ می شود و از این لحاظ مورد توجه ویژه ساختگراها قرار گرفته است.
از نگاه ساختگرایان دین می تواند بر همه شئون زندگی ما تأثیر به سزایی داشته باشد، از جمله به درك ما از هویت و عدالت. دین در تفسیرگرایی به عنوان باوري فردي بر فهم مشترك سپس بر ساخت جامعه اثرگذار است.
نقش و پایگاه اجتماعی
از نگاه تفسیرگرایان نقش و پایگاه اجتماعی به خاطر تغییري که در تفسیر فرد از موقعیت ایجاد می کند باعث تغییر مفاهیمی هویت و عدالت در ذهن کنشگر می شود.
ارتباطات اجتماعی
ارتباطات اجتماعی که ساختگراها به آن اشاره می کنند ارتباطی است که در یک چارچوب از پیش تعیین شده قرار می گیرد. البته گیدنز ضمن تائید این چارچوب آن را غیرقابل تغییر نمی شمارد و معتقد است عاملان اجتماعی قدرت تغییر و بازتولید آن را دارند. تفسیرگرایان به دلیل توجه به تفسیر کنشگر به این ارتباطات توجه خاصی نشان داده اند.
اجتماعی شدن
تفسیرگرایا اجتماعی شدن را یک جریان و فرایند مادام العمر می دانند. ساختگرایان معتقدند اجتماعی شدن با جامعه پذیري تفاوت هاي آشکار دارد. گیدنز همانندسازي را مترادف با جامعه پذیري ساختگرایان و اصطلاح یادگیري بلومر می داند که پیش از مرحله اجتماعی شدن رخ می دهد.
نوع حکومت
حکومت به عنوان یک نهاد قدرتمند در جامعه و نقش به سزایی که در امور مختلف از جمله قوانین، کنترل اجتماعی، آزادي اجتماعی و ... دارد می تواند تأثیر بسیار زیادي در ذهن کنشگران و تفسیر آنها بگذارد. ضمن اینکه جنبه هاي الزامی خود را داراست.
مدرنیته
فرایند مدرن شدن تغییرات بنیادین بسیاري با خود به همراه آورده است. از یک سو با تغییر ارزش ها، هنجارها و ... باعث تغییر ساخت
اجتماعی شده و از دیگر سوي با تغییر ذهن کنشگر و افزایش آگاهی و فردیت باعث تغییر تفسیر کنشگران نیز شده است. بنابراین مدرنیته می تواند به عنوان یک عامل اساسی در تغییر نگرش ما به هویت و عدالت باشد.
swot تحلیل
تا نقاط قوت، ضعف، فرصت و تهدید هر دو پارادایم درباره swot در این بخش به بررسی مفهوم عدالت و هویت به شیوه تحلیل
دو مفهوم عدالت و هویت بیان شود.
عدالت و هویت به تفکیک پارادایم SWOT جدول 2: جدول
عوامل پارادایم قوت ضعف فرصت تهدید
عدالت و هویت اجتماعی
ساخت گراییتوجه کافی به عوامل اجتماعی مؤثر بر هویت و عدالت. کم توجهی به دیالکتیکی بودن رابطه بین مفاهیم. کم توجهی به عوامل انسانی، و به فهم کنشگران اجتماعی، و قدرت تفسیر آنها در کنش ها. ثبات تبیین پدیده هاي
اجتماعی، از جمله هویت و عدالت، به دلیل توجه به عوامل کلی و نه جزئی. ناشناخته ماندن نقش فهم کنشگر و روابط اجتماعی بین کنشگران بر هویت. توجه ناکافی به بسیاري از مفاهیم انسانی از جمله هویت و عدالت به عنوان مفاهیمی انسانی. تفسیرگرایی توجه به فهم و تفسیر کنشگران در کنش ها. توجه به دیالکتیکی بودن رابطه بین مفاهیم به عنوان دو پدیده اجتماعی. کم توجهی به ساخت اجتماعی به عنوان واقعیتی الزام آور پیش از
کنش کنشگر. ارائه تبیینی خلاقانه از هویت و عدالت. شناخت دقیق نقش فهم کنشگر و روابط اجتماعی بین کنشگران بر هویت و عدالت. بی ثباتی تبیین پدیده هاي اجتماعی، از جمله هویت و عدالت، به دلیل توجه بیش از حد به تفسیر کنشگر و عدم ارائه تعریفی ثابت از مفاهیم.
بررسی تطبیقی رابطه بین مفهوم عدالت و هویت اجتماعی در قرن معاصر/ 51
بررسی تطبیقی عدالت و هویت از نگاه گیدنز و بلومر
در این بخش سعی شده است تا موضوعاتی مانند عوامل مؤثر بر هویت و عدالت، تأثیر هویت و عدالت بر عوامل و پدیده هاي اجتماعی و روابط بین این دو از نگاه چهار اندیشمند مورد نظر بررسی شود.
رابطه عدالت و هویت
عدالت میتواند با میزان تحقق حس هویت اجتماعی تقویت یا تضعیف شود. افزایش هویت اجتماعی ناشی از فردگرایی استقلال طلبانه، نه خودخواهانه، شکل گرفته در جامعه، سبب تقویت احساس عدالت اجتماعی در افراد جامعه گردد. اگر هویت را تعلق خاطر افراد به معانی مشترکی از جمله درباره نظم و اعتماد معنا کنیم بنابراین می توان گفت با تقویت هویت احساس عدالت تقویت خواهد شد. در واقع تقویت هویت سبب افزایش فهم مشترك در باب کنش متقابلی است که از جانب کنش گران مطلوب، مشروع یا پذیرفته شده است.
عوامل متأثر از هویت عدالت اجتماعی، احساس مسئولیت، تعهداجتماعی نظم اجتماعی، اعتماد اجتماعی،
سخن پایانی
گیدنز معتقد است، کنشگران در بازتولید مداوم ساختارهاي اجتماعی هستند و البته این ساختارها خود را بر فضاي کنشی افراد جامعه تحمیل خواهند کرد. در عامل گیدنزي اگرچه ساختارها حالت تحمیلی خویش را دارند اما عامل نیز میتواند دست به انتخاب بزند و با کنش خویش گامی در جهت تغییر ساختارها بردارد و ساختار جدیدي بازتولید نماید. کنشگران بلومري نیز که بهصورتی نمادین در مقابل یکدیگر قرار گرفتهاند هرچند در دریافت معانی کنشهاي خویش از ساخت اجتماعی تأثیر پذیرفتهاند اما از آزادي انتخاب نیز بهره مندند.52 /مجله مطالعات توسعه اجتماعی ایران، سال چهارم/شماره دوم/ بهار 1391
از نگاه اغلب ساختگراها هویت از سوي جامعه بر فرد تحمیل میشود. اگرچه گیدنز ساخت اجتماعی را مانند دیگر اندیشمندان ساختگرا، سخت و تحمیلی نمیداند و عامل، خود در بازتولید هویت خویش مؤثر است اما همچنان ساختارها نقش برجسته خویش را در هویت افراد جامعه بازي میکند. بنابراین ساختگراها فرد را چندان مؤثر در هویتیابی خویش نمییابند. در تفسیرگراها مسیر هویتیابی عکس این است. معناي هویت و عدالت وابسته به تفسیري است که کنشگران در کنشهاي خویش با دیگران دارند.
در دیالکتیکی بودن رابطه بین عدالت و هویت شکّی نیست، ساختگراها هم که در ابتدا اشارهاي به نوع رابطه نداشتند به تدریج به این باور رسیدند که نوعی رابطه دیالکتیکی بین این دو مفهوم برقرار است. تفسیرگراها از ابتدا به این مهم پی برده بودند.
بررسی حاضر سعی کرده است با مقایسه تطبیقی بین بلومر و گیدنز به عنوان نمایندگان پارادایمهاي تفسیرگرایی و ساختگرایی، عوامل مؤثر بر هویت و عدالت شناسایی نماید. عواملی مانند عوامل فردي هستند مانند فهم مشترك، تفسیر کنشگر از موقعیت، گرایشها و باورها و ...، که این عوامل میتوانند از فردي به فرد دیگر متفاوت باشند. تغییرات در این حوزه بالاست و خلاقیت نیز همچنین. عواملی به روابط بین فردي یا فرد با سازمان و نهاد اشاره میشود. عواملی مانند نقش و پایگاه اجتماعی، کنش متقابل، رابطه فرد با نهاد، میزان برخورداري فرد از منابع و امکانات و ... . این گروه از متغیرها اگرچه سخت نیستند، اما جنبههاي الزامآوري آن به نسبت بالاست. بنابراین قدرت تغییر و ایجاد خلاقیت به مراتب کمتر از سطح تفسیر کنشگر و ... است.
بعضی عوامل مربوط به نهادهاي اجتماعی، ساخت اجتماعی، ارزشها، تاریخ، جغرافیا و ...، میباشد. جنبههاي الزامآوري این دسته از عوامل بسیار بالا و قدرت تعیین کنندگی آن نیز بیشتر از سایر عوامل است. امکان تغییر در این سطح یا اندك بوده و یا اصلاً وجود ندارد. لازم به یادآوري است رابطه دیالکتیکی که بین هویت و عدالت وجود دارد سبب شده تا عوامل مؤثر بر آنها نیز با یکدیگر رابطه دیالکتیکی برقرار کنند. به نظر میرسد تغییرات در عوامل مربوط به روابط بین فردي یا فرد با سازمان و نهاد، بیشترین تأثیر را بر هویت اجتماعی میگذارد.
با توجه به اینکه موضوع این پژوهش بررسی رابطه بین عدالت و هویت می باشد، از بررسی روابط دیالکتیکی بین عوامل خودداري شود. در جدول زیر سعی شده است تا مطالب فوق به تفکیک بیان گردند.
پینوشتها
1.A. Giddens
2.H. Blumer
منابع
. 1.استونز، راب ( 1387 ). متفکران بزرگ جامعه شناسی. ترجمه مهرداد میردامادي. تهران: نشر مرکز. چ 5
2.اسکیدمور، ویلیام ( 1385 ). تفکر نظري در جامعه شناسی. ترجمه علی محمد حاضري و دیگران. قم: پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی.
. 3.بشیریه، حسین ( 1383 ). تاریخ اندیشه هاي سیاسی در قرن بیستم. تهران: نشر نی. چ 3
. 4.بشیریه، حسین ( 1385 ). جامعه شناسی سیاسی. تهران: نشر نی. چ 12
5.تامین، ملوین ( 1372 ). جامعه شناسی قشربندي و نابرابریهاي اجتماعی. ترجمه عبدالحسین نیک گهر. تهران: توتیا.
. 6.تنهایی، حسین ابوالحسن ( 1383 ). درآمدي بر مکاتب و نظریه هاي جامعه شناسی. مشهد: بامشاد. چ 5
7.تنهایی، حسین ابوالحسن ( 1388 ). هربرت بلومر و کنش متقابل نمادي. تهران: بهمن برنا.
. 8.دیلینی، تیم ( 1390 ). نظریه هاي کلاسیک جامعه شناسی. ترجمه وحید طلوعی و دیگران. تهران: نشر نی. چ 5
. 9.فلیک، اووه ( 1387 ). درآمدي بر تحقیق کیفی. ترجمه هادي جلیلی. تهران: نشر نی، چ 1
. 10 . کلمن، جیمز ( 1386 ). بنیادهاي نظریه اجتماعی. ترجمه منوچهر صبوري. تهران: نشر نی. چ 2
11 . گرب، ادوارد ( 1373 ). نابرابري اجتماعی: دیدگاههاي نظریهپردازان کلاسیک و معاصر. ترجمه محمد سیاهپوش و احمدرضا غرويزاد.
. تهران: نشر معاصر. چ 2
12 . گیدنز، آنتونی ( 1377 ). تجدد و تشخص، جامعه و هویت شخصی در عصر جدید. ترجمه ناصر موفقیان. تهران: نشرنی.
. 13 . ( 1381 ). سیاست، جامعه شناسی و نظریه اجتماعی. ترجمه منوچهر صبوري. تهران: نشر نی. چ 2
. 14 . ( 1385 ). جامعه شناسی. ترجمه منوچهر صبوري. تهران: نشر نی. چ 18